Fandom

Science Wiki

Αμορραίοι

63.282pages on
this wiki
Add New Page
Talk1 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Αμορραίοι

Amurru, Amorrites, Αμορρίτες, Αμορίτες



Ιστορικός λαός της Δυτικής Ασίας.

ΓενικάEdit

Μετά από την πτώση της τελευταίας σουμεριακής δυναστείας, περίπου το 2000 π.Χ., η Μεσοποταμία οδηγήθηκε σε συγκρούσεις και χάος, επί έναν αιώνα σχεδόν. Περίπου το 1900 π.Χ. μια ομάδα Σημιτών, τους οποίους γνωρίζουμε ως Αμορρίτες, προσπάθησε και κατόρθωσε να αποκτήσει έλεγχο του μεγαλύτερου τμήματος της Μεσοποταμίας.

Όπως και οι Ακκάδιοι, οι Αμορρίτες άσκησαν συγκεντρωτική εξουσία μέσω του υπάρχοντος συστήματος πόλεων-κρατών και χρησιμοποίησαν ως πρωτεύουσα και κέντρο της αυτοκρατορίας την πόλη Βαβυλώνα, (στην πρώην Ακκαδία). Για αυτόν τον λόγο, οι Αμορραίοι σχεδόν ταυτίσθηκαν με τους Βαβυλώνιους και η περίοδος υπεροχής τους, που διήρκεσε από το 1900 - 1600 π.Χ., αποκλήθηκε αρχαία βαβυλωνιακή περίοδος.

Συνεπώς με τον όρο "Αμορραίοι" (Εβρ. ’emōrî, Αιγ. Amar, Ακκαδ. Tidnum ή Amurrūm (αντίστοιχα με το σουμεριακό MAR.TU ή Martu) αναφερόμαστε σε έναν διακριτό σημιτικό λαό που κατέλαβε την επικράτεια δυτικά του Ευφράτη, από το δεύτερο μισό της τρίτης χιλιετίας, Αντίστοιχο ήταν και το όνομα του θεού που λάτρευαν (Αμουρρού).

Επιγραφικά στοιχείαEdit

Στις πρώιμες βαβυλωνιακές επιγραφές όλες οι δυτικές επικράτειες, στις οποίες περιλαμβάνονται η Συρία και η Χαναάν, ήταν γνωστές ως «η γη των Αμορριτών», που κατέκτησαν δύο φορές την Βαβυλώνα (στο τέλος της τρίτης έως την αρχή της πρώτης χιλιετίας.)

Το αρχαίο όνομα είναι ένας εθνικός όρος, προφανώς συνδεμένο με τους όρους Amurru και Amar που χρησιμοποιήθηκαν από την Ασσυρία και την Αίγυπτο αντίστοιχα. Σε ό,τι αφορά στο σουμεριακό ΜΑΡ.ΤΟΥ, το όνομα είναι τόσο παλαιό όσο και η πρώτη βαβυλωνιακή δυναστεία, αλλά από τον 15ο αιώνα π.Χ. και μετά, το συλλαβικό αντίστοιχό του Αμουρρού εφαρμόζεται κυρίως για την επικράτεια που εκτείνεται βόρεια της Χαναάν και κατόπιν για την Καντές στον Ορόντη.

Στο παρελθόν οι Ασσυριολόγοι είχαν διατυπώσει την άποψη ότι οι Αμορρίτες ήταν νομαδικός λαός που κυβερνάτο από άγριους πολέμαρχους και αναγκάστηκαν να επεκταθούν σε νέα εδάφη για να βοσκήσουν τα κοπάδια τους.

Τμήμα της λογοτεχνίας που χρονολογείται στην 3η Δυναστεία της Ώρειας (Ur) μιλά για τους Αμορρίτες υποτιμητικά. Σε ορισμένες επιγραφές φαίνεται να υπονοείται ότι οι Ακκάδιοι έβλεπαν τον νομαδικό τρόπο ζωής τους με αποστροφή και περιφρόνηση. Για παράδειγμα:

Ο ΜΑΡ.ΤΟΥ που δε γνωρίζει το σιτάρι.... Ο ΜΑΡ.ΤΟΥ που δε γνωρίζει σπίτι, μήτε πόλη, ο αγροίκος των βουνών.... Ο ΜΑΡ.ΤΟΥ που σκάβει για να βρει τις τρούφες... που δε λυγίζει τα γόνατά του (για να καλλιεργήσει τη γη), που τρώει το κρέας ωμό, που δεν αποκτά κατοικία σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, που δε θάβεται μετά το θάνατό του…

Ετοίμασαν στάρι και gú-nunuz (δημητριακά), αλλά ο Αμορίτης θα τα φάει, δίχως καν να αναγνωρίσει τι περιέχουν!

Ωστόσο, πολλά νέα αρχαιολογικά στοιχεία έχουν έρθει στο φως, και οι Ασσυριολόγοι πλέον συμφωνούν ότι οι Αμορρίτες δεν συμμετείχαν ποτέ σε μια κοινή εισβολή κατά της 3ης Δυναστείας της Ώρειας (Ur). Πολλοί Αμορρίτες ζούσαν ειρηνικά μέσα στο βασίλειο σε μικρά εδάφη - νησίδες. Επίσης, η αρχαιολογική μαρτυρία υποδεικνύει ότι αρκετοί υπηρέτησαν στις στρατιές της Ώρειας ή εργάστηκαν καθ’ ομάδας τόσο στις ακκαδικές δυναστείες, όσο και στις Σουμεριακές.

Οι Αμμοραίοι και το τέλος της ΏρειαςEdit

Καθώς η 3η δυναστεία της Ώρειας σταδιακά κατέρρεε και αποσυντίθετο το συγκεντρωτικό διοικητικό σύστημα, όλες οι περιοχές που βρίσκονται στην επικράτεια της άρχισαν να διεκδικούν την πρότερη ανεξαρτησία τους. Αλλού, οι στρατιές της Ελυμαΐδας (Elam) επιτίθονταν και αποδυνάμωναν στην αυτοκρατορία, καθιστώντας την ακόμα πιο τρωτή. Οι Αμορρίτες εκμεταλλεύθηκαν επιθετικά την παρακμή της αυτοκρατορίας για να αποκτήσουν δύναμη. Δεν υπήρξε ουσιαστικά εισβολή των Αμορριτών υπό αυτήν τη μορφή, αλλά οι Αμορρίτες απέκτησαν σημαντική δύναμη σε πολλές περιοχές, ειδικά κατά τη διάρκεια της ηγεμονίας του τελευταίου βασιλέα της Ώρειας Ιμπί-Σιν (Ibbi-Sin).

Ο Ιμπί-Σιν (2029 - 2004 π.Χ.) γιος του Σου-Σιν, ήταν ο τελευταίος βασιλέας της Ώρειας. Στα χρόνια της βασιλείας του οι επιθέσεις των Ελαμιτών και η αυξανόμενη δύναμη των Αμορριτών αποδυνάμωσαν ακόμη περισσότερο τις σουμεριακές πόλεις. Έκτισε νέα τείχη γύρω από την Ώρεια (Ur) και τη Νιππύρεια (Nippur), χωρίς ωστόσο να κατορθώσει να αποφύγει τη φθορά. Τα τελευταία χρόνια της χιλιετίας ο Ιμπί-Σιν δεν μπορούσε πλέον να αντιμετωπίσει τους Ελαμίτες και αναγκάστηκε να οχυρωθεί στην Ουρ. Η Εσνύννεια (Esnunna) αποσπάστηκε περίπου το 2028 και η Ελυμαΐδα το επόμενο έτος. Οι περισσότερες πόλεις του τον εγκατέλειψαν και αυτοπροστατεύονταν ενάντιον των Αμορραίων που ερήμωναν τη Σουμερία.

Ο Ιμπί-Σιν διόρισε έναν υπάλληλο τον Ισμπί-Ερά, υπεύθυνο για τη Νιππούρ και την Ισίν. Ο Ισμπί-Ερά επεκτάθηκε αργότερα κατά μήκος των ποταμών από το Χαμαζί στον Περσικό Κόλπο.

Ανακυρήχθηκε βασιλέας, ενώ ακόμα ο Ιμπί-Σιν βρισκόταν στο θρόνο. Ακολούθησε πείνα και οικονομική κατάρρευση. Το τέλος δεν αποφεύχθηκε. Η Ώρεια δέχθηκε τη χαριστική βολή από μια εισβολή Ελαμιτών από τα Σούσα. Η πόλη καταστράφηκε και ο βασιλέας μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στην ορεινή Ελυμαΐδα, όπου και απέθανε. Εκτοτε ηγέτες με αμορριτικά ονόματα ανέλαβαν την εξουσία σε διάφορες περιοχές συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Μεσογείου και της νότιας Μεσοποταμίας.

Θρησκεία και ΓλώσσαEdit

Οι Αμορρίτες φαίνεται πως λάτρευαν τον σεληνιακό θεό Σιν και τον Αμουρρού. Γνωστοί Αμορραίοι έγραψαν σε μια ακκαδική διάλεκτο, που βρέθηκε σε επιγραφές οι οποίες χρονολογούνται από το 1800–1750 π.Χ.

Πιθανώς η αρχική γλώσσα τους ήταν μια βορειοδυτική σημιτική διάλεκτος. Οι κύριες πηγές της εξαιρετικά περιορισμένης γνώσης μας για τη γλώσσα είναι κύρια ονόματα, μη Ακκαδικά στο ύφος, τα οποία διατηρούνται σε τέτοια κείμενα. Πολλά από αυτά τα ονόματα είναι παρόμοια με μεταγενέστερα βιβλικά Εβραϊκά.

Η ευρύτερη χρήση του όρου Amurru από τους Βαβυλώνιους και τους Ασσύριους περιπλέκεται από το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε επίσης για μια περιοχή στην Βαβυλωνία, στην οποία η Χαναάν δεν επεκτεινόταν παραδοσιακά.

Επιπλέον, εάν οι άνθρωποι της πρώτης βαβυλωνιακής δυναστείας περ 2100 π.Χ. αυτοαποκαλούνταν «Αμορρίτες», όπως υποδεικνύει ο Ranke, τότε προφανώς αναγνωριζόταν από τους Βαβυλώνιους κοινή προέλευση στη συγκεκριμένη περίοδο.

Οι βιβλικοί ΑμορρίτεςEdit

Ο όρος Αμορρίτες χρησιμοποιήθηκε από τους Ισραηλίτες ως προσδιορισμός ορισμένων ορεσιβίων, (περιγράφονται στην Γένεση 14:7 ως απόγονοι της Χαναάν) που κατοίκησαν σε εκείνη τη γη. Στη Βίβλο, περιγράφονται ως ισχυρός λαός «σαν το ύψος των κέδρων», που κατέλαβε την επικράτεια ανατολικά και δυτικά του ποταμού Ιορδάνη. Ο βασιλιάς τους, Ωγ, περιγράφεται ως τελευταίος των γιγάντων (Δευτ. 3:11).

Η βιβλική χρήση φαίνεται να υποδεικνύει ότι ο πιο συγκεκριμένος όρος «Αμορρίτης» και ο λιγότερο ακριβής και γενικός «Χαναναίος» χρησιμοποιούνταν ως συνώνυμοι. Ο πρώτος ήταν χαρακτηριστικός των συγγραφέων της Ιουδαίας, ενώ ο δεύτερος των Εφραιμιτών και Δευτερονομικών συγγραφέων, όπως επίσης των Ασσυροβαβυλωνίων. Η διάκριση διατηρείται μερικές φορές, όμως, όταν οι Αμορρίτες αναφέρονται ως λαοί του παρελθόντος, ενώ οι Χαναανίτες αναφέρονται ως σύγχρονοι της περιόδου κατά την οποία γίνεται η αφήγηση. Ο όρος Χαναάν από την άλλη περιορίζεται ακόμη περισσότερο στην νότια περιοχή, από την Γεβάλ έως τη νότια Παλαιστίνη. Φαίνεται ότι οι όροι σε μια πρώιμη εποχή ήταν ανταλλάξιμοι, με το Χαναάν να εννοεί μια γεωγραφική οντότητα και το Αμορίτης τη μείζονα εθνική ταυτότητα των Χαναανιτών που κατοικούσαν τη γη.

Οι βιβλικοί Αμορρίτες φαίνεται πως κατείχαν αρχικά τη γη που εκτείνεται από την δυτική περιοχή της Νεκράς Θάλασσας (Γεν. 14:7) έως τη Χεβρώνα (Δευτ. 3:8; 4:46-48), αγκαλιάζοντας «και πάσα γαλαάδ και πάσα βασάν» (Δευτ. 3:10), με την κοιλάδα του Ιορδάνη ανατολικά του ποταμού (4:49), τη γη των δύο βασιλέων των Αμορριτών Σηών και Ωγ (Δευτ. 31:4, Ιησ. 2:10; 9:10). Ιστορικά, αυτοί οι Αμορίτες φαίνονται να συνδέονται με την περιοχή της Ιερουσαλήμ, και οι Γιεζουβίτες ήταν πιθανώς παραφυάδα τους. Οι νότιες πλαγιές των βουνών της Ιουδαίας αποκαλούνται «όρος των Αμορριτών» (Δευτ. 1:7, 19, 20). Μια πιθανή ετυμολογία για το «όρος Μοριάχ» είναι «όρος των Αμορριτών», με απώλεια της αρχικής συλλαβής.

Πέντε βασιλείς των Αμοριτών νικήθηκαν αρχικά με τη μεγάλη σφαγή του Ιησού του Ναυή (10:10). Νικήθηκαν και πάλι «επι το υδωρ μαρρών» από τον Ιησού, που τους κατέκοψε «έως του μη καταλειφθήναι αυτών διασεσωσμένον (Ιησ. 11:8). Αναφέρεται ως εκπληκτική περίσταση το γεγονός ότις στις ημέρες του Σαμουήλ υπήρξε ειρήνη μεταξύ των Αμοριτών και των Ισραηλιτών (Σαμ Α'. 7:14). Η απόκλιση που υποτίθεται ότι υπάρχει μεταξύ Δευτ. 1:44 και Αρ. 14:45 εξηγείται από το γεγονός ότι οι όροι Αμορίτες και Αμαλεκίτες χρησιμοποιούνται ταυτόσημα για το Χαναανίτες. Με τον ίδιο τρόπο μπορούμε να ερμηνεύσουμε το γεγονός ότι οι Χιβίτες της Γεν. 34:2 είναι οι Αμορίτες του 48:22. Πρβλ. Ιησ. 10:6; 11:19 με Σαμ. B 21:2. Επίσης Αρ. 14:45 και Δευτ. 1:44. Τόσο ο Σηών (Sihon) όσο και ο Ωγ (Og) ήσαν ανεξάρτητοι βασιλείς.

Πολιτισμικές αφομοιώσειςEdit

Πέραν λοιπόν της βιβλικής αφήγησης που παρουσιάζει μια πολύ περιορισμένη εικόνα σε σχέση με τις εθνικές επιδιώξεις των Ισραηλιτών εκείνης της περιόδου, όταν αναφερόμαστε στους Αμορρίτες, μιλάμε για έναν λαό που κατόρθωσε να να κάνει αισθητή την παρουσία του στον μεσοποταμιακό πολιτισμό όχι επιβάλλοντας αλλά υιοθετώντας και μεταφράζοντας πολιτισμικά πρότυπα του παρελθόντος. Η διαδικασία της αστικοποίησης για τους νομαδικούς λαούς, ακόμη και όταν επιβάλλονται σε παλαιότερους -ήδη αστικοποιημένους- είναι σχεδόν στερεότυπη. Το ίδιο συνέβη στην κοιλάδα του Ινδού, το ίδιο συνέβη στην Ελλάδα με την αποκαλούμενη κάθοδο των Δωριέων, το ίδιο συνέβη και στους Μογγόλους όταν κατέκτησαν την αχανή κινεζική αυτοκρατορία.

Ο νομάδας χρειάζεται σταθερούς τύπους προκειμένου να προσανατολιστεί σε έναν διαφορετικό τρόπο ζωής. Οι δικοί του σταθεροί τύποι δεν αρμόζουν στην ζωή της πόλης. Με την ίδια ευκολία που προσαρμόζεται στους επιβιωτικούς νόμους της άγριας στέππας, είναι δυνατόν να προσαρμοστεί και να αντλήσει νέο υλικό από εκείνους που προηγήθηκαν στη διαδικασία της αστικοποίησης. Ο πολιτισμός ούτως ή άλλως είναι ένα συνεχές, σε καμία περίπτωση η πρώιμη αστικοποίηση εκείνης της περιόδου δεν μπορεί να χαρακτηριστεί κλειστό σύστημα και συνεπώς δεν πρέπει να εκπλήσσει το γεγονός ότι πολλοί νομαδικοί λαοί της αρχαιότητας επέλεξαν την υιοθέτηση υπαρχόντων σταθερών τύπων. Αυτό που χρειάζεται να διερευνήσει κανείς ως άλλη σταθερή παράμετρο στη διαδικασία της αστικοποίησης και της υιοθέτησης προγενέστερων πολιτισμικών στοιχείων οι Αμορίτες επέβαλαν το δικό τους σύστημα συγγένειας, όπως συνέβη με τους Έλληνες, τους Μογγόλους και τόσους άλλους λαούς στη διαδικασία της διέλευσης από τον ένα τρόπο ζωής στον άλλον. Οι τεχνικοί όροι, οι αστικοί τρόποι κ.λπ. είναι κληρονομιά του παρελθόντος, εκείνου που έχει ήδη αστικοποιηθεί. Οι νέες σχέσεις συγγένειας είναι συνήθως κληρονομιά εκείνου που οδεύει προς την αστικοποίηση μέσα από το δικό του περίπλοκο ή απλό δίκτυο επιβιωτικών νόμων της συγγένειας.

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

  • [[ ]]
  • [[ ]]


ΒιβλιογραφίαEdit

  • E. Chiera, Sumerian Epics and Myths, Chicago, 1934, Nos.58 and 112.
  • E. Chiera, Sumerian Texts of Varied Contents, Chicago, 1934, No.3.
  • H. Frankfort, AAO, 54-8.
  • G. Roux, Ancient Iraq, London, 1980.


ΙστογραφίαEdit

  • [ ]
  • [ ]


Ikl.jpg Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl.jpg

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog.png



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Also on Fandom

Random Wiki