Fandom

Science Wiki

Αρχέλαος Α \Μακεδονία

63.276pages on
this wiki
Add New Page
Talk1 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Αρχέλαος Α' ο Μέγας, ο Πρεσβύτερος

Archelaus


Rulers-Macedonia-01-goog.jpg

Κλασσική Εποχή Ηγεμόνες Κλασσικής Εποχής 5ος Αιώνας π.Χ. 4ος Αιώνας π.Χ.

Όνομα: Αρχέλαος Ηγεμονικά Ονόματα

Μακεδονία Ηγεμόνες Μακεδονίας Αργεάδες Αντιπατρίδες Αντιγονίδες

Μακεδονική Αυτοκρατορία Στρατιωτικοί Μακεδονικής Αυτοκρατορίας Έπαρχοι Μακεδονικής Αυτοκρατορίας Ηγεμόνες Μακεδονικής Αυτοκρατορίας
Αθήνα Ηγεμόνες Αθήνας Στρατιωτικοί Αθήνας Πολιτικοί Αθήνας Αττική ‎Ηγεμόνες Αττικής
Σπάρτη Ηγεμόνες Σπάρτης Στρατιωτικοί Σπάρτης Πολιτικοί Σπάρτης Λακωνία ‎Ηγεμόνες Λακωνίας
Θήβα Ηγεμόνες Θήβας Στρατιωτικοί Θήβας Βοιωτία ‎Ηγεμόνες Βοιωτίας
Άργος Ηγεμόνες Άργους Στρατιωτικοί Άργους Αργολίδα ‎Ηγεμόνες Αργολίδας
Κόρινθος Ηγεμόνες Κορίνθου Στρατιωτικοί Κορίνθου Κορινθία ‎Ηγεμόνες Κορινθίας
Φωκίδα ‎Ηγεμόνες Φωκίδας Στρατιωτικοί Φωκίδας
Ήπειρος ‎Ηγεμόνες Ηπείρου
Ιλλυρία ‎Ηγεμόνες Ιλλυρίας
Θράκη Ηγεμόνες Θράκης
Περσική Αυτοκρατορία Ηγεμόνες Περσικής Αυτοκρατορίας Έπαρχοι Περσικής Αυτοκρατορίας Στρατιωτικοί Περσικής Αυτοκρατορίας Πρίγκιπες Περσικής Αυτοκρατορίας
Ρώμη Ηγεμόνες Ρώμης Στρατιωτικοί Ρώμης Πολιτικοί Ρώμης

- Βασιλέας της Μακεδονίας (413 - 399 π.Χ.).

- Χρονική Περίοδος Διακυβέρνησης: Κλασσική Εποχή, 5ος Αιώνας π.Χ., 4ος Αιώνας π.Χ.

- Γέννηση:

- Θάνατος:

ΕτυμολογίαEdit

Ikl.jpg Ηγεμόνες Ikl.jpg
της Μακεδονίας
Αργεάδες






Tο όνομα "Αρχέλαος" συνδέεται ετυμολογικά με την λέξη "λαός"

ΓενεαλογίαEdit

- Οίκος: Αργεάδες.

- Πατέρας: Περδίκκας Β'

- Μητέρα: Σιμίχη (παλλακίδα)

- Σύζυγος: Κλεοπάτρα Β' η Ευειδής

- Τέκνα:

και θυγατέρες:

  • μία ανώνυμη, δόθηκε ως σύζυγος στον Αραββαίο Β' τον Λυγκηστή (α' τέταρτο 3ου Αιώνα π.Χ.)
  • μία, επίσης, ανώνυμη, (θυγατέρα της Κλεοπάτρας) δόθηκε ως σύζυγος στον Φίλιππο τον Αφανή, υιό του Αμύντου Β' του Μικρού (400 π.Χ.) και ίσως από αυτόν το γάμο προέκυψε ο Αργαίος Γ' ο Απεχθής

Βιογραφία Edit

- Τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα, κατά την διάρκεια του βίου του, είναι:

Ο Αρχέλαος Α΄ ήταν βασιλιάς της Μακεδονίας από το 413 π.Χ. έως το θάνατό του το 399 π.Χ.. Αναδείχθηκε ικανός ηγεμόνας, γνωστός για τις ριζικές αλλαγές που επέβαλε στη δημόσια διοίκηση, το στρατό και το εμπόριο.

Ήταν πρωτότοκος υιός του πατέρα του αλλά νόθος (ήταν υιός δούλης)

Έδειξε ενωρίς ηγετικές ικανότητες και πρωτοστάτησε στον πόλεμο του πατέρα του κατά του θείου του Αλκέτα Β' (και του εξαδέλφου του Αλέξανδρου) συλλαμβάνοντάς τους ο ίδιος και φονεύοντάς τους.

Στην συνέχεια ο πατέρας του φαίνεται ότι προσπάθησε να τον περιθωριοποιήσει (θεωρώντας ίσως τα προσόντα του ως απειλή και για τον ίδιο) προτιμώντας ως διάδοχο τον πρώτο (αλλά νεότερο) νόμιμο υιό του (που η ιστορία δεν διέσωσε το όνομά του) αλλά, ίσως, ο Περδίκκας έδωσε το όνομα του πατέρα του, "Αλέξανδρος".

Μετά τον θάνατο του πατέρα του Περδίκκου Β' (413 π.Χ.), ο Αρχέλαος κατέλαβε, βίαια, τον θρόνο εξοντώνοντας τον νόμιμο επταετή διάδοχο του πατέρα του.[1]

Μόλις ανέλαβε την εξουσία, εκμεταλλεύθηκε το γεγονός του ότι η Αθήνα είχε απόλυτη ανάγκη ξυλείας (λόγω της καταστροφικής Σικελικής Εκστρατείας) και πλούτισε από τις προσόδους των εξαγωγών.

Οι Αθηναίοι (λόγω προφανώς της συμφέρουσας τιμής), έδωσαν στον Αρχέλαο, και στα τέκνα του, τον τίτλο του πρόξενου και του ευεργέτη του λαού.

Ο Αρχέλαος προχώρησε σε πολλές εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Έκοψε νόμισμα καλής ποιότητας σε ικανή ποσότητα, έκτισε οχυρά, χάραξε ευθείς δρόμους και βελτίωσε τη στρατιωτική οργάνωση, κυρίως το ιππικό και την οπλιτική φάλαγγα.

Ο Αρχέλαος ήταν επίσης γνωστός για το ενδιαφέρον του προς την τέχνη. Φιλοξένησε διάσημους καλλιτέχνες της εποχής στο νέο του ανάκτορο στην Πέλλα της Βοττίας, και μετέφερε εκεί την έδρα του κράτους εγκαταλείποντας την παλαιά πρωτεύουσα, τις Αιγές.

Τα βασιλικά ανάκτορα διακοσμήθηκαν από τον ζωγράφο Ζεύξιδα και στην αυλή τους φιλοξενήθηκαν ο χορικός ποιητής Τιμόθεος, ο επικός Χοιρίλος από την Σάμο και οι Αθηναίοι τραγικοί ποιητές Αγάθων και Ευριπίδης[2] που έγραψε στην αυλή τους τις τραγωδίες "Αρχέλαος" και "Βάκχαι". Επίσης ο Αρχέλαος διοργάνωσε Ολύμπια πανελλήνιας εμβέλειας στο Δίο,[3] με αθλητικούς και μουσικούς αγώνες.

Σύμφωνα με τον Αιλιανό[4], ο Αρχέλαος φονεύθηκε το 399 π.Χ. κατά τη διάρκεια θήρας από ένα «βασιλικό παίδα», Κρατεύα ή Κρατερό.[5] Ο λόγος ήταν ότι αρνήθηκε να τον συζεύξει με μια θυγατέρα του, όπως του είχε αρχικά υποσχεθεί. Ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι ο Αρχέλαος επέτυχε για το βασίλειό του τόσα πολλά όσα είχαν επιτύχει όλοι οι προκάτοχοί του μαζί.[6]

ΔιαδοχήEdit

Η Διαδοχή του Αρχελάου είναι ένα από τα δυσεπίλυτα προβλήματα της Μακεδονικής Ιστορίας.

Η πλειάδα των απογόνων του (3 γνησίων και 2 νόθων) θα οδηγήσει το Μακεδονικό κράτος στα πρόθυρα της εξαφάνισης στο α' ήμισυ του 4ου αιώνα π.Χ.)

Μετά την δολοφονία του μεγάλου βασιλέα, ανέβηκε στον θρόνο ο θεωρούμενος ως δολοφόνος Κρατερός Α', χωρίς προφανώς την στήριξη της αριστοκρατίας. Εντός τεσσάρων ημερών ανατράπηκε (399 π.Χ.)

Ακολούθησε η άνοδος του ανηλίκου Ορέστου (πρώτου νόμιμου υιού του Αρχελάου) υπό την επιτροπεία του θείου του Αερόπου Β'

Μετά τον θάνατο του Ορέστου, μάλλον την θέση του κατέλαβε ο δεύτερος ανήλικος υιός Αρχέλαος Β' ενώ η επιτροπεία του Αερόπου Β' πρέπει να συνεχίσθηκε (397 π.Χ.) Ο ύποπτος θάνατός του σε θήρα (παρόμοια με τον φόνο του πατέρα του) μάλλον συνέβη σε επτά μήνες και όχι σε επτά έτη όπως αναφέρει η αρχαία πηγή.

Ακολούθησε η άνοδος του Αμύντου Β' του Μικρού που αναφέρει ο Αριστοτέλης.

Το ζήτημα είναι ποιός είναι ο Αμύντας αυτός. Οι υποψήφιοι είναι εξής:

  • Αμύντας Β' ο Μικρός, υιός του Μενέλαου του Πρεσβύτερου. Αν ο Αριστοτέλης με την λέξη "μικρός" εννοούσε "ασήμαντος" σε σύγκριση με τον Αμύντα Α' τον Μεγάλο, τότε μάλλον πρόκειται για αυτόν που πρέπει να είχε την ίδια ηλικία με τον Αρχέλαο. Συγκεντρώνει τις πιρισσότερες πιθανότητες.
  • Αμύντας ο Παίς, τρίτος υιός του Αρχελάου (αμφισβητείται, όμως, ακόμη η ίδια η ύπαρξή του). Αν ο Αριστοτέλης με την λέξη "μικρός" εννοούσε "μικρός στην ηλικία" τότε πιθανότατα ο αντιβασιλέας Αέροπος Β' ανέβασε αυτόν στον θρόνο. Όμως το πιθανότερο είναι ότι δολοφονήθηκε.
  • Αμύντας ο Ανταπαιτητής, ο υιός του Φιλίππου του Ανταπαιτητού. Αυτός υποστηρίχθηκε από τους Θράκες (δ' τέταρτο του 5ου Αιώνα π.Χ.) οπότε και είχε διατηρήσει την μικρή ηγεμονία του πατέρα του, στην Ανατολική Άνω Μακεδονία. Έχει την μικρή πιθανότητα.

Οπωσδήποτε αποκλείονται:

Οπότε, λοιπόν, με την άνοδο στο θρόνο του ενήλικου Αμύντα Β', που είχε συζεύξει τον υιό του Φίλιππο με μία θυγατέρα του Αρχελάου Α', και επομένως είχε σημαίνουσα θέση στο κράτος, επήλθε αλλαγή πολιτικής και πολλοί ευγενείς εξόριστοι θα κατέφυγαν στην Ελιμεία. (Ο Αέροπος Β' ίσως κατέφυγε στην Λυγκηστίδα)

Οι εξόριστοι Μακεδόνες ευγενείς ήταν, ίσως, αυτοί που εξώθησαν τον βασιλέα της Ελιμείας, Δέρδα Β' να εισβάλλει στην Μακεδονία, να ανατρέψει και να φονεύσει τον Αμύντα (397 π.Χ.).

Έτσι, προφανώς επέστρεψε ο Αέροπος Β', όχι ως αντιβασιλέας αλλά ως βασιλέας πλέον, και παρεμπόδισε τον Αγησίλαο Β' όταν διήλθε από την Μακεδονία (396 π.Χ.). Μετά τον θάνατο του Αερόπου Β' (394 π.Χ.), από ασθένεια, στο θρόνο ανήλθε ο υιός του Παυσανίας Α' ο Λυγκηστής

Αυτός, μετά από ετήσια βασιλεία, ανατράπηκε (393 π.Χ.) με πραξικόπημα από τον Αμύντα Γ', υιό του Αρριδαίου του Πρεσβυτέρου, αντιπρόσωπου του νότερου κλάδου της γενεαλογικής γραμμής του Αλέξανδρου Α', τερματίζοντας τον εξαετή πόλεμο της Μακεδονικής Διαδοχής.

ΥποσημειώσειςEdit

  1. Αριστοτέλης, Σοφιστικοί Έλεγχοι (..πάντες γάρ ευδαίμονα τον βασιλέα έχουσι, εστί θεωρητέον τα εναντιώματα..)
  2. Αριστοτέλης, Πολιτικά 1311b
  3. Αρριανός, Αλεξάνδρου Ανάβασις 1.11.1 Διί τω Ολυμπίω την θυσίαν την απ΄ Αρχελάου έτι καθεστώσαν...
  4. Αιλιανός, Ποικίλη Ιστορία 8.9
  5. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ, τόμ. 2
  6. Θουκυδίδης, Ιστορία 2.100.2

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

  • Ευριπίδης, Tragicorum Graecorum Fragmenta (αποσπάσματα), Pyr.1889 Leipzig (από την χαμένη τραγωδία του Αρχέλαος).
  • Θουκυδίδης, Ιστορίαι Βιβλ.2
  • Πλούταρχος, Ηθικά, τόμ. 2.1. 177Α Αρχέλαος
  • Eugene N. Borza, In the shadow of Olympus ISBN 0-691-00880-9
  • Hammond and Griffith, A History of of Macedonia, Oxford 1979

ΙστογραφίαEdit


Ikl.jpg Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl.jpg

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog.png



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Also on Fandom

Random Wiki