FANDOM


Βόσπορος

Bosporus


Maps-Thrace-01-goog

Θράκη.

Maps-Straits-Bosporus-01-goog

Βόσπορος. Δορυφορικός χάρτης.

- Ένας πορθμός που ενώνει την Προποντίδα και τον Εύξεινο Πόντο.

ΕτυμολογίαEdit

Πρότυπο:Straits

Η ονομασία "Βόσπορος" σχετίζεται ετυμολογικά με την λέξη "πόρος".

Κατά τους αρχαίους Έλληνες, η λέξη "Βόσπορος" προέρχοταν από τις λέξεις βους (= αγελάδα) και πόρος ( = πέρασμα). Ως βους δηλ. θεωρούταν η Ιώ που καταδιωκόμενη από την Ήρα διήλθε τα Στενά προς (ή από) την Μαύρη Θάλασσα.

Μία ακόμη ερμηνεία προέλευσης του ονόματος είναι ότι μπορεί να προήλθε από τους «βοείους ασκούς» που χρησιμοποιούσαν οι Θράκες για να τον διασχίσουν.

Προφανώς, όμως, η ετυμολογία αυτή είναι παιδαριώδης. Το πιθανότερο είναι να προέρχεται από τις λέξεις Βησσοί και πόρος καθώς τμήμα του Θρακικού αυτού λαού, στο μεταίχμιο μεταξύ 2ης και 1ης χιλιετηρίδας πρέπει να έλεγξε τον πορθμό. Ας σημειωθεί ότι τμήμα του διήλθε, τελικά, τον πορθμό και σχημάτισε, μαζί με τους Θυνούς, επίσης Θρακική φυλή, τον μικρασιατικό λαό των Βιθυνών.

(Βιθυνοί < *Βησθυνοί < Βησο-θυνοί)

ΕισαγωγήEdit

O Βόσπορος αποτελεί ένα στενό πορθμό που χωρίζει το Ευρωπαϊκό τμήμα (Rumeli, Ρωμυλία) της Τουρκίας από το Ασιατικό της τμήμα (Anadolu, Ανατολία), συνδέοντας την λεκάνη της Προποντίδας (Τουρκ.: Marmara Denizi = θάλασσα του Μαρμαρά) με τον Εύξεινο Πόντο (Τουρκ.: Karadeniz). Έχει μήκος 30 km με μέγιστο πλάτος 3,700 m στη βόρεια είσοδο, και ελάχιστο πλάτος 750 m μεταξύ του Anadoluhisar (Κάστρο της Ανατολίας) και του Rumelihisar (Κάστρο της Ρωμυλίας). Το βάθος κυμαίνεται από 36 m έως 124 m.

Οι ακτές του στενού είναι πυκνοκατοικημένες καθώς η Κωνσταντινούπολη (πληθυσμός περίπου 11 εκατομυρίων) με τα περίχωρά της το περιβάλλει.

Δύο γέφυρες γεφυρώνουν το Στενό του Βοσπόρου.

  • Η πρώτη, "Γέφυρα Bogazici" (Βόσπορος I), έχει μήκος 1074 μέτρων και ολοκληρώθηκε το 1973.
  • Η δεύτερη, "Γέφυρα Fatih Sultan Mehmed" (Βόσπορος II), έχει μήκος 1090 μέτρα, και ολοκληρώθηκε το 1988 περίπου 5 km. βόρεια της πρώτης γέφυρας.

Επίσης η Marmaray, μία μήκους 13.7 km σιδηροδρομική σήραγγα βρίσκεται υπό κατασκευή και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2008. Σχεδόν τα 1.400 km της σήραγγας αυτής θα είναι υποθαλάσσια, σε βάθος περίπου 55 km.

ΔημογραφίαEdit

Οι κύριες πόλεις του ήταν:

ΜορφολογίαEdit

Maps-Straits-Bosporus-02-goog

Βόσπορος. Σύγχρονη Εποχή.

Maps-Seas-Propontis-goog

Προποντίδα και Βόσπορος. Αρχαία Εποχή.

Η διαμόρφωση των ακτών του Βοσπόρου των οποίων οι εσοχές και εξοχές που ανταποκρίνονται απόλυτα των μεν προς τις δε, καθιστούν οφθαλμοφανές ότι η Ευρώπη και η Ασία ήταν σε παλαιότερη γεωλογική περίοδο ενωμένες στο σημείο αυτό και ότι ο χωρισμός τους έγινε βίαια γεγονός που οφείλετο προφανώς σε γεωλογική σεισμογενή διάρρηξη και όχι βεβαίως σε κατακλυσμούς ή πλημμύρες.

Μερικοί ερευνητές ωστόσο (περισσότερο θρησκευόμενοι) θεωρούν πως ο Βόσπορος σχηματίσθηκε περίπου το 5600 π.Χ. όταν τα ανερχόμενα ύδατα της Μεσογείου και της Προποντίδας εκχύθηκαν προς τον Εύξεινο Πόντο, που έως τότε ήταν ένα αβαθές υδάτινο μόρφωμα. (Προκειμένου αυτό να θεωρηθεί ως ιστορική βάση για τους αναφερόμενους κατακλυσμούς στο Γιλγάμειο Έπος και στη Βίβλο).

Επίσης εντός του Βοσπόρου παρατηρείται το θαλάσσιο φαινόμενο της αντίρροιας

Δηλαδή:

  • ένα θαλάσσιο επιφανειακό ρεύμα ταχύτητας 2-3 κόμβων με κατεύθυνση από Β. πρός Ν. όπου μεταφέρονται πλεονάζοντα ύδατα από τη Μαύρη Θάλασσα, δια της Προποντίδας, προς το Αιγαίο Πέλαγος και
  • ένα υποβρύχιο αντίθετο ρεύμα με ίδια χαρακτηριστικά από Αιγαίο προς Μαύρη Θάλασσα.

Το φαινόμενο αυτό καθιστά πράγματι δύσκολο μέχρι πολύ επικίνδυνο τον διέκπλου για μικρά σκάφη αλλά και μεγαλύτερα που μπορεί να υποστούν ναυτικό ατύχημα όπως προσάραξη που είναι σύνηθες φαινόμενο στη περιοχή, όταν κινούνται με μικρή ταχύτητα.

ΙστορίαEdit

Η όποια προσπάθεια έστω και συντομότατη ανασκόπηση της ιστορίας του Βοσπόρου πραγματικά θα ισοδυναμούσε με μια σύμπτυξη του μεγαλύτερου μέρους της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Από την εκστρατεία του Φρίξου και της Έλλης και την μυθική Αργοναυτική Εκστρατεία, μέχρι τους δύο Παγκοσμίους Πολέμους ο Βόσπορος και ο Ελλήσποντος δεν έπαυσαν να είναι τα νευραλγικότερα σημεία της διεθνούς πολιτικής.

Αναφέρεται στη μυθολογία ότι οι επιπλέοντες βράχοι αρχικά συνέθλιβαν κάθε πλοίο που προσπαθούσε να διαβεί το Βόσπορο έως ότου ο ήρωας Ιάσων πέρασε με τέχνασμα, οπότε οι βράχοι σταθεροποιήθηκαν, και επιτεύχθηκε η πρόσβαση των μεταγενεστέρων ναυτικών στον Εύξεινο Πόντο.

Ως το στενότερο σημείο διέλευσης μεταξύ του Ευξείνου Πόντου και της Μεσογείου, ο Βόσπορος ήταν πάντα μεγάλης εμπορικής και στρατηγικής σημασίας.

Πρώτη μεγάλη και ιστορικά καταγεγραμμένη εγκάρσια διέλευση του ήταν εκείνη των Περσών υπό το Δαρείο Α', κατά τον Περσο-Σκυθικό Πόλεμο.

Η Αθήνα τον 5ο π.Χ. αιώνα, που εξαρτάτο για την εισαγωγή δημητριακών από τη Σκυθία, διατηρούσε για το σκοπό αυτό συμμαχία με πόλεις που ήλεγχαν τον Βόσπορο, όπως η Μεγαρική αποικία του Βυζαντίου.

Η στρατηγική σπουδαιότητα του πορθμού ήταν ένας από τους παράγοντες που οδήγησαν τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Α' να μεταφέρει εκεί τη νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ιδρύοντας την Κωνσταντινούπολη (330 μ.Χ.) στην θέση του αρχαίου Βυζαντίου.

Αυτή η πόλη θα γινόταν η πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1453.

Οι Οθωμανοί κατασκεύασαν οχυρώσεις στις δυο πλευρές των στενών, το 1393 στην ανατολική πλευρά και το 1451 στην Ευρωπαϊκή.

Η στρατηγική σημασία του Βοσπόρου παραμένει υψηλή, και ο έλεγχός του έχει αποτελέσει αντικείμενο αρκετών εχθροπραξιών στη σύγχρονη ιστορία, όπως ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1877-1878), καθώς και η επίθεση της Συμμάχων στα Δαρδανέλλια το 1915 κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Αρκετές διεθνείς συνθήκες ρυθμίζουν τη ναυσιπλοΐα στο Βόσπορο, περιλαμβανομένης της Συνθήκης του Μοντραί, που υπεγράφη το 1936.

ΥποσημειώσειςEdit

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

ΙστογραφίαEdit


Ikl Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.