Wikia

Science Wiki

Γη \Πλανήτης

Talk2
61.285pages on
this wiki

Γη

Earth , Γαία


Globe-04-goog

Πλανήτης Γη

Η Γη είναι ένας πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος. Ωστόσο με τη λέξη "Γη" εννοούμε επίσης και το έδαφος, κυρίως την ξηρά. Ακόμη εννοούμε μια χώρα, την πατρίδα, ολόκληρο τον Κόσμο.

ΑρχαιότηταEdit

Στην Αρχαιότητα η Γαία λατρευόταν ως θεότητα. Σύμφωνα με την Ολυμπιακή Θρησκεία θεωρούταν σύζυγος του Ουρανού και μητέρα των Τιτάνων. Μερικές φορές την ταύτιζαν με τη Δήμητρα και την Περσεφόνη.

Στους Δελφούς οι αρχαίοι Έλληνες είχαν κατασκευάσει ένα μαρμάρινο μνημείο, που σώζεται έως σήμερα, και το θεωρούσαν ως τον "Ομφαλό της Γης". Επιπλέον θεωρούσαν τους Δελφούς ως το κέντρο της Ελλάδας και κατ' επέκταση της Οικουμένης.

ΓαιογένεσηEdit

Planets-Earth-wik

Πλανήτης Γη

Σχετικά με τη γένεση και την εξέλιξη της Γης έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες.

Έτσι,

Σήμερα η επιστήμη παραδέχεται ως επικρατέστερη τη θεωρία του Γάλλου μαθηματικού και αστρονόμου Laplace. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία ο Ήλιος, οι πλανήτες και οι δορυφόροι τους προήλθαν από ένα Νεφέλωμα δηλ. από μια μεγάλη αυτόφωτη, αεριώδη και διάπυρη μάζα που περιστρεφόταν στο Διάστημα. Επειδή η αεριώδης αυτή μάζα ήταν διάπυρη και ακτινοβολούσε στο αχανές διάστημα, ψυχόταν και συμπυκνωνόταν.

Σχήμα της ΓηςEdit

Globe-03-goog

Πλανήτης Γη

Οι αρχαίοι φαντάζονταν τη Γη επίπεδη. Αυτό όμως δεν είναι αληθές, γιατί
  • θα έπρεπε να βλέπουμε ταυτόχρονα όλους τους αστέρες
  • το πλοίο, που απομακρύνεται από την παραλία και μας φαίνεται ότι βυθίζεται σιγά - σιγά και
  • αυτό που είδαν οι αστροναύτες από ψηλά δεν ήταν μια επίπεδη επιφάνεια, αλλά μια σφαιρική.
Από την εποχή που ο Νεύτων ανακάλυψε το νόμο της βαρύτητας, όλοι οι επιστήμονες αποδέχθηκαν πως η Γη είναι σφαίρα, λίγο εξογκωμένη στον Ισημερινό. Σήμερα πιστοποιήθηκε ότι η Γη είναι σφαιροειδής. Λόγω της περιστροφικής της κίνησης έχει λάβει ελλειψοειδές σχήμα.

Μέγεθος της ΓηςEdit

Το μήκος της περιφέρειας του μέγιστου κύκλου της είναι 40 εκατομμύρια μέτρα (για την ακρίβεια 39.921 χιλιόμετρα), της διαμέτρου 12.713.824 μέτρα και η έκταση της επιφάνειάς της 510.000.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα (169 εκ. τετ. χλμ. ή 33% στεριά και 341 εκ. τετ. χλμ. ή 67% θάλασσα).

Κινήσεις της ΓηςEdit

Πρώτος ο Έλληνας φιλόσοφος Αρίσταρχος διατύπωσε την υπόθεση ότι ο Ήλιος μένει ακίνητος και η Γη κινείται (Ηλιοκεντρικό Πρότυπο). Ωστόσο επικράτησε η αντίθετη άποψη, ότι δηλ. η Γη μένει ακίνητη και γύρω από αυτήν κινούνται ο Ήλιος και τα άλλα ουράνια σώματα (Γαιοκεντρικό Πρότυπο).

Ο αστρονόμος Κοπέρνικος (1473 - 1543) απόδειξε επιστημονικά πως η Γη περιστρέφεται και περιφέρεται. Πράγματι η Γη, όπως και τα άλλα ουράνια σώματα, κάνει πολλές κινήσεις.

Σπουδαιότερες είναι οι δύο:

Γύρω από τον άξονά της η Γη κινείται από τα δυτικά προς τα ανατολικά και η κίνηση αύτή διαρκεί 24 ώρες, δηλ. ένα ημερονύκτιο.

Η άλλη κίνηση της γης, η περιφορά της γύρω από τον Ήλιο γίνεται με μέση ωριαία ταχύτητα 106.000 χλμ. και διαρκεί 365 μέρες, 5 ώρες, 48` και 46``'. Το διάστημα αυτό λέγεται έτος.

Η περιφορά είναι ελλειψοειδής και πλησιέστερα στον Ήλιο η Γη βρίσκεται στις 2 Ιανουαρίου και μακρύτερα στις 3 Ιουλίου.

Άξονας και Πόλοι της ΓηςEdit

Η περιστροφική κίνηση της Γης ομοιάζει με την κίνηση που κάνει μια σβούρα. Περιστρέφεται δηλ. γύρω από ένα φανταστικό άξονα, που διέρχεται από το κέντρο της.

Ο νοητός άξονας λέγεται άξονας της Γης.

Τα σημεία στα οποία ο άξονας τέμνει την επιφάνεια της Γης λέγονται πόλοι της γης. (Βόρειος Πόλος και Νότιος Πόλος.

Ο Ισημερινός και οι ΠαράλληλοιEdit

Earth-03-goog

Γεωγραφικά Στοιχεία Γης.

Αν κόψουμε μια σφαίρα ακριβώς στη μέση και οριζόντια, θα έχομε δυο ίσα τμήματα. Η τομή του θα είναι κύκλος και ο κύκλος αυτός θα είναι ο μεγαλύτερος από όλους.

Ο κύκλος αυτός λέγεται Ισημερινός, γιατί οι τόποι από τους οποίους περνάει έχουν πάντοτε ίση ημέρα και ίση νύκτα.

Η Γη έχει έναν Ισημερινό και τη χωρίζει σε δύο ημισφαίρια:

Από τον Ισημερινό ως το Βόρειο πόλο μπορούμε να σχεδιάσουμε 90 κύκλους, που όσο πλησιάζουν τον πόλο μειώνονται ως προς το μήκος. Οι κύκλοι αυτοί, επειδή είναι παράλληλοι προς τον Ισημερινό, λέγονται παράλληλοι κύκλοι και είναι αριθμημένοι από το 0 ως το 90. Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και για το Νότιο πόλο.

Από τους 180 παράλληλους κύκλους της Γης, 4 είναι οι σπουδαιότεροι:

Γεωγραφικό ΠλάτοςEdit

Εάν κόψουμε το σφαιροειδές της Γης σε παράλληλες τομές ως προς το επίπεδο του Μεσημβρινού τότε οι κύκλοι όσο απομακρυνόμαστε από τον ισημερινό γίνονται όλο και μικρότεροι.

Αν ορίσουμε πλάτος ίσο με μηδέν του ισημερινού και ανεβαίνουμε προς το βορρά τότε ο βορράς θα έχει γεωγραφικό πλάτος 90° Βόρειο. Αντίθετα αν κατεβαίνουμε προς το Νότιο πόλο θα έχουμε νότια πλάτη μέχρι τις 90° Νότιο.

Άρα γεωγραφικό πλάτος ενός τόπου είναι η απόσταση σε μοίρες (η 1 μοίρα έχει 60' και το 1' έχει 60``) του παράλληλου κύκλου που περνά από τον τόπο ως προς τον ισημερινό της γης (που είναι μέγιστος κύκλος με πλάτος 0°) Κάθε τόπος έχει το δικό του γεωγραφικό πλάτος και λέγεται βόρειο, αν ο τόπος είναι στο Β. Ημισφαίριο ή Νότιο, αν ο τόπος είναι στο Ν. Ημισφαίριο.

Στους χάρτες το γεωγραφικό πλάτος σημειώνεται στα περιθώρια αριστερά και δεξιά με οριζόντιες ή καμπύλες γραμμές. Το γεωγραφικό πλάτος της Αθήνας είναι 37° 58` 27`` Β. ενώ της Θεσσαλονίκης είναι 40° 37` 48`` Β.

ΜεσημβρινόςEdit

Αν κόψουμε το σφαιροειδές στη μέση, όχι οριζόντια, αλλά κάθετα, θα έχουμε πάλι δυο ίσα τμήματα. Η τομή θα είναι κύκλος, ο κύκλος αυτός λέγεται μεσημβρινός, γιατί οι τόποι από τους οποίους περνάει έχουν την ίδια στιγμή μεσημβρία. Οι μεσημβρινοί είναι 360 και καθώς αρχίζουν από τους πόλους και είναι κάθετοι προς τον Ισημερινό είναι ίσοι μεταξύ τους.

Αυτός που περνά από το αστεροσκοπείο Γκρήνουιτς (προάστιο του Λονδίνου) λέγεται πρώτος μεσημβρινός και χωρίζει τη γη σε δυο ημισφαίρια:

  • το Ανατολικό και
  • το Δυτικό.

Γεωγραφικό ΜήκοςEdit

Η απόσταση ενός τόπου από τον πρώτο μεσημβρινό λέγεται γεωγραφικό μήκος και μετρείται με μοίρες. Κάθε τόπος έχει το δικό του Γεωγραφικό Μήκος και λέγεται Ανατολικό, αν ο τόπος είναι στο Α. ημισφαίριο ή Δυτικό αν ο τόπος είναι στο Δ. Ημισφαίριο. Η Αθήνα έχει γεωγραφικό μήκος 23° 43` 48`` Α, ενώ η Θεσσαλονίκη 22° 58` 12`` Α.

Γεωγραφικές συντεταγμένεςEdit

Το Γεωγραφικό Πλάτος και το γεωγραφικό μήκος μας δίνουν με μεγάλη ακρίβεια τη θέση κάθε σημείου πάνω στη Γη. Γι' αυτό λέγονται γεωγραφικές συντεταγμένες ή στίγμα ενός τόπου. Το στίγμα έχει μεγάλη σημασία για τα πλοία που ταξιδεύουν, τα αεροπλάνα που πετούν, τους οδοιπόρους κλπ.

Ζώνες της ΓηςEdit

Η Γήινη Επιφάνεια χωρίζεται σε 5 ζώνες:

  • Η Τροπική Ζώνη ή διακεκαυμένη ζώνη. Αυτή απλώνεται γύρω στον Ισημερινό και φΘάνει ως τις εύκρατες ζώνες. Ο Ήλιος ρίχνει σχεδόν κάθετα τις ακτίνες του και δυο φορές ανά έτος, τελείως κάθετα. Η ζώνη αυτή έχει μεγάλη βλάστηση, γιατί δέχεται μεγάλη θερμότητα και πολλές βροχές. Ουσιαστικά πρόκειται για δύο ζώνες ενωμένες.
  • Εύκρατη Ζώνη. Οι δυο εύκρατες ζώνες απλώνονται ανάμεσα στον τροπικό του Καρκίνου και στη βόρεια πολική ζώνη και ανάμεσα στον τροπικό του Αιγόκερω και στη νότια πολική ζώνη. Στις εύκρατες ζώνες η θερμοκρασία είναι μέτρια, το κλίμα ήπιο και υγιεινό και οι εποχές του έτους εναλλάσονται κανονικά.
  • Πολική Ζώνη. Οι δυο πολικές ζώνες απλώνονται ανάμεσα στους πολικούς κύκλους και τους πόλους και διακρίνονται σε βόρεια και σε νότια. Οι ζώνες αυτές καλύπτονται από πάγους, οι εποχές περιορίζονται σε δυο (χειμώνας - θέρος) και στους πόλους έχουν 6 μήνες ημέρα και 6 μήνες νύκτα.

Μέρη της ΓαιόσφαιραςEdit

Το εσωτερικό της Γης (ή Γαιόσφαιρα) αποτελείται από τρία στρώματα:

  • Το στερεό φλοιό,
  • το μανδύα και
  • τον πυρήνα.

Γήινος ΦλοιόςEdit

Ο στερεός φλοιός, που έχει πάχος 120 χλμ. περίπου.

Ο Φλοιός και το άνω τμήμα του Μανδύα λέγονται και λιθόσφαιρα.

Γήινος ΜανδύαςEdit

Κάτω από τη λιθόσφαιρα ακολουθούν υλικά σε ρευστή κατάσταση και αποτελούνται από ενώσεις πυριτίου και αργιλίου και πυριτίου και μαγνησίου. Το πάχος αυτό είναι 1.050 χλμ. και λέγεται εξωτερικός μανδύας.

Κάτω απ' αυτόν ακολουθεί άλλο διάπυρο στρώμα πυκνόρρευστο, πάχους 1.700 χλμ. που αποτελείται απ' τα μέταλλα: σίδερο, χρώμιο, νικέλιο κτλ. και λέγεται ασθενόσφαιρα ή εσωτερικός μανδύας.

Γήινος ΠυρήναςEdit

Μερικές φορές αναφέρεται και ως πυρόσφαιρα.

Ο πυρήνας χωρίζεται σε δύο μέρη:

  • έναν στερεό εσωτερικό πυρήνα με ακτίνα περίπου 1250 km και
  • έναν ρευστό εξωτερικό πυρήνα με ακτίνα περίπου 3500 km.

Ο εσωτερικός πυρήνας θεωρείται ότι είναι στερεός και αποτελείται κυρίως από σίδηρο και νικέλιο.

Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι ο εσωτερικός πυρήνας κυριαρχείται από μονοκρυσταλλικό σίδηρο.

Ο εξωτερικός πυρήνας που περιβάλλει τον εσωτερικό και εκτιμάται πως αποτελείται από ρευστό σίδηρο αναμεμιγμένο με ρευστό νικέλιο και ίχνη ελαφρύτερων στοιχείων.

Για τον εσωτερικό πυρήνα τα δεδομένα είναι εξαιρετικά ανεπαρκή.

Η θερμοκρασία της ΓηςEdit

Όσο προχωρούμε από την επιφάνεια προς το κέντρο η θερμοκρασία της γης μεγαλώνει από 1° C κάθε 33 μ. περίπου. Αυτό όμως συμβαίνει μόνο ως ένα ορισμένο βάθος. Από κει και κάτω η θερμοκρασία διατηρείται σταθερή (2700° - 4.500° C περίπου). Η θερμότητα του εσωτερικού της γης ονομάζεται και γηγενής θερμότητα.

Τρανή απόδειξη της υψηλής γήινης θερμοκρασίας είναι τα ηφαίστεια και οι θερμοπηγές.

Επιφάνεια της ΓηςEdit

Το εξωτερικό μέρος της επιφάνειας της Γης υπολογίζεται ότι έχει έκταση 510 εκατ. τετρ. χλμ. Στην επιφάνεια αυτή διακρίνομε την ξηρά και τη θάλασσα. Πάνω από την εξωτερική αυτή επιφάνεια υπάρχει ένα στρώμα αέρα, είναι η ατμόσφαιρα.

ΞηράEdit

Είναι το στερεό μέρος της γης, που δεν καλύπτεται από νερό. Η ξηρά πιάνει τα 29% της εξωτερικής επιφάνειας της γης, δηλ. 149 εκατ. τετρ. χλμ. Ο τρόπος με τον οποίο η ξηρά και οι προεξοχές της μπαίνουν στην ατμόσφαιρα λέγεται κάθετος διαμελισμός.

ΘάλασσαEdit

Λέγεται το υγρό μέρος της επιφάνειας της γης. Η έκτασή της είναι 361 εκατ. τετρ. χλμ., πιάνει δηλ. τα 71% της όλης επιφάνειας. Ο τρόπος με τον οποίο η θάλασσα εισχωρεί στην ξηρά και σχηματίζει κόλπους, ακρωτήρια κτλ. λέγεται οριζόντιος διαμελισμός.

ΉπειροιEdit

Η ξηρά δεν είναι συνεχής έκταση, αλλά αποτελείται από διάφορα τμήματα που χωρίζονται μεταξύ τους με φυσικά όρια. Τα τμήματα αυτά είναι 6 και λέγονται ήπειροι: Ευρώπη, Ασία, Αφρική, Ανταρκτική, Αμερική και Ωκεανία. Η σειρά των ηπείρων, ανάλογα με το μέγεθος (έκταση), είναι η εξής:

ΩκεανοίEdit

Η θάλασσα είναι συνεχής έκταση, αλλά χωρίζεται σε μεγάλα φυσικά τμήματα που λέγονται ωκεανοί.

Η σειρά των ωκεανών, ανάλογα με το μέγεθος, είναι οι εξής:

(γεωγραφικά δεν είναι αυτόνομος ωκεανός)

Σύνολο 361 εκατ. τετρ. χλμ.

Το βαθύτερο μέρος της θάλασσας είναι ανατολικά της νήσου Μιντανάο, στον Ειρηνικό Ωκεανό και φθάνει τα 10.838 μ. (Το υψηλότερο σημείο της ξηράς είναι η κορυφή των Ιμαλαΐων, το Έβερεστ 8.882 μ.).

ΔημογραφίαEdit

Η κατανομή των ανθρώπων στη Γη δεν είναι ομοιόμορφη. Υπάρχουν περιοχές πυκνοκατοικημένες (Ευρώπη, Ασία, Ανατολική και Δυτική περιοχή των Η.Π.Α.). Αντίθετα υπάρχουν και περιοχές αραιοκατοικημένες.

Όλοι οι κάτοικοι της Γης δεν βρίσκονται στο ίδιο πολιτιστικό επίπεδο.

Παλαιότερα, στους προϊστορικούς χρόνους, μεγάλες κοιτίδες πολιτισμού ήταν

κτλπ.

Στους ιστορικούς χρόνους αναπτύχθηκαν πολλοί μεγάλοι πολιτισμοί: Διακρίνονται ο Ελληνικός, ο Ρωμαϊκός, ο Ευρωπαϊκός.

Σήμερα, από πολιτιστική άποψη, βρίσκονται σε ανώτερη βαθμίδα η Ευρώπη, ΗΠΑ, Ιαπωνία κλπ.

Ο πληθυσμός της Γης, με την καλυτέρευση των όρων ζωής, τελευταία ανέρχεται αλματωδώς και υπερβαίνει τα 4.000.000.000 κατοίκους.

ΦυλέςEdit

Οι άνθρωποι, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους, κατατάσσονται σε μια ομάδα που λέγεται φυλή.

Φυλές υπάρχουν πολλές πάνω στη Γη.

Μπορούμε όμως να κατατάξομε τους ανθρώπους σε τρία μεγάλα φυλετικά συγκροτήματα:

  • Μαύρη φυλή. Σε αυτήν ανήκουν όσοι κατοικούν στην Κεντρική Αφρική, Ινδονησία, Φιλιππίνες κλπ. Σε αυτούς ανήκουν και οι νέγροι των Η.Π.Α. Αποτελούν το 11% του πληθυσμού της Γης και έχουν υψηλό ανάστημα, μαύρο δέρμα, μαύρα κατσαρά μαλλιά, αραιά γένια οι άνδρες και πλατιά, προεξέχοντα χείλη.
  • Κίτρινη φυλή. Σε αυτήν ανήκουν όσοι κατοικούν στην Ανατολική Ασία (Κινέζοι, Μογγόλοι, Ιάπωνες κλπ.). Αποτελούν το 46% του πληθυσμού της Γης και έχουν μικρό ανάστημα, υποκίτρινο δέρμα, μικρά και λοξά μάτια, εξογκωμένα μήλα κλπ.
  • Λευκή φυλή. Οι άνθρωποι της φυλής αυτής κατοικούν σε όλο τον κόσμο και κυρίως στην Ευρώπη, Δυτική Ασία, Β. και Ν. Αμερική κλπ. Αποτελούν το 45% του πληθυσμού της γης και έχουν υπόλευκο ζωηρό ή ερυθρωπό χρώμα, πρόσωπο ωοειδές κανονικό, και ανάστημα υψηλό.

Δορυφόροι ΓηςEdit

Η Γη έχει ένα μόνο φυσικό δορυφόρο, την Σελήνη.

Εικόνα Πρωτεύον Σώμα Ονομασία Ακτίνα
(χλμ)
Ημιάξονας Τροχιάς
(χλμ)
Περίοδος
(ημέρες)
Ανακαλύφθηκε (Χρονική Εποχή) Ανακαλύφθηκε (αστρονόμος) Σημειώσεις
Satellites-Moon-wik-goog
Γη Σελήνη 1.737,10 384.399 27,321582 Προϊστορία Σύγχρονη Περιστροφή

ΥποσημειώσειςEdit


Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

ΙστογραφίαEdit


Ikl Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl
των Εξωτερικών Συνδέσμων


Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)" (όχι μόνον, της Sciencepedia αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)), αν και άκρως απαραίτητοι, είναι αδύνατον να ελεγχθούν (λόγω της ρευστής φύσης του Web), και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο. Ο αναγνώστης πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται εδώ:

  ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΕΥΘΥΝΩΝ  


Down, never and Up, forever
Get immortal or die trying




>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που τοποθετούνται μέσα στα άρθρα.

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Around Wikia's network

Random Wiki