Fandom

Science Wiki

Ουρική Αρθρίτιδα

63.277pages on
this wiki
Add New Page
Talk1 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Ουρική Αρθρίτιδα

Gouty Arthritis





Η ουρική αρθρίτιδα είναι μια φλεγμονώδης πάθηση των αρθρώσεων.

ΕτυμολογίαEdit

Ikl.jpg Ασθένειες Ikl.jpg
& Συμπτώματα
Illness-goog.jpg
Α
Β


Γ
Δ
Ε


Η


Θ
Ι


Κ


Λ


Μ


Ν


Ο


Π


Ρ


Σ


Τ


Υ


Φ


Χ


Ψ


Η ονομασία " Αρθρίτιδα" σχετίζεται ετυμολογικά με την λέξη "άρθρωση ".

ΕισαγωγήEdit

Αν και η ουρική αρθρίτις λέγεται στην καθομιλουμένη ‘’ποδάγρα’’ (αρχαία λέξη από το πούς + άγρα), η επιστημονική της ονομασία είναι «υποτροπιάζουσα οξεία ή χρόνια κρυσταλλογενής αρθρίτιδα περιφερικών αρθρώσεων» και είναι αποτέλεσμα εναπόθεσης σε αυτές κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου, λόγω υπερκορεσμού του αρθρικού υγρού σε ουρικό οξύ. (Ρευματολογία Kelley, ΗΠΑ 1989).

Προσβάλλει πολύ πιο συχνά τους άνδρες από ό,τι τις γυναίκες και μάλιστα σε αναλογία 5:1, ενώ εμφανίζει τη μεγαλύτερη συχνότητά της μετά την πέμπτη δεκαετία της ηλικίας. Στη χώρα μας η συχνότητα της ουρικής αρθρίτιδας βρίσκεται στο 4,7‰ των ενηλίκων.

ΑιτιολογίαEdit

Η ουρική αρθρίτιδα οφείλεται στην εναπόθεση μέσα στις αρθρώσεις με τη μορφή κρυστάλλων ενός άλατος του ουρικού οξέος που λέγεται ουρικό μονονάτριο. Ο σχηματισμός των κρυστάλλων αυτών οφείλεται σε μεγάλη αύξηση των επιπέδων του ουρικού οξέος στο αίμα, δηλ. σε υπερουριχαιμία. Το ουρικό οξύ είναι ένα φυσιολογικό προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών, που περιέχονται στις τροφές, και αποβάλλεται από τους νεφρούς. Η υπερουριχαιμία οφείλεται είτε σε αυξημένη παραγωγή ουρικού οξέος είτε σε μειωμένη αποβολή από τους νεφρούς είτε σε συνδυασμό και των δύο αυτών μηχανισμών. Μέχρι την εμφάνιση του πρώτου επεισοδίου οξείας ουρικής αρθρίτιδας συνήθως προηγείται μια μακρά περίοδος ασυμπτωματικής υπερουριχαιμίας

Ουρικό ΟξύEdit

Ουρικό Οξύ και Ουρική ΑρθρίτιςEdit

Το Ουρικό Οξύ είναι το τελικό προϊόν του μεταβολισμού των Νουκλεϊνικών Οξέων και συγκεκριμένα των Πουρινών, που αποτελούν τα δομικά συστατικά του γενετικού υλικού όλων των κυττάρων μας. Σχεδόν το 1/3 των πουρινών πού υπάρχουν στο σώμα μας προέρχονται από εξωγενή χορήγηση από τη διατροφή, ενώ τα 2/3 από την ενδογενή παραγωγή.

Οι φυσιολογικές τιμές του Ουρικού Οξέος του αίματος είναι 3,5-7,2 mg/dL στους άνδρες, 2,6-6,0 mg/dL για τις γυναίκες, και 2,0-5,5 mg/dL για τα παιδιά.

Θεωρείται ότι όταν το Ουρικό Οξύ ξεπεράσει τα 7mg/dL (υπερουριχαιμία, hyperuricaemia), επέρχεται κορεσμός, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται άλατα, τα οποία με τη μορφή κρυστάλλων (κρύσταλλοι ουρικού μονονατρίου), να καθιζάνουν και να εναποτίθενται στο αρθρικό υγρό, στα άλλα ανατομικά μόρια της άρθρωσης και σε άλλους ιστούς. Αποτέλεσμα της καθίζησης αυτής, είναι η πρόκληση φλεγμονής (αρθρίτιδας). Αθροίσεις τέτοιων κρυστάλλων, ονομάζονται ουρικοί τόφοι και είναι αρκετά μεγάλοι ώστε να είναι ορατοί σε ακτινογραφίες ή να είναι αισθητοί σαν υποδόρια μορφώματα. Η οξεία ουρική αρθρίτις συνήθως εκδηλώνεται μετά από ένα πλούσιο και ‘’βαρύ’ δείπνο και μετά από μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ και εμφανίζεται ξαφνικά. Η νόσος συχνά προσβάλει υπέρβαρους άνδρες άνω των40 ετών χωρίς να αποκλείονται και άλλες ηλικίες.

Σε μερικές περιπτώσεις Οξείας Ουρικής Αρθρίτιδας, η τιμή του Ουρικού Οξέος μπορεί να είναι Φυσιολογική. Αυτό εξηγείται ως εξής: Για κάποιο λόγο δημιουργείται υψηλή τιμή Ουρικού οξέος αίματος (peak) η οποία σε συνδυασμό με εκλυτικούς παράγοντες, προκαλεί οξεία ουρική αρθρίτιδα.

Μετά από επαρκή όμως ενυδάτωση, επέρχεται μείωση τιμών του Ουρικού οξέος οπότε την επόμενη ή μεθεπόμενη ημέρα οι τιμές είναι φυσιολογικές. Στο μεταξύ η ουρική αρθρίτις συνεχίζει να υπάρχει.

Στατιστικά, το 30% των ασθενών με Οξεία Ουρική Αρθρίτιδα έχει φυσιολογικό Ουρικό οξύ αίματος.


Ασυμπτωματική ΥπερουριχαιμίαEdit

Η υπερουριχαιμία είναι πολύ συχνή στο γενικό πληθυσμό. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχει βρεθεί ότι 50‰ των ενηλίκων παρουσιάζουν υπερουριχαιμία. Ωστόσο στη συντριπτική τους πλειοψηφία τα άτομα με υπερουριχαιμία δεν παρουσιάζουν ποτέ κλινικές εκδηλώσεις ουρικής αρθρίτιδας. Έχει υπολογιστεί ότι μόνο 10-15% των ατόμων με συνεχή και μεγάλη υπερουριχαιμία παρουσιάζουν τελικά ουρική αρθρίτιδα μετά από παρέλευση ακόμη και δεκαετιών.

Στο ερώτημα γιατί από το σύνολο των ατόμων με υπερουριχαιμία μόνο ένα μικρό ποσοστό εμφανίζει οξεία ουρική αρθρίτιδα, η απάντηση δεν είναι πλήρως γνωστή. Είναι, ωστόσο, γνωστό ότι ορισμένοι παράγοντες ευνοούν την προσβολή οξείας ουρικής αρθρίτιδας. Ένας τέτοιος παράγοντας είναι η απότομη αύξηση ή μείωση των επιπέδων του ουρικού οξέος στο αρθρικό υγρό, που έχει ως αποτέλεσμα την καθίζηση ή την απελευθέρωση κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου μέσα στην άρθρωση. Τέτοια ταχεία μεταβολή στα επίπεδα ουρικού οξέος προκαλείται:

  • από επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς μιας άρθρωσης
  • από μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος
  • από φάρμακα

Οι επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί σε μια άρθρωση, όπως π.χ. στην άρθρωση της βάσης του μεγάλου δακτύλου του ποδιού από παρατεταμένο βάδισμα, μπορεί να μην προκαλούν πόνο κατά τη διάρκεια του βαδίσματος αλλά αύξηση του αρθρικού υγρού μέσα στην άρθρωση. Κατά τη διάρκεια της νυχτερινής ανάπαυσης θα υπάρξει σχετικά ταχεία έξοδος ελεύθερου νερού από την άρθρωση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απότομη αύξηση των επιπέδων του ουρικού οξέος μέσα στην άρθρωση, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει στην καθίζηση κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου και στην εκδήλωση οξείας ουρικής αρθρίτιδας. Αυτός ο μηχανισμός μπορεί να ερμηνεύσει το γιατί οι προσβολές της ουρικής αρθρίτιδας συμβαίνουν συχνά κατά τη νύκτα και μάλιστα στην άρθρωση της βάσης του μεγάλου δακτύλου του ποδιού.

Η μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος αυξάνει απότομα την παραγωγή ουρικού οξέος και μπορεί να οδηγήσει σε προσβολή οξείας ουρικής αρθρίτιδας.

Διάφορα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν επίσης επεισόδια οξείας ουρικής αρθρίτιδας είτε επειδή αυξάνουν απότομα τα επίπεδα του ουρικού οξέος (π.χ. ορισμένα διουρητικά φάρμακα ή μικρές δόσεις ασπιρίνης) είτε επειδή τα μειώνουν απότομα (π.χ. η αλλοπουρινόλη).

Ουρική ΝόσοςEdit

Ουρική νόσος (Αγγλικά Gout = γκάουτ, Γερμανικά Ζipperlein), ονομάζεται το σύνολο των κλινικών, εργαστηριακών και ιστολογικών διαταραχών, πού οφείλονται σε διαταραχή του μεταβολισμού η οποία έχει ως αποτέλεσμα την Υπερουριχαιμία και την εναπόθεση κρυστάλλων ουρικού Νατρίου στους ανθρώπινους ιστούς. Ακριβής μονολεκτική απόδοση του Αγγλικού όρου Gout στα Ελληνικά δεν υπάρχει, πλην τού παλαιού αρχαίου όρου «ποδάγρα» ο οποίος όμως έχει σχεδόν καταργηθεί ως αδόκιμος. Συνεπώς πρέπει να χρησιμοποιείται ο σωστός όρος Ουρική Νόσος. Ο όρος Ουρική Αρθρίτις δεν είναι πάντα επιτυχής διότι μπορεί να έχουμε Ουρική Ελυτρίτιδα, οπότε δεν υπάρχει αρθρίτις. (Χαράλαμπος Γκούβας, 1995). H ουρική αρθρίτις (αγγλικά Gouty Αrthritis), είναι φλεγμονώδης αρθρίτις, οφειλόμενη σε εναπόθεση κρυστάλλων Ουρικού Νατρίου, σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, ενίοτε όμως και σε παρααρθρικά μαλακά μόρια (θύλακοι, τένοντες, έλυτρα, κλπ). Η συνηθέστερη άρθρωση πού προσβάλλεται είναι η Πρώτη Μεταταρσιοφαλαγγική στο πόδι (παλαιά ονομασία «Ποδάγρα»), και ακολουθούν κατά σειρά συχνότητας η Ποδοκνημική Άρθρωση, οι Μεταταρσιοφαλαγγικές αρθρώσεις των ποδιών,οι Μεσοφαλαγγικές Αρθρώσεις των Χεριών, τα Γόνατα, οι αγκώνες (ορογονοθυλακίτις του ωλεκράνου, κλπ). Η αρθρίτις της Μεσοφαλαγγικής αρθρώσεως (ΦΦ) στο Μεγάλο δάκτυλο του ποδιού ΔΕΝ είναι Ουρική αρθρίτις, αλλά Οστεοαρθρίτις ή Θυλακίτις της Κεφαλής Μεταταρσίου (Χαράλαμπος Γκούβας, 1992).

ΑιτιολογίαEdit

Γενικά ΑίτιαEdit

Τό αίτιο που προκαλεί την Ουρική Αρθρίτιδα είναι η αύξηση του Ουρικού Οξέος αίματος (Υπερουριχαιμία). Αυτή, μπορεί να είναι Πρωτοπαθής (Ιδιοπαθής) και Δευτεροπαθής.

Αν και η ανάλυση του μεταβολισμού του ουρικού οξέος, ξεφεύγει από το σκοπό αυτού του κεφαλαίου, είναι σκόπιμο να αναφέρουμε τους παράγοντες που ευνοούν την καθίζηση των κρυστάλλων του ουρικού μονονατρίου στις αρθρώσεις και την πρόκληση της ουρικής αρθρίτιδας:. Αυξημένη πρόσληψη πουρινών με την τροφή, δηλαδή αυξημένη κατανάλωση εντοσθίων, μικρών ζώων, θαλασσινών, προϊόντων κυνηγίου κ.α. Αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Αυξημένη ανακύκλωση πυρηνοπρωτεινών που συμβαίνει σε ορισμένα αιματολογικά νοσήματα όπως λεμφώματα, λευχαιμίες, αιμολυτικές αναιμίες καθώς και σε άλλα νοσήματα όπως ψωρίαση. Ύπαρξη γενετικών ανωμαλιών ενζύμων, που συμμετέχουν στο μεταβολισμό του ουρικού οξέος (π.χ. σύνδρομο Lesch-Nyhan). Χωρίς να διαπιστώνεται το αίτιο (ιδιοπαθής υπερουριχαιμία). Ελαττωμένη αποβολή του ουρικού οξέος από τους νεφρούς: Νεφρική βλάβη. Διάφορα φάρμακα. Καταστάσεις που προκαλούν μείωση του PH των ούρων. Καταστάσεις οξέωσης (διαβητική, γαλακτική, νηστεία). Όλες οι καταστάσεις που αναφέρθηκαν, προκαλούν υπερουριχαιμία, (αύξηση της τιμής του ουρικού οξέος στο αίμα). Παραδόξως, υπάρχουν ασθενείς με αυξημένες τιμές ουρικού οξέος αίματος, που δεν αναπτύσσουν ποτέ ουρική αρθρίτιδα.

Αίτια της Πρωτοπαθούς ΥπερουριχαιμίαςEdit

Το αίτιο της Πρωτοπαθούς Ουρικής αρθρίτιδος φαίνεται να είναι η μερική ή πλήρης έλλειψη του ενζύμου ΗPGRT το οποίο μετατρέπει την Υποξανθίνη σε Ινοσινικό οξύ (Κωνσταντίνος Γαρδίκας, 1977). H πρωτοπαθής υπερουριχαιμία μπορεί να είναι: (α) Ιδιοπαθής, (β) Επί Συνδρόμου Lesch-Nyhan. (γ) Νόσος Εναποθέσεως Γλυκογόνου (Glycogen Storage Disease), (δ) Ιδιοπαθής Ανεπάρκεια Νεφρικής Κάθαρσης Ουρικού οξέος. Εκδηλώνεται είτε είτε μετά από διαιτητικές παρεκτροπές, είτε και σε επιτρεπτό διαιτολόγιο (ενδογενής). Στήν περίπτωση αυτή, ΔΕΝ υποχωρεί μόνο με τήν ειδική δίαιτα.

Αίτια της Δευτεροπαθούς ΥπερουριχαιμίαςEdit

Δευτεροπαθής Υπερουριχαιμία, παρατηρείται σε δύο μεγάλες κατηγορίες νοσημάτων: Α. Νοσήματα με αυξημένο καταβολισμό και εναλλαγή πουρινών (Purine turnover):

  • 1. Μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα Λευχαιμία, Υπερερυθραιμία,
  • 2. Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα, Λέμφωμα, Λεμφοκοκκίωμα,
  • 3. Καρκινώματα και σαρκώματα,
  • 4. Xρόνιες αιμολυτικές αναιμίες,
  • 5. Λήψη Κυτταροστατικών φαρμάκων (Cytotoxic drugs),
  • 6. Ψωρίαση, Ψωριασική Αρθροπάθεια, Σαρκοειδική Αρθροπάθεια, κλπ.

Β. Νοσήματα με μείωση νεφρικής κάθαρσης Ουρικού οξέος:

  • 1. Εσωτερικά οργανικά νοσήματα των νεφρών (Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια, κλπ),
  • 2. Λειτουργική μείωση της σπειραματικής διήθησης Ουρικού Οξέος:.

Κλινική Εικόνα της Οξείας Ουρικής ΑρθρίτιδαςEdit

Η έναρξη είναι ύπουλη, χωρίς καμία προειδοποίηση. Συμβαίνει συχνά οξεία ουρική αρθρίτιδα ενώ το ουρικό οξύ αίματος είναι φυσιολογικό. Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της κρίσης είναι ένα πλούσιο γεύμα, μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος, κάποια εμπύρετη λοίμωξη, σωματικό ή ψυχολογικό stress, χειρουργική επέμβαση, άλλη σοβαρή νοσηρή κατάσταση, σωματική άσκηση, καταπόνηση της αρθρώσεως, τραύμα, αιμορραγία κ.α. Συνήθως η προσβολή εμφανίζεται νύκτα και αφορά μία άρθρωση.

Τα συμπτώματα είναι: πόνος, οίδημα, ευαισθησία, τοπικό αίσθημα θερμότητας, έντονη ερυθρότητα του δέρματος πάνω από την προσβεβλημένη άρθρωση και ορισμένες φορές χαμηλή πυρετική κίνηση ή και υψηλός πυρετός. Συχνότερα προσβάλλεται η μεταταρσοφαλαγγική άρθρωση του μεγάλου δακτύλου στο πόδι ("ποδάγρα").

Μπορούν όμως να προσβληθούν: ο αστράγαλος, το γόνατο, ο καρπός, τα δάκτυλα, κλπ. Όπως καταλαβαίνουμε, πρόκειται για οξεία μονοαρθρίτιδα. Η προσβολή διαρκεί λίγες ημέρες και υποχωρεί χωρίς να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στην άρθρωση. Συνήθως με την υποχώρηση, παρατηρείται απολέπιση του δέρματος, αντίστοιχα προς την προσβεβλημένη περιοχή.

Αν όμως ο ασθενής δεν λάβει προφύλαξη, οι επανειλημμένες προσβολές, μπορεί να αφορούν περισσότερες αρθρώσεις και να προκληθεί μόνιμη διαταραχή της λειτουργίας τους και παραμορφώσεις. Παραμελημένη Τοφώδης Ουρική αρθρίτις στα δάκτυλα των χεριών, οδήγησε σε μόνιμη αγκύλωση ορισμένων αρθρώσεων σε ασθενή, παρά τη θεραπεία.

Ουρική ΕλυτρίτιδαEdit

Η Ουρική Ελυτρίτις (Gouty Synovitis) είναι μια συχνή φλεγμονώδη αντίδραση τών ελύτρων των τενόντων ιδίως τού άκρου ποδός, η οποία οφείλεται σε ερεθισμό τους από εναπόθεση αλάτων ουρικού Νατρίου, μετά από Υπερουριχαιμία.

Mιά άλλη εντόπιση ουρικής ελυτρίτιδος είναι οι εκτείνοντες τένοντες του καρπού. Η Ουρική Ελυτρίτις ΔΕΝ είναι απαραίτητο να συνυπάρχει με Ουρική αρθρίτιδα (Χαράλαμπος Γκούβας, 2007).

Ουρική ΘυλακίτιδαEdit

Η Ουρική Θυλακίτις (Gouty Bursitis) είναι μια συχνότατη φλεγμονή των παρααρθρικών θυλάκων διαφόρων αρθρώσεων, από τη δράση των αλάτων ουρικού νατρίου. Συχνές εντοπίσεις είναι η oρογονοθυλακίτις του ωλεκράνου του αγκώνος, η προεπιγονατιδική θυλακίτιδα, η θυλακίτιδα του έξω σφυρού της ποδοκνημικής, κλπ.

Διάγνωση Ουρικής ΑρθρίτιδαςEdit

Η διάγνωση της Ουρικής Αρθρίτιδας γίνεται με τα Κριτήρια της American Rheumatism Association του 1991. Η διάγνωση τίθεται αν υπάρχει θετικό ένα από τα Α, Β, Γ κριτήρια. Αυτά είναι: Α. Παρουσία χαρακτηριστικών κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου στο αρθρικό υγρό ή Β. Ύπαρξη τόφου που αποδεδειγμένα με χημική ανάλυση ή με εξέταση υλικού σε μικροσκόπιο πολωμένου φωτός περιέχει κρυστάλλους ουρικού μονονατρίου ή Γ. Παρουσία έξι (6) από τα ακόλουθα δώδεκα (12) κλινικά, εργαστηριακά και ακτινολογικά χαρακτηριστικά:

  • 1. Περισσότερες από μία προσβολές οξείας αρθρίτιδας.
  • 2. Ανάπτυξη του μέγιστου της φλεγμονής εντός μιάς ημέρας.
  • 3. Προσβολές μονοαρθρίτιδας.
  • 4. Ερυθρότητα της αρθρώσεως (αντικειμενικό εύρημα).
  • 5. Επώδυνη ή διογκωμένη η πρώτη μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση.
  • 6. Ετερόπλευρη προσβολή της πρώτης μεταταρσιοφαλαγγικής αρθρώσεως.
  • 7. Ετερόπλευρη προσβολή των αρθρώσεων της ποδοκνημικής ή του ταρσού.
  • 8. Ύποπτος τόφος.
  • 9. Υπερουριχαιμία > 7mg/dL
  • 10. Ασύμμετρη διόγκωση μέσα σε μία άρθρωση (ακτινογραφικώς).
  • 11. Υποφλοιώδης κύστεις χωρίς διαβρώσεις (ακτινογραφικώς).
  • 12. Αρνητική καλλιέργεια του αρθρικού υγρού για μικροοργανισμούς κατά την διάρκεια της φλεγμονώδους προσβολής της αρθρώσεως.


Οξεία Ουρική ΑρθρίτιδαEdit

Το πρώτο επεισόδιο οξείας ουρικής αρθρίτιδας εντοπίζεται συνήθως στην άρθρωση της βάσης του μεγάλου δακτύλου του ποδιού (μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση) γι’ αυτό η νόσος είναι γνωστή και ως ποδάγρα. Αρθρώσεις που προσβάλλονται επίσης συχνά είναι άλλες αρθρώσεις των ποδιών και τα γόνατα, ενώ λιγότερο συχνά προσβάλλονται οι καρποί, οι αγκώνες και οι αρθρώσεις των χεριών.

Τα κύρια κλινικά χαρακτηριστικά της οξείας ουρικής αρθρίτιδας, δηλ. της φλεγμονής στην άρθρωση, που οφείλεται σε κρυστάλλους ουρικού μονονατρίου είναι:

  • Πόνος. Η ένταση του πόνου ποικίλλει από ελαφρά μέχρι πολύ έντονη. Κατά κανόνα ο πόνος είναι πράγματι τόσο οξύς και έντονος, ώστε ο ασθενής αναφέρει χαρακτηριστικά ότι δυσκολεύεται ή δεν μπορεί καθόλου να περπατήσει ή ότι δεν αντέχει το βάρος των κλινοσκεπασμάτων, επειδή συχνά η εγκατάσταση της προσβολής οξείας αρθρίτιδας παρατηρείται κατά τις νυχτερινές ώρες.
  • Διόγκωση της άρθρωσης
  • Ερυθρότητα
  • Θερμότητα
  • Έντονη ευαισθησία

Ένα επεισόδιο οξείας ουρικής αρθρίτιδας υποχωρεί συνήθως, ακόμη και χωρίς θεραπεία, μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες, για να εμφανιστεί και πάλι μετά από παρέλευση εβδομάδων, μηνών ή και ετών. Σε περιπτώσεις που δεν χορηγηθεί θεραπευτική αγωγή, η φυσική πορεία της ουρικής αρθρίτιδας ποικίλλει από επεισόδια ελαφρού πόνου, που υποχωρούν μέσα σε μερικές ώρες ("ελάσσονες προσβολές"), μέχρι επαναλαμβανόμενα επεισόδια οξείας αρθρίτιδας που διαρκούν 1-2 εβδομάδες. Στις αρχικές φάσεις της οξείας ουρικής αρθρίτιδας τα επεισόδια οξείας αρθρίτιδας είναι αραιά και τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των προσβολών μερικές φορές διαρκούν χρόνια. Με την πάροδο όμως του χρόνου οι προσβολές γίνονται συχνότερες, πιο παρατεταμένες και αφορούν περισσότερες αρθρώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα μεσοδιαστήματα μεταξύ των κρίσεων οξείας ουρικής αρθρίτιδας όλες οι αρθρώσεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που είχαν προσβληθεί, είναι ελεύθερες συμπτωμάτων.

Χρόνια Ουρική ΑρθρίτιδαEdit

Καθώς ο καιρός περνάει, αν δεν εφαρμοστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, η νόσος εξελίσσεται στη χρόνια μορφή της, δηλ. στη χρόνια ουρική αρθρίτιδα. Αυτή η μορφή εγκαθίσταται συνήθως μετά από 10 ή περισσότερα έτη υποτροπιάζουσας ουρικής αρθρίτιδας και αφορά πολλές αρθρώσεις. Η μετάβαση από την οξεία υποτροπιάζουσα ουρική αρθρίτιδα στη χρόνια ουρική αρθρίτιδα συμβαίνει όταν τα χρονικά διαστήματα ανάμεσα στις κρίσεις δεν είναι πια ελεύθερα πόνου. Οι αρθρώσεις που έχουν προσβληθεί είναι μόνιμα επώδυνες και διογκωμένες, αν και η ένταση αυτών των συμπτωμάτων είναι πολύ μικρότερη από ό,τι κατά τις κρίσεις οξείας ουρικής αρθρίτιδας.

Αν ο ασθενής παραμένει ακόμη χωρίς χορήγηση κατάλληλης θεραπείας, προσβολές οξείας αρθρίτιδας και μάλιστα αρκετά συχνά εξακολουθούν να συμβαίνουν και σε αυτό το υπόστρωμα χρόνιου πόνου. Η ένταση του χρόνιου πόνου αυξάνεται επίσης συνεχώς όσο περνάει ο χρόνος και όσο δεν εφαρμόζεται κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Επίσης αναπτύσσονται σιγά-σιγά καταστροφικές βλάβες στις αρθρώσεις και τελικά παραμορφωτική πολυαρθρίτιδα.

Χρόνια Τοφώδης Ουρική ΑρθρίτιδαEdit

Είναι το αποτέλεσμα μακροχρόνιας συνήθως υπερουριχαιμίας, με συχνές προσβολές και εναπόθεση ουρικών τόφων που προκαλούν παραμόρφωση της άρθρωσης και δυσλειτουργία της. Συναντιέται ενίοτε στα χέρια, τα δάκτυλα και τα γόνατα.

Κλινική διάγνωση Ουρικής αρθρίτιδαςEdit

Το ιστορικό και τα κλινικά χαρακτηριστικά θέτουν συχνά εύκολα τη διάγνωση της Ουρικής Αρθρίτιδας. Η τιμή του ουρικού οξέος αίματος μπορεί να είναι αυξημένη. Είναι δυνατόν όμως να είναι φυσιολογική, στο 30% των περιπτώσεων!!! Ο προσδιορισμός του ουρικού οξέος στα ούρα του 24ώρου, θα δείξει αν η υπερουριχαιμία του ασθενούς οφείλεται σε αυξημένη παραγωγή ή ελαττωμένη αποβολή του. Η μέτρηση δεν πρέπει να γίνεται στη φάση της οξείας προσβολής. Η απόδειξη της διάγνωσης τίθεται με ανεύρεση των χαρακτηριστικών κρυστάλλων ουρικού μονονατρίου, στο αρθρικό υγρό που ελήφθη με παρακέντηση της άρθρωσης, αφού αυτό εξεταστεί σε μικροσκόπιο πολωμένου φωτός. Είναι δυνατόν να υπάρχει αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων. Οι απλές ακτινογραφίες, σπάνια εμφανίζουν παθολογικά ευρήματα, συνήθως στις χρόνιες μορφές. Η εντυπωσιακή και εντός 24 ωρών, ανταπόκριση στη χορήγηση κολχικίνης, θεωρείται από ορισμένους διαγνωστικό κριτήριο

Εκλυτικοί Παράγοντες Οξείας Ουρικής ΑρθρίτιδαςEdit

Τέτοιοι παράγοντες είναι η μυοσκελετική καταπόνηση, οι διαιτολογικές παρεκτροπές δηλαδή πολυφαγία ανεξαρτήτως είδους φαγητών (ιδίως κρέας, κλπ) και καρυκευμάτων, η κατάχρηση οινοπνευματωδών ποτών, η αφυδάτωση και οι συνδυασμοί των ανωτέρω.

Ποιά όργανα προσβάλλει η Ουρική Νόσος (Gout) Η Υπερουριχαιμία, έχει και άλλες επιπτώσεις πέραν της προσβολής αρθρώσεων.

Μπορεί να προσβάλλει επίσης τα εξής όργανα:

  • 1.Καρδιά: Εναπόθεση ουρικών αλάτων (τόφοι) μπορεί να γίνει επί βαλβίδας τής καρδιάς, και να προκαλέσεις φύσημα, ενώ εναπόθεση τόφου στά στεφανιαία αγγεία μπορεί να προκαλέσει έμφραγμα του μυοκαρδίου .
  • 2.Νεφρά: Η υπερουριχαιμία μπορεί να οδηγήσει σε δημιουργία λίθων ουρικού νατρίου στά νεφρά (ουρόλιθοι) αλλά και σε νεφρική ανεπάρκεια.
  • 3.Μυοσκελετικό: Η υπερουριχαιμία πέραν της ουρικής αρθρίτιδος, στο μεγάλο δάκτυλο, στα γόνατα, στα χέρια, κλπ, μπορεί να εκδηλώσει ουρική Τενοντοελυτρίτιδα, ιδίως στούς εκτείνοντες τένοντες τού άκρου ποδός, ενώ στους αγκώνες προκαλεί την γνωστή Κύστη Ωλεκράνου (Ορογονοθυλακίτιδα Ωλεκράνου). Θυλακίτιδα επίσης προκαλεί στο γόνατο και στην Πτέρνα.

Εξετάσεις Διερεύνησης της ΥπερουριχαιμίαςEdit

Η επίμονη Υπερουριχαιμία πρέπει να διερευνάται διαφοροδιαγνωστικώς, με τά εξής:

  • Πλήρη κλινική εξέταση.
  • Ακτινογραφία θώρακος,& Ν.Ο.Κ., ή Υπερηχογράφημα νεφρών, γιά αποκλεισμό λιθίασης
  • Εξετάσεις Αίματος: Γενική αίματος, ΤΚΕ, CRP, RF, URE, CRE, UA.
  • Εξετάσεις Ούρων: Γενική ούρων, και Ουρικό οξύ ούρων 24ώρου.
  • Σημείωση: Το Ουρικό οξύ αίματος, πρέπει να ελέγχεται τουλάχιστον κάθε 3-6 μήνες

Θεραπεία Οξείας Κρίσης Ουρικής αρθρίτιδοςEdit

Η θεραπεία της οξείας κρίσης περιλαμβάνει τις εξής μεθόδους: (α) Γενικά μέτρα και μέτρα τοπικής εφαρμογής για την οξεία κρίση: (β) Φάρμακα σε από του στόματος χορήγηση (Πχ Κολχικίνη) ή ενδομυϊκώς. (γ) Θεραπεία με από του στόματος Κορτικοειδή ή με ενδαρθρική ένεση. Χρειάζεται ανάπαυση της αρθρώσεως (περιορισμός βάδισης), κρύα επιθέματα, φάρμακα αντιφλεγμονώδη, Κολχικίνη, κλπ Τα παπούτσια πρέπει να έχουν σκληρό πάτο, ώστε να προστατεύουν την 1η Μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση του μεγάλου δακτύλου από επώδυνες κινήσεις. Aν πρόκειται γιά Ουρική αρθρίτιδα άλλης αρθρώσεως, επιβάλλεται ακινητοποίησή της, είτε με ανάπαυση είτε με νάρθηκα. Απαγορεύεται τό ζεστό λουτρό του ποδιού, και το μασάζ στήν οξεία κρίση. Χρειάζεται διαιτολόγιο υπερουριχαιμίας (βλέπε κατωτέρω) και Λήψη πολλών υγρών (2-3 λίτρα) θεωρούνται απαραίτητα. Στην οξεία κρίση συνιστάται επαρκής πρόσληψη υδατανθράκων από ψωμί, δημητριακά, ρύζι, ζυμαρικά, όπως επίσης λαχανικά και φρούτα. Το αλκοόλ απαγορεύεται παντελώς. Από απόψεως φαρμάκων, στην οξεία κρίση Ουρικής αρθρίτιδας χορηγούνται Αναλγητικά (όχι ασπιρίνη, γιατί μπορεί να επιδεινώσει τη κρίση), Κολχικίνη (Colchicine) σε συχνές δόσεις μέχρι την υποχώρηση των συμπτωμάτων ή την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών (διάρροιες, κοιλιακός πόνος) και Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα για 10 ημέρες. Σπάνια χρειάζονται Κορτικοειδή, σε τοπική χρήση με ένεση ενδαρθρική για τους ασθενείς που δεν αναταποκρίνονται στα προηγούμενα. Κατά κανόνα, στην οξεία φάση της ουρικής αρθρίτιδας, δεν επεμβαίνουμε θεραπευτικά στην τιμή του ουρικού οξέος χορηγώντας Αλλοπουρινόλη (Zyloric). Αυτό, γιατί απότομες μεταβολές στη συγκέντρωσή του, μπορούν να προκαλέσουν αύξηση της καθίζησης των κρυστάλλων του στην άρθρωση. Έτσι, αν ο ασθενής δεν λαμβάνει ήδη φάρμακο ΖΥLORIC για τη μείωση του ουρικού οξέος (αλλοπουρινόλη), δεν το χορηγούμε πριν περάσει η οξεία προσβολή. Εάν το λαμβάνει ήδη και επισυμβεί κρίση ουρικής αρθρίτιδος, το Zyloric πρέπει να διακοπεί προσωρινά. Χρειάζεται ανάπαυση της αρθρώσεως (περιορισμός βάδισης), κρύα επιθέματα,κλπ Τα παπούτσια πρέπει να έχουν σκληρό πάτο, ώστε να προστατεύουν την 1η Μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση του μεγάλου δακτύλου από επώδυνες κινήσεις. Aν πρόκειται γιά Ουρική αρθρίτιδα άλλης αρθρώσεως, επιβάλλεται ακινητοποίησή της, είτε με ανάπαυση είτε με νάρθηκα. Απαγορεύεται τό ζεστό λουτρό του ποδιού, και το μασάζ στήν οξεία κρίση. Διαιτολόγιο υπερουριχαιμίας και Λήψη πολλών υγρών (2-3 λίτρα) θεωρούνται απαραίτητα. Στην οξεία κρίση χορηγείται Κολχικίνη (Colchicine) 1mg, ένα δισκίο ανά δύο ώρες για 5 συνολικά δισκία (1 ημέρα θεραπεία) Πρέπει να διακόπτεται αν παρουσιασθεί ναυτία, εμετός, ή διάρροια. Σε ήπιες κρίσεις η Κολχικίνη μπορεί να χορηγηθεί σε μικρότερες δόσεις (Πχ 1Χ3). Χορηγούνται επίσης και αντιφλεγμονώδη μη στεροειδή φάρμακα (πχ Rantudal®, Movatec®, Celebrex®, Feldene®, Voltaren®, κλπ) για διάρκεια της 10 ημερών. Στην οξεία κρίση προς αποφυγή των φαρμάκων από του στόματος, μπορεί να γίνει θεραπεία με ενδαρθρική ένεση Celestone Chronodose ® μαζί με Xylocaine στην Μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση του ποδός. Έχει θεαματικά αποτελέσματα αυθημερόν, αλλά είναι αρκετά επώδυνη για 30 δευτερόλεπτα.


Θεραπευτική Αντιμετώπιση Edit

Από θεραπευτικής πλευράς είναι απολύτως δυνατή η αποτελεσματική αντιμετώπιση της οξείας ουρικής αρθρίτιδας. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται γενικά για την αντιμετώπιση της οξείας προσβολής είναι:

  • Κολχικίνη
  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
  • Γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη)

Φάρμακα Πρόληψης υποτροπών Edit

  • ZYLORIC/Wellcome (Allopourinol) Tabs 300mg: 100-600mg/μέρα, ανάλογα με τίς τιμές ουρικού οξέος αίματος.
  • ANTURAN/Geigy (Sulphinpyrazone)Tabs 200mg:Aρχικά 100mg.Δόση συντήρησης:200mg.
  • BENEMID/MSD (Provenesid):Τabs 500mg.Δοσολογία:1-4 δισκία τό 24ωρο.
  • DESURIC/ Sanofi (Benzbromarone): Tabs 100mg. Δοσολογία 100-200mg τό 24ωρο.
  • COLCICINE/ Houde (Colchicine):Τabs 1mg. Δοσολογία 1 δισκίο τό 24ωρο.

Χορήγηση Αλλοπουρινόλης (Zyloric®)Edit

Xρόνια φαρμακευτική θεραπεία πρόληψης υποτροπών της ουρικής αρθρίτιδος με τό φάρμακο Allopurinol ZYLORIC® χρειάζονται μόνο οι εξής ομάδες ασθενών:

  • 1) Η απλή ασυμπτωματική υπερουριχαιμία, ΔΕΝ απαιτεί θεραπεία με ZYLORIC, παρά μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις ασθενών.
  • 2) Aυτοί πού το ουρικό οξύ ούρων 24ώρου ξεπερνάει τα 800mg/24h (υπερπαραγωγή και υπερέκκριση ουρικού οξέος).
  • 3) Αυτοί πού έχουν συχνά επεισόδια ουρικής αρθρίτιδας (πάνω από 3-4 το χρόνο).
  • 4) Αυτοί πού έχουν μόνιμες παραμορφώσεις αρθρώσεων ή τόφους.
  • 5) Αυτοί πού παρουσιάζουν ουρολιθίαση ή άλλες νεφρικές εκδηλώσεις (Πχ Νεφρική ανεπάρκεια).

Χορήγηση Probenecid (BENEMID ®)Edit

Πρόκειται για φάρμακο ουρικοζουρητικό (uricosuric drug), φάρμακο δηλαδή που διευκολύνει την αποβολή του ουρικού οξέος διά των ούρων. Δεν χορηγείται ποτέ σε οξεία κρίση ουρικής αρθρίτιδος. Χορηγείται για την πρόληψη των υποτροπών. Η ένδειξη χορηγήσεώς του (Probenecid) Benemid® τίθεται όταν υπάρχει υπερουριχαιμία και επιπλέον το αποτέλεσμα μέτρησης ουρικού οξέος σε 24ωρη συλλογή ούρων, είναι κάτω από 500mg , πού δηλώνει υπο-έκκριση. Εάν η υπερουριχαιμία (>9mg/dL) συνδυάζεται με αποτέλεσμα ούρων πάνω από 800mg, αυτό δηλώνει υπερπαραγωγή και υπερέκκριση, οπότε χρειάζεται χορήγηση Allopurinol (Zyloric®).

Πρόληψη Υποτροπών Ουρικής αρθρίτιδοςEdit

Η πρόληψη γίνεται με ειδικό διαιτολόγιο, με αποφυγή κάποιων βλαπτικών παραγόντων, με πολλά νερά, και με φάρμακα. Αυτά είναι: Το φάρμακο Allopurinol (ZYLORIC®, SOLURIC®, ZYLAPUR®), το Ουρικοαπεκκριτικό φάρμακο Probenecid (Benemid® ), και το παλαιότατο φάρμακο Κολχικίνη (Colchicine®).

  • 1) Με αποφυγή των εκλυτικών παραγόντων (βλέπε ανωτέρω)
  • 2) Με τό κατάλληλο διαιτολόγιο και την επαρκή ενυδάτωση (2 λίτρα την ημέρα)
  • 3) Αδυνάτισμα σε παχύσαρκους.
  • 4) Αποφυγή νηστείας και αφυδάτωσης.
  • 5) Αποφυγή φαρμάκων που προκαλούν υπερουριχαιμία.

(Textbook of Rheumatology του W.Kelley, ΗΠΑ, έκδοση 1989)


Διαιτολόγιο ασθενώνEdit

Αποφυγή τροφώνEdit

Να αποφεύγονται τα εξής φαγητά (περιεχόμενες πουρίνες σε mg%g):

  • 1. Αυγοτάραχο ρέγγας Ταραμοσαλάτα) 484 mg%g,
  • 2. Κρέας μικρών ζώων (κατσικάκι, αρνάκι, μοσχαράκι, 450 mg%g,
  • 3. Εντόσθια ζώων: Πάγκρεας, νεφρά, συκώτι (=κοκορέτσι) 426 mg%g,
  • 4. Μπύρα (μαγιά) 400 mg%g,
  • 5. Eκχύλισμα (σάλτσα) κρέατος 356 mg%g,
  • 6. Σαρδέλες 234 mg%g,
  • 7. Μαρίδες 168 mg%g,
  • 8. Καρδιά προβάτου 174 mg%g,
  • 9. Ρέγγες 172 mg%g,
  • 10. Μύδια 154 mg%g,
  • 11. Καπνιστά κρέατα 100 mg%g,
  • 12. Θαλασσινά μαλάκια (σουπιές, χταπόδια, καλαμαράκια, κλπ) 80 mg%g, *13.Μπακαλιάρος, κολιός, σολωμός, σκουμπρί, πέστροφα 70 mg%g,
  • 14. Τα προιόντα κυνηγίου: χήνα, πέρδικα, φασιανός, περιστέρι, γαλοπούλα 60 mg%g.


Βλαπτικές ΕνέργειεςEdit

Επίσης βλάπτουν τα εξής τρόφιμα και ενέργειες:

  • 1. Βλάπτει η παχυσαρκία και η πολυφαγία. Χρειάζεται δίαιτα αδυνατίσματος σε παχύσαρκους. Η παχυσαρκία αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για υποτροπές κρίσης ουρικής αρθρίτιδας
  • 2. Βλάπτει η αφυδάτωση. Χρειάζονται πολλά νερά. Περίπου 4-5 λίτρα νερού την ημέρα.
  • 3. Βλάπτει η καταπόνηση. Χρειάζεται αποφυγή βαδίσματος όταν υπάρχουν κρίσεις ουρικής αρθρίτιδος.
  • 4. Βλάπτει η κατανάλωση αλκοολικών ποτών και μπαχαρικών.
  • 5. Bλάπτει το απότομο αδυνάτισμα χωρίς λήψη επαρκούς ποσότητας υγρών.

Επιτρεπόμενες ΤροφέςEdit

Επιτρέπονται τα εξής τρόφιμα: Περιέχουν κάτω από 50mg %g πουρίνες:

  • 1. Ο καφές, τα αναψυκτικά, το τσάϊ, το χαμομήλι, κακάο
  • 2. Φρούτα, χυμοί φρούτων, λαχανικά, ντομάτα, όσπρια, μανιτάρια
  • 3. Μεγάλα Ψάρια, κοτόπουλο, πάπια
  • 4. Αποβουτυρωμένα γαλακτοκομικά.
  • 5. Ξηροί καρποί, Αυγά, Τα πολλά νερά.

Πρόληψη Edit

Για την πρόληψη μελλοντικών προσβολών οξείας ουρικής αρθρίτιδας θα πρέπει να εφαρμόζεται αγωγή που να περιλαμβάνει γενικά μέτρα για όλους τους ασθενείς, ενώ ανάλογα με την περίπτωση και την κρίση του θεράποντος γιατρού μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να χρειάζεται προσθήκη και φαρμακευτικών ουσιών. Η εφαρμογή γενικών προληπτικών μέτρων μπορεί να μειώσει τα επίπεδα του ουρικού οξέος στο αίμα καθώς και τη συχνότητα των οξειών προσβολών και έτσι για πολλούς ασθενείς να μην υπάρχει ανάγκη εφαρμογής φαρμακευτικής αγωγής για αρκετά έτη. Τα γενικά προληπτικά μέτρα περιλαμβάνουν:

  • Αποφυγή τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες, όπως π.χ. εντόσθια, ζωμός κρέατος, μύδια, στρείδια, αυγοτάραχο, σαρδέλες, ρέγγα κ.ά.
  • Απώλεια βάρους.
  • Αποφυγή οινοπνευματωδών ποτών.
  • Λήψη επαρκούς ποσότητας υγρών σε καθημερινή βάση.
  • Αποφυγή επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών κατά τη διάρκεια ασκήσεων ή επαγγελματικών δραστηριοτήτων.
  • Εφόσον είναι δυνατό, μετά από συμβουλή του θεράποντος γιατρού, να γίνεται διακοπή και αντικατάσταση ορισμένων φαρμάκων που αυξάνουν το ουρικό οξύ του αίματος.

Όταν η συχνότητα των κρίσεων οξείας ουρικής αρθρίτιδας είναι σχετικά μεγάλη, τότε για την πρόληψη τόσο μελλοντικών επεισοδίων οξείας ουρικής αρθρίτιδας όσο και της χρόνιας ουρικής αρθρίτιδας ο θεράπων γιατρός μπορεί να προσθέσει στα γενικά προληπτικά μέτρα και αγωγή με φάρμακα, όπως:

  • Κολχικίνη
  • Φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή ουρικού οξέος
  • Αλλοπουρινόλη
  • Φάρμακα που αυξάνουν την αποβολή ουρικού οξέος από τους νεφρούς
  • Προβενεκίδη
  • Βενζοβρωμαρόνη
  • Λοζαρτάνη

Είναι σημαντικό να τονιστεί στο σημείο αυτό ότι άτομα που έχουν υπερουριχαιμία, δηλ. αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα, χωρίς προσβολές οξείας αρθρίτιδας δεν χρειάζεται να παίρνουν φάρμακα για τη μείωση του ουρικού οξέος, διότι ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτών των ατόμων, που δεν υπερβαίνει το 15%, εμφανίζουν τελικά και μάλιστα μετά από πολλά χρόνια ουρική αρθρίτιδα.

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

  • 1) Κelley W. et al: Textbook of Rheumatology. Εκδόσεις Saunders, USA, 1989.
  • 2) Schroeder S.: Medical Diagnosis & Treatment. Eκδόσεις Αppleton & Lange,USA,1992
  • 3) Φέσσας Φαίδων: Αξιολόγηση Εργαστηριακών Εξετάσεων στήν Εσ.Παθολογία, 1980.
  • 4) Γαρδίκας Κων/νος: Ειδική Νοσολογία, Εκδόσεις Παρισιάνος, Αθήνα 1977.
  • 5) Hellman David, MD: Σελίδες 777-781 στο βιβλίο Current Medical Diagnosis & Treatment, εκδόσεις Appletton & Lange, ΗΠΑ, 2003.
  • 6) Εmmerson BT: The management of gout. New England Journal of Medicine 1996; 334:445
  • 7) Pascual E, Sivera F. Therapeutic advances in gout. Curr Opin Rheumatol. 2007 Mar;19(2):122-7

ΙστογραφίαEdit


Ikl.jpg Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl.jpg

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog.png



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Also on Fandom

Random Wiki