Fandom

Science Wiki

Πύρρος Α \Ήπειρος

63.285pages on
this wiki
Add New Page
Talk1 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Πύρρος Α' ο Μέγας

Pyrrhus


Rulers-Epiros-01-goog.jpg

Ελληνιστική Εποχή Ηγεμόνες Ελληνιστικής Εποχής 3ος Αιώνας π.Χ.

Όνομα: Πύρρος Ηγεμονικά Ονόματα

Ελληνιστική Ήπειρος Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ηπείρου Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Ηπείρου Αιακίδες
Μολοσσία ‎Ηγεμόνες Μολοσσίας
Χαονία ‎Ηγεμόνες Χαονίας
Κασσωπαία ‎Ηγεμόνες Κασσωπαίας
Θεσπρωτία ‎Ηγεμόνες Θεσπρωτίας
Αθαμανία ‎Ηγεμόνες Αθαμανίας
Ιλλυρία Ηγεμόνες Ιλλυρίας

Ελληνιστική Αίγυπτος Ηγεμόνες Ελληνιστικής Αιγύπτου Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Αιγύπτου Λαγίδες
Ελληνιστική Συρία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Συρίας Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Συρίας Σελευκίδες
Ελληνιστική Κύπρος Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κύπρου
Ελληνιστική Κυρηναϊκή Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κυρηναϊκής
Ελληνιστική Μακεδονία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Μακεδονίας Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Μακεδονίας Ιολαΐδες Αντιγονίδες
Μακεδονική Αυτοκρατορία Ηγεμόνες Μακεδονικής Αυτοκρατορίας Στρατιωτικοί Μακεδονικής Αυτοκρατορίας Έπαρχοι Μακεδονικής Αυτοκρατορίας Αργεάδες
Ελληνιστική Θράκη Ηγεμόνες Ελληνιστικής Θράκης Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Θράκης Αγαθοκλείδες
Ελληνιστική Αιτωλία Στρατιωτικοί Ελληνιστικής Αιτωλίας Ελληνιστική Αχαΐα Στρατιωτικοί Ελληνιστικής Αχαΐας
Αθήνα Ηγεμόνες Αθήνας Στρατιωτικοί Αθήνας Πολιτικοί Αθήνας Αττική ‎Ηγεμόνες Αττικής
Σπάρτη Ηγεμόνες Σπάρτης Στρατιωτικοί Σπάρτης Πολιτικοί Σπάρτης Λακωνία ‎Ηγεμόνες Λακωνίας
Ελληνιστική Μυσία (Πέργαμος) Ηγεμόνες Ελληνιστικής Μυσίας Ηγεμονίδες Ελληνιστικής Μυσίας Ατταλίδες
Ελληνιστική Βιθυνία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Βιθυνίας Δοιδαλσίδες
Ελληνιστική Παφλαγονία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Παφλαγονίας Πυλαμαινίδες
Ελληνιστικός Πόντος Ηγεμόνες Ελληνιστικού Πόντου Μιθριδατίδες
Ελληνιστική Καππαδοκία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Καππαδοκίας Αριαραθίδες
Ελληνιστική Αρμενία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Αρμενίας Αρταξιάδες
Ελληνιστική Κομμαγηνή Ηγεμόνες Ελληνιστικής Κομμαγηνής Οροντίδες
Ελληνιστική Ιουδαία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ιουδαίας Ασμοναίοι
Πετραία Αραβία Ηγεμόνες Πετραίας Αραβίας Αρετάδες
Ελληνιστική Βακτρία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Βακτρίας Ελληνιστική Ινδία Ηγεμόνες Ελληνιστικής Ινδίας
Ινδοσκυθία Ηγεμόνες Ινδοσκυθίας Ινδοπαρθία Ηγεμόνες Ινδοπαρθίας
Μαγαδία Ηγεμόνες Μαγαδίας
Παρθική Αυτοκρατορία Ηγεμόνες Παρθικής Αυτοκρατορίας
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία Ηγεμόνες Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας Στρατιωτικοί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

- Βασιλέας της Ηπείρου (307 - 302 και 297 - 272 π.Χ.).

- Στρατηγός της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας.

- Βασιλέας της Μακεδονίας (ως Πύρρος) (287 - 285 και 274 - 272 π.Χ.).

- Χρονική Περίοδος Διακυβέρνησης: Ελληνιστική Εποχή, 4ος Αιώνας π.Χ., 3ος Αιώνας π.Χ.

- Γέννηση: 318 π.Χ.

- Θάνατος: 272 π.Χ.

ΕτυμολογίαEdit

Ikl.jpg Ηγεμόνες Ikl.jpg
της Ηπείρου
Αιακίδες


... (323 - 322)

… (317 - 313), (302 - 297)

.... επίτροπος (331 - 330)

.... επίτροπος (330 - 323)

... (313 - 313)


... (297 - 292)

... (259 - 255)


.... επίτροπος (262 - 248)


  • Δημοκρατία (231 -165)
  • Χάροψ (165 - 159)
  • Επαρχία της Ρώμης (159 - )


Τυπικά, το όνομα "Πύρρος" είναι Ελληνικής προέλευσης και σχετίζεται ετυμολογικά με την ονομασία "πυρ".

ΓενεαλογίαEdit

- Οίκος: Αιακίδες.

- Πατέρας: Αιακίδης

- Μητέρα: Φθία Β'

- Σύζυγος:

- Αδελφοί:

- Τέκνα:

Συνοπτική Βιογραφία Edit

- Τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα, κατά την διάρκεια του βίου του, είναι:

Εζησε κατά τα έτη

Όταν εκδιώχθηκε από το θρόνο του κατέφυγε στην Ασία, στον Δημήτριο τον Πολιορκητή και πολέμησε μαζί του στη μάχη της Ιψού.

Αργότερα, με το γάμο του με την προγονή του Πτολεμαίου Α' του Σωτήρα, βασιλέα της Αιγύπτου, απέκτησε πολλά χρήματα και μεγάλη στρατιωτική δύναμη, ώστε κατόρθωσε να ανακτήσει το θρόνο του.

Σε αντάλλαγμα της βοήθειας που πρόσφερε στο βασιλέα της Μακεδονίας, πήρε αρκετές Μακεδονικές επαρχίες και, μετά το δεύτερο γάμο του, έγινε κυρίαρχος και της Κέρκυρας.

Το 294 π.Χ. επέτυχε να κυριαρχήσει στην Μακεδονία, αλλά γρήγορα έχασε την εξουσία του και επέστρεψε στην Ήπειρο.

Φιλοδοξώντας να μεγαλώσει το κράτος του και να επεκτείνει την εξουσία του, πήγε στην Ιταλία, προσφέροντας βοήθεια στους Ταραντίνους.

Το 280 π.Χ. νίκησε στην Ηράκλεια τις δυνάμεις των Ρωμαίων, αλλά είχε τόσο μεγάλες απώλειες ώστε είπε: "άλλη μια τέτοια νίκη και χάσαμε τα πάντα".

Έτσι προέκυψε η έκφραση, "πύρρειος νίκη" προκειμένου περί νίκης με μεγάλες απώλειες.

Ανακηρύχθηκε αρχηγός της Σικελιωτικής ομοσπονδίας, αλλά νικήθηκε από τους Ρωμαίους και γύρισε στην Ήπειρο.

Πολιορκώντας την Σπάρτη, έμαθε ότι ερχόταν εναντίον του ο Αντίγονος. Πήγε στο Άργος, όπου μέσα στους δρόμους της πόλης άρχισαν οδομαχίες με το στρατό του Αντίγονου. Σε μια στιγμή ένα κεραμίδι που έρριξε μια γυναίκα, τον κτύπησε και τον έριξε κάτω κι ένας Μακεδόνας στρατιώτης, βρίσκοντας ευκαιρία, τον σκότωσε.

Αυτό ήταν το άδοξο τέλος του φιλόδοξου και τολμηρού στρατηλάτη.

ΒιογραφίαEdit

Ο Πύρρος Α΄ (Pyrrhus I), ή Πύρρος της Ηπείρου (318 - 272 π.Χ.) ήταν[1][2] βασιλέας των Μολοσσών, ελληνικού φύλου που κατοικούσε στην Ήπειρο, καθώς και ένας από τους σπουδαιότερους ηγεμόνες της πρώιμης Ελληνιστικής Εποχής. Ήταν γιος του βασιλέα Αιακίδη, ο οποίος κυβέρνησε κατά την περίοδο 330 - 313 π.Χ., και της Φθίας Β'.[3] Θεωρείται κορυφαίος στρατηγικός νους, ένας από τους λαμπρότερους της παγκόσμιας στρατιωτικής ιστορίας. Υπήρξε δε συγγενικό πρόσωπο του Αλεξάνδρου του Μεγάλου, καθώς η μάμμη του, Τρωάδα Α', ήταν αδελφή της μητέρας του Αλέξανδρου, της Ολυμπιάδας.

Τα νεανικά έτη του Πύρρου υπήρξαν ιδιαίτερα δύσκολα, καθώς μεγάλωσε μακριά από την πατρογονική του εστία και μέχρι την ηλικία των 17 ετών απώλεσε τα δικαιώματά του στο θρόνο δύο φορές. Ωστόσο αξιοποίησε αυτή την περίοδο συνάπτοντας σχέσεις με τους Διαδόχους του Αλεξάνδρου, εδραιώνοντας τελικά την εξουσία του στην Ήπειρο με τη βοήθεια του Πτολεμαίου Α'. Μέσα στα επόμενα έτη είχε συγκεντρώσει τόση δύναμη ώστε να διεκδικήσει τα εδάφη της Μακεδονίας. Οι φιλοδοξίες του είχαν σε πρώτη φάση άδοξο τέλος.

Ακολούθησαν οι περίφημες εκστρατείες του στην Ιταλική Χερσόνησο εναντίον της ανερχόμενης εκείνη την εποχή Ρώμης. Το όνομά του έχει μείνει στην ιστορία κυρίως χάρη στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Ο Πύρρος και ο μεγάλος Καρχηδόνιος στρατηλάτης, Αννίβας, συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους εχθρούς που κλήθηκε ποτέ να αντιμετωπίσει η Ρώμη. Ο Ηπειρώτης βασιλέας απείλησε τις Ρωμαϊκές βλέψεις για επέκταση και κυριαρχία στο χώρο της νότιας Ιταλίας και της Σικελίας μέσα από μία σειρά νικηφόρων, αλλά αιματηρών συγκρούσεων. Οι πολύνεκρες μάχες της Ηράκλειας, του Άσκλου και του Βενεβέντου κατάφεραν ένα τρομακτικό πλήγμα στο έμψυχο δυναμικό του λαού του, στερώντας έτσι από τον αγέρωχο ηγεμόνα τις δυνατότητες για πραγμάτωση των μεγαλεπήβολων σχεδίων του.

Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, η υπέρμετρη φιλοδοξία του τον οδήγησε σε μια δεύτερη κατάκτηση των μακεδονικών εδαφών, αλλά και σε μία εκστρατεία στη νότια Ελλάδα με αποκορύφωμα την πολιορκία της Σπάρτης το 272 π.Χ. Η προσπάθειά του στέφθηκε με αποτυχία, εξαιτίας κυρίως των υπεράνθρωπων προσπαθειών που κατέβαλλαν οι Λακεδαιμόνιοι για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Η ζωή του Πύρρου έλαβε τέλος στην πόλη του Άργους, όπου και αντιμετώπισε τα στρατεύματα του μεγαλύτερου εχθρού του κατά τα τελευταία εκείνα χρόνια, Αντίγονου Β' του Γονατά.

Ο Πύρρος, άνδρας μεγάλης μόρφωσης και ονομαστής γενναιότητας, αναδείχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς της εποχής του. Η στρατιωτική του κατάρτιση ήταν αξιολογότατη, όπως μαρτυρούν τα αποσπάσματα των «Υπομνημάτων» του, ενός έργου το οποίο αναφέρεται στην πολεμική τέχνη και μνημονεύτηκε από αρχαίους συγγραφείς, μεταξύ των οποίων και ο Κικέρων. Παρά το γεγονός ότι απέτυχε να εδραιώσει την εξουσία του στην Ιταλία, ο Πύρρος επέκτεινε και εδραίωσε το κράτος του στην Ελλάδα, καθιστώντας το υπολογίσιμη δύναμη της περιοχής για 35 περίπου έτη. Μετά το θάνατό του, ο σύντομος ρόλος της Ηπείρου στο προσκήνιο της ελληνικής ιστορίας τελείωσε, και πέρασαν αιώνες, προτού δείξει σημεία ανάκαμψης.

Αναλυτική ΒιογραφίαEdit

Καταγωγή Edit

Η μυθολογία υποστηρίζει οτι ο Πύρρος καταγόταν από τη Δυναστεία των Αιακιδών, μια γραμμή βασιλέων της Ηπείρου, πρόγονος της οποίας θεωρείται ο Νεοπτόλεμος, υιός του Ομηρικού ήρωα Αχιλλέα. Το συγκεκριμένο μυθολογικό πρόσωπο αποκτά σε ορισμένες αφηγήσεις το όνομα «Πύρρος», το οποίο επιβίωσε διαμέσου των απογόνων του. Σύμφωνα με τον ιστορικό Πλούταρχο οι αρχαιότεροι από αυτούς τους βασιλείς έπεσαν στη βαρβαρότητα, με τους πρώτους αξιόλογους από αυτούς να εμφανίζονται κατά την Κλασσική Εποχή, εισάγοντας τον ελληνικό πολιτισμό και οργανώνοντας το κράτος και τη νομοθεσία. Τελικά η γραμμή αυτή οδήγησε στο βασιλέα Αιακίδη, σύγχρονο του |Αλεξάνδρου του Μεγάλου, ο οποίος διατηρούσε συγγενικούς δεσμούς με το βασιλικό οίκο της Μακεδονίας και που ενεπλάκη στις πρώτες διαμάχες των Διαδόχων για επικράτηση. Ο Αιακίδης συζεύχθηκε τη Φθία από τη Θεσσαλία, κόρη ενός ήρωα του Λαμιακού Πολέμου, με την οποία απέκτησε τρία τέκνα: τη Δηιδάμεια, την Τρωάδα και τον Πύρρο Β'.[3]

Νεανική ηλικία Edit

Οι συνεχείς πόλεμοι του Αιακίδου δυσαρέστησαν τους υπηκόους του, οι οποίοι οργάνωσαν κίνημα εναντίον του γύρω στο 316 π.Χ. Ο βασιλέας οδηγήθηκε στην εξορία, ενώ οι πολιτικοί του σύμμαχοι βρήκαν το θάνατο. Ωστόσο μια ομάδα υποστηρικτών του φυγάδευσαν, τον υιό του Πύρρο, εν μέσω αντίξοοων συνθηκών.[4][5] Τελικά κατέληξαν στην αυλή του ηγεμόνα των Ταυλαντίων Ιλλυριών, του Γλαυκία, όπου έβαλαν το νήπιο μπροστά του ζητώντας να το προστατέψει. Αρχικά ο Γλαυκίας, ήταν επιφυλακτικός καθώς διατηρούσε καλές διπλωματικές σχέσεις με τον Κάσσανδρο. Ωστόσο προστάτευσε τον Πύρρο και επέτρεψε στη γυναίκα του, Βερόη, να τον αναθρέψει μαζί με τα δικά τους τέκνα. Όταν μάλιστα ο Κάσσανδρος του προσέφερε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό για τον Πύρρο αρνήθηκε να προβεί στην ανταλλαγή και τελικά, όταν εκείνος έγινε έντεκα ή δώδεκα ετών, τον αποκατέστησε στο θρόνο των προγόνων του (307 π.Χ.).[6]

Ωστόσο, αποδείχθηκε ότι η παρουσία του στο θρόνο δεν είχε ακόμη διασφαλισθεί. Σε ηλικία 17 ετών οι πολιτικοί του αντίπαλοι (υποκινούμενοι πιθανότατα από τον Κάσσανδρο) οργάνωσαν την αποπομπή του, δέσμευσαν την περιουσία του και τοποθέτησαν στο θρόνο το θείο του, Νεοπτόλεμο Β'.[7] Αναγκασμένος να απομακρυνθεί από την Ήπειρο, ο Πύρρος το 302 π.Χ. κατέφυγε στο πλευρό του Δημητρίου του Πολιορκητου.

Συμμετείχε το επόμενο έτος στη Μάχη της Ιψού, μια σφοδρή και καθοριστική σύγκρουση ανάμεσα στους Διαδόχους, όπου και έδειξε πρώιμα σημεία των στρατιωτικών του ικανοτήτων. Παρά το γεγονός ότι ο Δημήτριος άνηκε στο πλευρό των ηττημένων, ο Πύρρος παρέμεινε πιστός στις υποχρεώσεις του απέναντί του [8] - ήταν δε συγγενείς καθώς ο Δημήτριος είχε συζευχθεί την αδελφή του, Δηιδάμεια.[9]

Μετά την μάχη της Ιψού, ο Πύρρος συνόδευσε τον Δημήτριο κατά την επιστροφή του στην Ελλάδα Ο Δημήτριος του ανέθεσε την διοίκηση μίας σημαντικής κτήσης του και συγκεκριμένα της περιοχής Κορίνθου, Ισθμίας και Μεγάρων.

Όμως, λίγο αργότερα, όταν ο Δημήτριος συμμάχησε με τον Πτολεμαίο, που είχε αναγορευθεί βασιλέας της Αιγύπτου, ο Πύρρος μετέβη στη Αίγυπτο με την ιδιότητα του ομήρου (298 π.Χ.).[10]

Ανάκτηση της Ηπείρου Edit

Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Αίγυπτο, κέρδισε την εκτίμηση του Πτολεμαίου, διακρινόμενος για το χαρακτήρα του και τις καλές του επιδόσεις στον αθλητισμό και την θήρα. Παρατηρώντας δε ότι ο Πτολεμαίος ανάμεσα στις συζύγους του έδειχνε ιδιαίτερη αδυναμία προς τη Βερενίκη, φρόντισε να κερδίσει την εύνοια και την υποστήριξή της. Ως αποτέλεσμα επιλέχθηκε το 298 π.Χ. ανάμεσα σε πολλούς νέους να συζευχθεί την κόρη της από προγενέστερο γάμο, την Αντιγόνη.[11] Κατόπιν, ο Πτολεμαίος τον ενίσχυσε με χρήματα και στρατιώτες ώστε να ανακαταλάβει το θρόνο της Ηπείρου.[12][13] Προς τιμήν του βασιλικού ζεύγους της Αιγύπτου, έδωσε στο γιο του από την Αντιγόνη το όνομα Πτολεμαίος και επιπροσθέτως, ίδρυσε μια πόλη στην Ήπειρο, την οποία ονόμασε Βερονικίδα.[14]

Η επιστροφή του έγινε πιθανότατα μετά τον θάνατο του Κάσσανδρου (297 π.Χ.) προφανώς με συνδρομή του Πτολεμαίου και όπως θεωρείται βέβαιο αντιμετώπισε την αντίδραση του βασιλέα Νεοπτόλεμου Β'. Τελικά οι δύο τους ήρθαν σε συμφωνία η οποία προέβλεπε τη συμβασιλεία τους στα εδάφη της Ηπείρου. Εν τούτοις, οι διαφωνίες τους υπέβοσκαν.

Ο επίλογος της περιόδου της συμβασιλείας έλαβε χώρα στην Πασσαρώνα[15]

Σύζυγοι και παιδιά Edit

Ο Πύρρος συζεύχθηκε πέντε συζύγους.[16][17] Η σύζυγος του Πύρρου, Αντιγόνη, άφησε την τελευταία της πνοή το 295 π.Χ. το ίδιο έτος με τη γέννηση του γιου της. Ίσως αυτό να σημαίνει ότι απέθανε στο τοκετό ή λίγο αργότερα. Μετά το θάνατό της ο Πύρρος παντρεύτηκε αρκετές φορές, πιθανώς για διπλωματικούς λόγους. Νυμφεύτηκε μια κόρη του Αυτολέοντα, βασιλέα των Παιόνων, επίσης τη Βιρκέννα, κόρη του Βαρδύλλιος, ηγεμόνα των Ιλλυριών. Επίσης τη Λάνασσα, κόρη του τυράννου των Συρακουσών, Αγαθοκλή.[18][19] Από την Αντιγόνη απέκτησε όπως προαναφέρθηκε, ένα γιο, τον Πτολεμαίο. Από τη Λάνασσα απέκτησε τον Αλέξανδρο και από τη Βιρκέννα το νεότερο από τους γιους του, τον Έλενο. Τους μεγάλωσε όλους με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνουν γενναίοι και ικανοί στα όπλα και ακόνιζε τη φιλοδοξία τους από την παιδική ηλικία. Σύμφωνα με μια αφήγηση που μας μεταφέρει ο ιστορικός Πλούταρχος, κάποτε ένα από τα αγόρια τον ρώτησε σε ποιον επρόκειτο να αφήσει το βασίλειο όταν μεγάλωναν. Τότε εκείνος απάντησε: «Σε εκείνον από εσάς που διατηρεί το αιχμηρότερο ξίφος».

1η Ηπειρωτική Εκστρατεία στη Μακεδονία Edit

Έχοντας πλέον εδραιωθεί στο θρόνο του, στο μυαλό του Πύρρου άρχισαν να περιστρέφονται πολλά φιλόδοξα σχέδια, εντούτοις έδωσε προτεραιότητα σε αυτά που αφορούσαν τα γειτονικά του κράτη.

Στη Μακεδονία, μετά το θάνατο του Κάσσανδρου, οι δύο γιοι του, Αλέξανδρος Ε' και Αντίπατρος Β' μάχονταν μεταξύ τους για επικράτηση.

Ο Αλέξανδρος στράφηκε για βοήθεια στο Δημήτριο τον Πολιορκητή και στον Πύρρο. Ο πρώτος δεν μετέβη στη Μακεδονία εξ αιτίας προσωπικών προβλημάτων, ωστόσο ο Πύρρος αποδέχθηκε την πρόσκληση λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα τις περιοχές Τυμφαία και Παραυαία στη Μακεδονία, καθώς και τις γειτονικές του χώρες Αμβρακία, Ακαρνανία και Αμφιλοχία. Με τον τρόπο αυτό τις προσάρτησε στα εδάφη του, τοποθετώντας φρουρές.[14][20] Σύμφωνα με το γεωγράφο Στράβωνα, ο Πύρρος ήταν εκείνος που κατέστησε την Αμβρακία κέντρο του ηπειρωτικού κράτους, μεταφέροντας εκεί το βασιλικό ανάκτορο, εγκαταλείποντας τη μακρά παράδοση της διακυβέρνησης από την πόλη της Πασσαρώνας. Η πρωτεύουσά του γνώρισε αξιοσημείωτη ευημερία η οποία διατηρήθηκε μέχρι την εποχή της κατάκτησης της Ελλάδας από τους Ρωμαίους.[21][22]

Έπειτα κινήθηκε κατά του Αντίπατρου Β', αποσπώντας του τα υπόλοιπα εδάφη που είχε στην κατοχή του, παραδίδοντάς τα στον Αλέξανδρο (295).

Τότε στο προσκήνιο εμφανίσθηκε ο ηγεμόνας της Θράκης, Λυσίμαχος, στον οποίο είχε απευθυνθεί ο Αντίπατρος Β'. Φαίνεται ότι ο Πύρρος δεν διέθετε ικανή στρατιωτική ισχύ για να συγκρουσθεί με τόσο ισχυρό αντίπαλο οπότε αποχώρησε. [23]

Τα γεγονότα αυτά ακολούθησε η άφιξη του Δημητρίου στη Μακεδονία (294). Ο τελευταίος, μετά το καταστροφικό αποτέλεσμα στην Ιψό είχε αρχίσει να ανακτά την επιρροή του στον Ελλαδικό χώρο, ελέγχοντας πλέον την Αθήνα, τη Θεσσαλία και μεγάλο τμήμα της Νότιας Ελλάδας.

Οι βλέψεις του στη Μακεδονία ήταν αυτονόητες και εφόσον οι υπηρεσίες του δεν ήταν πλέον απαραίτητες του ζητήθηκε έστω και με διπλωματικό τρόπο να φύγει. Στην πράξη όμως, ο Αλέξανδρος σκόπευε να τον δολοφονήσει. Ο Δημήτριος αντιλήφθηκε το σχέδιο και τελικά εξολόθρευσε πρώτος τον αντίπαλό του.[24] Η Δηιδάμεια είχε πλέον φύγει από τη ζωή και ο Δημήτριος είχε νυμφευθεί την Φίλα, κόρη του Αντιπάτρου Α', αντιβασιλέα του Μ. Αλεξάνδρου. Χάρις στο γεγονός αυτό και στην ισχύ του στρατού του κατάφερε έτσι να γίνει κύριος της Μακεδονίας (294).

1η Ηπειρωτική Εκστρατεία στην Θεσσαλία Edit

Οἷς γὰρ οὐ πέλαγος, οὐκ ὄρος, οὐκ ἀοίκητος


ἐρημία πέρας ἐστὶ πλεονεξίας, οὐδ' οἱ


διαιροῦντες Εὐρώπην καὶ Ἀσίαν τέρμονες


ὁρίζουσι τὰς ἐπιθυμίας, πῶς ἂν ἁπτόμενοι


καὶ ψαύοντες ἀλλήλων ἀτρεμοῖεν, ἐν τοῖς


παροῦσι μὴ ἀδικοῦντες, οὐκ ἔστιν εἰπεῖν·


ἀλλὰ πολεμοῦσι μὲν ἀεί, τὸ ἐπιβουλεύειν καὶ


φθονεῖν ἔμφυτον ἔχοντες, δυεῖν δ' ὀνομάτων


ὥσπερ νομισμάτων, πολέμου καὶ εἰρήνης, τῷ


παρατυχόντι χρῶνται πρὸς τὸ συμφέρον, οὐ


πρὸς τὸ δίκαιον· ἐπεὶ βελτίους γε πολεμεῖν


ὁμολογοῦντές εἰσιν, ἢ τῆς ἀδικίας τὸ ἀργοῦν


καὶ σχολάζον δικαιοσύνην καὶ φιλίαν ὀνομάζοντες.


Γιατί το πώς οι άνθρωποι, στων οποίων την απληστία ούτε η θάλασσα ούτε τα βουνά ούτε η ακατοίκητη έρημος μπορεί να θέσει όρια, των οποίων τις υπέρμετρες φιλοδοξίες τα σύνορα ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία δεν μπορούν να περιορίσουν, μπορούν να παραμείνουν ικανοποιημένοι με αυτό που διαθέτουν χωρίς να βλάπτουν ο ένας τον άλλον όταν βρίσκονται σε στενή επαφή, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα. Αντιθέτως, βρίσκονται μονίμως σε πόλεμο, γιατί η συνωμοσία και ο φθόνος είναι μέρος της φύσης τους και συνεπώς χρησιμοποιούν τις δύο λέξεις, πόλεμο και ειρήνη σαν κέρματα, χρησιμοποιώντας εκείνο που τους συμφέρει τη δεδομένη στιγμή, ανεξαρτήτως τι ορίζει το δίκαιο. Και σίγουρα είναι καλύτεροι άνδρες όταν πολεμούν ανοιχτά, παρά όταν δίνουν το όνομα της δικαιοσύνης και της φιλίας σε καιρούς ανάπαυλας ανάμεσα στις εποχές που εργάζονται το άδικο.

Ο ιστορικός Πλούταρχος, στο Βίο του για τον Πύρρο (§12), αναφέρεται στην έμφυτη ροπή του ανθρώπου προς το φθόνο, την απληστία και την αδικία.

Όπως ακριβώς και ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, έτσι και ο Πύρρος είχε στην κατοχή του μέρος της Μακεδονίας και της Ηπείρου. Μετά το θάνατο της Δηιδάμειας οι σχέσεις των δύο ανδρών δεν υπήρξαν ιδιαίτερα φιλικές και τελικά οδηγήθηκαν σε σύγκρουση.[25][26]

Ενώ ο Αντίγονος, υιός του Δημήτριου ασχολείτο με την καταστολή της στάσης στην Βοιωτία (292 π.Χ.) και την πολιορκία της Θήβας και ο Δημήτριος μετέβαινε να καταλάβει την Θράκη πληροφορούμενος την αιχμαλωσία του Λυσίμαχου, ο Πύρρος διαμέσου της Αθαμανίας εισέβαλε στην Θεσσαλία και κατευθύνθηκε στις Θερμοπύλες (ίσως έαρ 291).

Όμως όταν πληροφορήθηκε ότι ο Δημήτριος επιστρέφει με σημαντική δύναμη αποσύρθηκε στην Ήπειρο καθώς και πάλι δεν διέθετε ικανή δύναμη ισχύος ώστε να αντιπαρατεθεί με αξιώσεις.

Στην συνέχεια ο Δημήτριος ενέτεινε την πολιορκία της Θήβας και επέτυχε την κατάληψή της (291).

Απώλεια ΚέρκυραςEdit

Την ίδια περίπου εποχή (ίσως 290 π.Χ.), η σύζυγος του Πύρρου, Λάνασσα, θεωρώντας ότι ο σύζυγός της την παραμελεί για χάρη των άλλων συζύγων του, εγκατέλειψε την Ήπειρο με προορισμό την Κέρκυρα, νήσο το οποίο είχε προσφέρει ο πατέρας της στον Πύρρο ως προίκα. Αποφασισμένη να πάρει την εκδίκησή της, προσκάλεσε στην Κέρκυρα το Δημήτριο και τον έπεισε να την συζευχθεί. Ο Δημήτριος αποδέχθηκε την πρόταση, άλλωστε είχε ήδη κάνει αρκετούς γάμους, και έτσι περιήλθε η Κέρκυρα στην κατοχή του. Πριν φύγει τοποθέτησε εκεί ένοπλη φρουρά.

Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΑιτωλίαEdit

Στην συνέχεια, το θέρος του 289 π.Χ, ο Δημήτριος εισέβαλε στην Αιτωλία και αρχικά υποχρέωσε σε ήττα τους Αιτωλούς που κατέφυγαν στα όρη.

Αφήνοντας εκεί τον Πάνταυχο, τον ικανότερο από τους στρατηγούς του, να εποπτεύει την με μεγάλο τμήμα στρατού, βάδισε κατά της Αμβρακίας.

Ο Πύρρος, αμέσως, κινήθηκε νότια αλλά φρόντισε να τον αποφύγει και έτσι δεν συναντήθηκαν στο δρόμο.

Ως αποτέλεσμα ο Δημήτριος εισέβαλε στην Ήπειρο λεηλατώντας και καταστρέφοντας, ενώ ο Πύρρος συγκρούστηκε στην Αιτωλία με τον Πάνταυχο. Οι δύο άνδρες ενεπλάκησαν σε μονομαχία σώμα με σώμα επιδεικνύοντας ικανότητα και γενναιότητα. Η νίκη του Πύρρου έδωσε τέτοιο θάρρος στους άνδρες του, που κατανίκησαν τους Μακεδόνες, συλλαμβάνοντας 5.000 αιχμαλώτους.[25][27] Αξιοσημείωτα, χάρις στο κατόρθωμά του αυτό, ο Πύρρος δεν κέρδισε το μίσος των Μακεδόνων στρατιωτών, αλλά το θαυμασμό τους, καθώς έβλεπαν σε αυτόν τις αρετές του Μεγάλου Αλεξάνδρου.[28] Όταν δε επέστρεψε στην πατρίδα του, οι Ηπειρώτες του προσέδωσαν το προσωνύμιο «Αετός».[29]

2η Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΜακεδονίαEdit

Λίγο αργότερα, μαθαίνοντας ότι ο Δημήτριος είχε ασθενήσει βαρέως (θέρος 289) στην Πέλλα, ο Πύρρος εισέβαλε στη Μακεδονία. Πολλοί Μακεδόνες στρατιώτες ενώνονταν με το στρατό του προκειμένου να τον υπηρετήσουν.

Χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση έφθασε μέχρι την Έδεσσα.

Τελικά, όμως ο Δημήτριος ανένηψε. Ανασυγκρότησε τις δυνάμεις του και στην μάχη που δόθηκε (ίσως πλησίον της Έδεσσας) νίκησε τον Ηπειρωτικό στρατό που υπέστη σοβαρές απώλειες (φθιν. 289).

Ο Πύρρος αναγκάστηκε να ζητήσει και να δεχθεί ειρήνη, εγκαταλείποντας τα εδάφη που κατέλαβε.[30]

5ος Διαδόχειος ΠόλεμοςEdit

Παράλληλα ο Δημήτριος σχεδίαζε μια μεγαλεπήβολη εκστρατεία κατά των Διαδόχων, με στόχο την ανάκτηση των πάλαι ποτέ εδαφών του πατέρα του, Αντίγονου του Μονόφθαλμου. Για το λόγο αυτό συγκέντρωσε ένα στρατό εντυπωσιακών για την εποχή αριθμών, εξοπλισμένου με ανεπτυγμένης τεχνολογίας μηχανές και πλοία. Μάλιστα επέβλεπε ο ίδιος προσωπικά τις προετοιμασίες, ταξιδεύοντας από πόλη σε πόλη.

Έχοντας προετοιμάσει μια τέτοιων μεγεθών εκστρατεία για την Ασία, που κανένας στρατηγός πριν από αυτόν, εκτός από τον Αλέξανδρο, δεν είχε κάνει, είδε το Σέλευκο τον Νικάτορα, τον Πτολεμαίο και το Λυσίμαχο να συνασπίζονται εναντίον του.

Παράλληλα οι Διάδοχοι άρχισαν να στέλνουν στην Ήπειρο αγγελιοφόρους επιδιώκοντας να στρατολογήσουν τον Πύρρο στο δικό τους στρατόπεδο. Ως επιχείρημα προέβαλαν την καταλληλότητα της στιγμής - καθώς και ο Δημήτριος ήταν απασχολημένος -, την προοπτική μιας μελλοντικής επίθεσης στα εδάφη της Ηπείρου από έναν πανίσχυρο μετά το νέο πόλεμο Δημήτριο, υπενθυμίζοντας του προφανώς και το επεισόδιο της Κέρκυρας.[29][31]

Παράλληλα με την ανταλλαγή αυτή της αλληλογραφίας, οι βασιλείς επιτέθηκαν στο Δημήτριο πριν εκείνος προλάβει να ολοκληρώσει τις προετοιμασίες του (έαρ 288).

  • Ο Πτολεμαίος έπλευσε στο Αιγαίο με μεγάλο στόλο προκειμένου να υποκινήσει τις ελληνικές πόλεις σε επανάσταση, ενώ
  • ο Λυσίμαχος εισέβαλε στη Βόρεια Μακεδονία με ορμητήριο τη Θράκη.

3η Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΜακεδονίαEdit

Τότε ο Πύρρος αποφάσισε να εισβάλλει για 3η φορά στην Μακεδονία (287 π.Χ.)

Προέλασε με κατεύθυνση τη Βέροια ενώ ήδη ο Δημήτριος είχε εμπλακεί σε έντονο αγώνα με το Λυσίμαχο, στην Δυτική Μακεδονία, αφήνοντας την δυτική ανυπεράσπιστη.[32] Αφού κατέλαβε με επιτυχία την πόλη, άρχισε να προσαρτά στην επικράτειά του ολοένα και περισσότερες περιοχές δια μέσου των στρατηγών του.

Ο Δημήτριος βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση.

Εγκατέλειψε τις νικηφόρες επιχειρήσεις του στην Θράκη και στράφηκε στα δυτικά κατά του Πύρρου. Όταν, όμως, προσέγγισε τον Ηπειρωτικό στρατό, μεγάλο μέρος του στρατού του, διέρρευσε στο στρατόπεδο του αντιπάλου του.

Με τον τρόπο αυτό ο Δημήτριος έχασε το θρόνο του και αναγκάστηκε να διαφύγει μεταμφιεσμένος στην Κασσάνδρεια.

Εκεί αντιμετώπισε νέα συμφορά, καθώς η σύζυγός του Φίλα, συγκλονισμένη από την κατάσταση, αυτοκτόνησε.[33]

Βασιλεία στη Μακεδονία Edit

Σύντομα κατέφθασε στη Μακεδονία ο Λυσίμαχος, ο οποίος διεκδίκησε για τον εαυτό του το ήμισυ του κράτους. Αν και δεν υπήρχε αμοιβαία εμπιστοσύνη, ο Πύρρος και Λυσίμαχος προχώρησαν σε κάποιο είδος συμφωνίας, ωστόσο αμέσως διαφάνηκε ότι η συμβίωση τους στον Μακεδονικό θρόνο δεν θα ήταν αρμονική.[34][35]

Η αφήγηση του Πλουτάρχου αφήνει να εννοηθεί ότι η συμβασιλεία των δύο ανδρών στη Μακεδονία κράτησε για περίπου τρία έτη (287 - 285 π.Χ.)

Από την πλευρά του ο Ευσέβιος αναφέρει ρητά ότι η βασιλεία του Πύρρου στη Μακεδονία είχε διάρκεια επτά μηνών κατά το δεύτερο χρόνο της 123ης Ολυμπιάδας (287 π.Χ.).[36] Ο Παυσανίας, επιπλέον, υποστηρίζει ότι [37]

Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΑττικήEdit

Παράλληλα ο Δημήτριος μετέβη στη Νότια Ελλάδα επιτυγχάνοντας για πολλοστή φορά στην πολυτάραχη ζωή του να ορθοποδήσει.

Όμως ήδη από το 288 ο Πτολεμαίος είχε υποκινήσει εξέγερση στην Αθήνα Ο Δημήτριος συγκεντρώνοντας δυνάμεις από τις φρουρές του σε πόλεις της Νότιας Ελλάδας άρχισε την πολιορκία της Αθήνας (έαρ 287).

Οι Αθηναίοι ζήτησαν την βοήθεια του Πύρρου, σύμμαχου άλλωστε του Πτολεμαίου.

Ελάχιστα πριν ο Πύρρος φθάσει στην Αττική (θέρος 287) ο Δημήτριος έκλεισε συνθήκη με τον Πτολεμαίο και διέκοψε την πολιορκία.

Ο Πύρρος έγινε δεκτός στην Αθήνα, όπου και προσέφερε θυσίες στην Ακρόπολη.

2η Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΘεσσαλίαEdit

Ακολούθως ο Δημήτριος αναχώρησε για την μεγάλη εκστρατεία του προς ανάκτηση της Μικράς Ασίας (τέλη 287) αφήνοντας τις κτήσεις του στην Ευρώπη στον υιό του Αντίγονο.

Τότε ο Πύρρος, ως σύμμαχος του Λυσίμαχου εισέβαλε στην Θεσσαλία και την προσάρτησε στο κράτος του πλην της οχυρής Δημητριάδας που επέτυχε να διατηρήσει ο Αντίγονος (ίσως έαρ 286).

Απώλεια της Μακεδονίας και της ΘεσσαλίαςEdit

Όταν, όμως, τελικά ο Δημήτριος ηττήθηκε οριστικά στην Ασία (χειμ. 286/5 π.Χ.), ο Λυσίμαχος ήταν ελεύθερος πλέον να διεκδικήσει τη Μακεδονία στο σύνολό της.

Το 285 π.Χ. ο Λυσίμαχος με μεγάλη στρατιωτική δύναμη εισέβαλε στην Δυτική Μακεδονία του Πύρρου και έφθασε έως τις Αιγές ενώ ο Πύρρος υποχώρησε στην Έδεσσα.

Πριν, όμως, επέλθει η σύγκρουση μεγάλο μέρος των Μακεδόνων στρατιωτών του Πύρρου προσχώρησε στον Λυσίμαχο. Η συνέχεια ήταν προφανής. Ο Πύρρος εγκατέλειψε την Μακεδονία και τον θρόνο της και ο Λυσίμαχος έμεινε μόνος μονάρχης της [38]

Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΙλλυρίαEdit

Υπό την πίεση της οικονομικής δυστοκίας ο Πύρρος εισέβαλε το επόμενο έτος (284 π.Χ.) στην Ιλλυρία.

O Λυσίμαχος εκμεταλλευόμενος την απουσία του Πύρρου εισέβαλε στην Ήπειρο. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης λεηλάτησε τη χώρα, φθάνοντας μέχρι τους Μολοσσικούς βασιλικούς τάφους τους οποίους άφησε να λαφυραγωγηθούν προκειμένου να καλυφθεί η μισθοφορία του στρατού του.

2η Ηπειρωτική Εκστρατεία στην Ιταλία Edit

Εκείνη την εποχή, οι Ρωμαίοι βρίσκονταν σε πόλεμο με τους κατοίκους του Τάραντα στην Κάτω Ιταλία. Η ελληνική αυτή πόλη δεν είχε τα μέσα να συνεχίσει τις εχθροπραξίες, ωστόσο η πολιτική μερίδα που υποστήριζε τον πόλεμο δεν επέτρεπε την παύση του. Η τελευταία άσκησε τελικά πίεση στους πολίτες ώστε να αποστείλουν πρόσκληση στην Ήπειρο, ζητώντας από τον Πύρρο να έρθει στην Ιταλία να τους βοηθήσει, αναγνωρίζοντας τις στρατιωτικές του ικανότητες.[39][40] Έτσι κι έπραξαν,[41] όχι απλά εκ μέρους του Τάραντα, αλλά και ολόκληρης της Κάτω Ιταλίας, συγκεντρώνοντας στρατιώτες από τη Λευκανία, τη Μεσσαπία, την Σαμνίτιδα και τον Τάραντα, περίπου 20.000 ιππείς και 35.000 πεζούς.

Αυτό όχι μόνο κέντρισε το ενδιαφέρον του Πύρρου αλλά και την προθυμία των Ηπειρωτών να λάβουν μέρος στην εκστρατεία.[α][40][42]

Την ίδια περίοδο (281 π.Χ.), στρατιώτες από τον Τάραντα τον βοήθησαν στην ανάκτηση της Κέρκυρας, μετά την απώλειά της στην υπόθεση με τη Λάνασσα. Στη μάχη αυτή αναφέρεται πως διακρίθηκε ο μεγαλύτερος γιος του, Πτολεμαίος, ο οποίος αν και σε πολύ νεαρή ηλικία κατέλαβε την πόλη με μόλις 60 άνδρες.[39][43]

Ήταν το 280 π.Χ. όταν αρχικά ο Πύρρος έστειλε στον Τάραντα 3.000 άνδρες με επικεφαλής τον Κινέα, έναν ικανό και σοφό ρήτορα από τη Θεσσαλία, μαθητή του Δημοσθένη, τον οποίο χρησιμοποιούσε συχνά σε διπλωματικές αποστολές.[44] Πριν αναχωρήσει ο ίδιος, ανέθεσε την εποπτεία της Ηπείρου στον γιο του Πτολεμαίο, ο οποίος ήταν μόλις 15 ετών. Επέλεξε, ωστόσο, να παραλάβει μαζί του τους δύο μικρότερους γιους του, τον Αλέξανδρο και τον Έλενο.[42]

Επιπροσθέτως, ο Πύρρος ήρθε σε επαφή με τον τότε βασιλέα της Μακεδονίας, τον Πτολεμαίο τον Κεραυνό, για να τον ενισχύσει με Μακεδόνες στρατιώτες. Πράγματι ο Πτολεμαίος του έστειλε 5.000 πεζούς, 4.000 ιππείς και 50 ελέφαντες, με την προϋπόθεση να τους αφήσει να επιστρέψουν έπειτα από δύο έτη.[45]

Έχοντας κάνει αυτούς τους διακανονισμούς, επιβίβασε σε πολυάριθμα πλοία 20 ελέφαντες, 3.000 ιππείς, 20.000 πεζούς, 2.000 τοξότες και 500 σφενδονήτες και αναχώρησε.

Όταν, όμως, ο στόλος έφθασε στα μέσα του Ιονίου πελάγους, σκόρπισε εξαιτίας αιφνίδιας κακοκαιρίας. Όταν πλέον κατάφεραν να συγκεντρωθούν οι αρχικές του δυνάμεις στον Τάραντα, βλέποντας την απροθυμία των εντόπιων να πολεμήσουν, τους στρατολόγησε με την βία, απαγορεύοντας στην πόλη τους εορτασμούς, τη χρήση των δημόσιων λουτρών και γενικά κάθε μορφή ευζωίας τη στιγμή που βρίσκονταν εν καιρώ πολέμου. Αυτό δυσαρέστησε αρκετούς, οι οποίοι εγκατέλειψαν την πόλη.[46]

Μάχη της Ηράκλειας Edit

Τότε κατέφθασαν νέα ότι ο Πόπλιος Βαλέριος Λαιβίνος, Ρωμαίος με το αξίωμα του Υπάτου, κινούταν εναντίον του, λεηλατώντας παράλληλα τη Λευκανία.

Πριν εμπλακεί σε μάχη, ο Πύρρος αποφάσισε να στείλει στους Ρωμαίους μήνυμα, με το οποίο τους προέτρεψε να τον αποδεχθούν ως διαμεσολαβητή στη διαφωνία τους με τους Σαμνίτες, Ταραντίνους και Λευκανούς. Σε αντάλλαγμα υποσχόταν τη φιλία του και την παροχή βοήθειας σε περιόδους πολέμου, διαφορετικά μετά την παρέλευση δέκα ημερών θα άρχιζαν εχθροπραξίες. Στην απάντησή τους οι Ρωμαίοι εξέφρασαν την περιφρόνησή τους προς την αλαζονεία του, δηλώνοντας ότι δεν φοβούνταν την προοπτική της μάχης μαζί του.[47]

Ο Πύρρος εγκατέστησε το στρατόπεδό του στην πεδιάδα ανάμεσα στις πόλεις Πανδοσία και Ηράκλεια, ενώ οι Ρωμαίοι στις όχθες του ποταμού Σίριος. Ο Πύρρος ανέμενε ακόμη τους συμμάχους του να καταφθάσουν και δίστασε να πάρει την πρωτοβουλία βλέποντας τον εχθρό του καλά οργανωμένο. Ωστόσο οι Ρωμαίοι βιάζονταν να προλάβουν την άφιξή τους και έτσι άρχισαν να διαβαίνουν τον ποταμό από πολλά σημεία, έτσι ώστε να πανικοβληθούν οι Έλληνες φρουροί και να υποχωρήσουν. Τότε ο Πύρρος διέταξε το πεζικό του να εφορμήσει και οδήγησε προσωπικά τους 3.000 ιππείς που είχε στη διάθεσή του.

Όταν κατά τη διάρκεια της μάχης κινδύνεψε σοβαρά η σωματική του ακεραιότητα, έδωσε σε έναν από τους εταίρους του, το Μεγακλή, την πανοπλία και το μανδύα του,[48] και όρμησε στη μάχη μαζί με τους άνδρες του. Η μάχη ήταν αμφίρροπη για πολλή ώρα και η ανταλλαγή των ενδυμάτων, λίγο έλειψε να του κοστίσει. Καθώς κάποιος από τους αντιπάλους έριξε το Μεγακλή, διαδόθηκε ανάμεσα στους στρατιώτες ότι ο Πύρρος έπεσε στη μάχη. Ως αποτέλεσμα οι Ρωμαίοι πήραν θάρρος και οι Έλληνες απελπίστηκαν. Ωστόσο όταν έμαθε τι είχε συμβεί, ο ίδιος ο Πύρρος κάλπασε μπροστά από τους άνδρες του ακάλυπτος προκειμένου να τους δείξει ότι ήταν ακόμη ζωντανός. Τελικά, ήταν η θέα των ελεφάντων, εντελώς πρωτόγνωρη για τους Ρωμαίους, εκείνη που τους έτρεψε σε φυγή, με το ιππικό των Μολοσσών να τους καταδιώκει, χαρίζοντας στον Πύρρο την πρώτη του σημαντική νίκη επί Ιταλικού εδάφους.[49][50]

Ο Διονύσιος υποστηρίζει πως περίπου 15.000 Ρωμαίοι και 13.000 σύμμαχοι του Πύρρου βρήκαν το θάνατο, ωστόσο ο Ιερώνυμος αναφέρει κάπου 7.000 και λιγότερους από 4.000 άνδρες αντίστοιχα. Όπως και να έχει ο Πύρρος έχασε εκείνη τη μέρα καλούς στρατιώτες και ακριβούς φίλους και κατά μία εκδοχή τραυματίστηκε και ο ίδιος. Μολαταύτα είχε την τύχη όχι μόνο να καταλάβει το στρατόπεδο που εγκατέλειψαν οι Ρωμαίοι αλλά και την ικανοποίηση να νικήσει το ρωμαϊκό στρατό μοναχά με τους άνδρες του και μερικούς Ταραντίνους.[51] Ακολούθως πολλές ιταλικές πόλεις, ανάμεσα στις οποίες και οι Επιζεφύριοι Λοκροί, παρακινούμενες από το αποτέλεσμα της μάχης αυτής, παραδόθηκαν στους Ηπειρώτες.[42]

Διαπραγματεύσεις για ειρήνη Edit

Οι Ρωμαίοι αντιμετώπισαν την ήττα τους με αποφασιστικότητα. Συγκέντρωσαν με ταχύτητα νέες λεγεώνες έχοντας κάθε πρόθεση να συνεχίσουν τις εχθροπραξίες. Ο Πύρρος, κρίνοντας πως η κατάληψη της Ρώμης δεν ήταν ρεαλιστική σκέψη βάσει των δυνάμεων που διέθετε, έστειλε το ρήτορα Κινέα στη Ρώμη για διαπραγματεύσεις. Η πρεσβεία μετέφερε δώρα και δελεαστικές προτάσεις στους Ρωμαίους: ο βασιλιάς υποσχόταν να επιστρέψει χωρίς λύτρα τους αιχμαλώτους και να βοηθήσει τη Ρώμη να υποτάξει την Ιταλία με αντάλλαγμα συμμαχία και ασυλία για τους Ταραντίνους. Ο λαός και η Σύγκλητος αρνήθηκαν όλα τα δώρα, ωστόσο επιθυμούσαν τη σύναψη ειρήνης, καθώς προέβλεπαν νέα ήττα τώρα που οι Έλληνες της Κάτω Ιταλίας είχαν συνασπιστεί με τους Ηπειρώτες.[52][53][54]

Γάιος Φαβρίκιος καὶ Κόιντος Αἰμίλιος ὕπατοι


Ῥωμαίων Πύρρῳ βασιλεῖ χαίρειν. Οὔτε φίλων


εὐτυχὴς ἔοικας εἶναι κριτὴς οὔτε πολεμίων.


Γνώσῃ δὲ τὴν πεμφθεῖσαν ἡμῖν ἐπιστολὴν


ἀναγνούς, ὅτι χρηστοῖς καὶ δικαίοις ἀνδράσι


πολεμεῖς, ἀδίκοις δὲ καὶ κακοῖς πιστεύεις.


Οὐδὲ γὰρ ταῦτα σῇ χάριτι μηνύομεν, ἀλλ' ὅπως


μὴ τὸ σὸν πάθος ἡμῖν διαβολὴν ἐνέγκῃ καὶ δόλῳ


δόξωμεν, ὡς ἀρετῇ μὴ δυνάμενοι,


κατεργάσασθαι τὸν πόλεμον.


Οι Γάιος Φαβρίκιος και Κόιντος Αιμίλιος, ύπατοι των Ρωμαίων, χαιρετούν το βασιλιά Πύρρο. Φαίνεται πως δεν είσαι καλός κριτής ούτε των φίλων ούτε των εχθρών σου. Γιατί θα δεις, όταν θα έχεις διαβάσει την επιστολή που σου στέλνουμε, πως οι άνδρες με τους οποίους βρίσκεσαι σε πόλεμο είναι έντιμοι και δίκαιοι, αλλά εκείνοι τους οποίους εμπιστεύεσαι είναι άδικοι και κακοί. Και το μήνυμα αυτό δεν το στέλνουμε επειδή ενδιαφερόμαστε για το καλό σου, αλλά για να μην ατιμάσει η πτώση σου το όνομά μας, και για να μην ειπωθεί πως τερματίσαμε τον πόλεμο με πονηριά επειδή δεν μπορούσαμε να το πράξουμε με την αρετή.

Η επιστολή των Ρωμαίων Υπάτων προς τον Πύρρο. (Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι: Πύρρος», §21)

Έτσι είχαν τα πράγματα ώσπου επενέβη ο Άππιος Κλαύδιος, ένας διακεκριμένος πολιτικός, ο οποίος είχε εγκαταλείψει πια την ενεργό δράση εξαιτίας της μεγάλης του ηλικίας.[β] Αν και τυφλός πια, μετέβη στη Σύγκλητο όπου εκφώνησε ένα διάσημο λόγο κατά του Κινέα διακηρύσσοντας πως η Ρώμη δεν επρόκειτο να παραδοθεί ποτέ. Πρόκειται για τον πρώτο καταγεγραμμένο λόγο στη λατινική γλώσσα, και αποτελεί την πηγή της έκφρασης «καθένας κατασκευάζει τη δική του τύχη» (quisque faber suae fortunae). Μετά την παρέμβαση του Άππιου Κλαύδιου οι Ρωμαίοι έστειλαν τον Κινέα στον Πύρρο με την παραγγελία να εγκαταλείψει την Ιταλία, διαφορετικά θα συνέχιζαν τον πόλεμο με κάθε δυνατό τρόπο. Παρά το άδοξο τέλος της αποστολής του, ο Κινέας βρήκε την ευκαιρία να περιηγηθεί στην πόλη, να συνομιλήσει με επιφανείς Ρωμαίους και να μεταφέρει τις εντυπώσεις του για τη διακυβέρνηση και τα έθιμα της πόλης στον Πύρρο.[γ][53][55]

Λίγο αργότερα ο Πύρρος υποδέχτηκε μια ρωμαϊκή πρεσβεία η οποία έφθασε με στόχο τις διαπραγματεύσεις για την τύχη των αιχμαλώτων.[56][57] Επικεφαλής ήταν ο Γάιος Φαβρίκιος, ένας άνδρας που έμεινε παροιμιώδης ανάμεσα στους συμπατριώτες του για την ακεραιότητα του χαρακτήρα και το ήθος του.[δ] Εντυπωσιασμένος από την γνωριμία του με τον Φαβρίκιο, ο Πύρρος συμφώνησε να στείλει πίσω στις οικογένειές τους διακόσιους αιχμαλώτους χωρίς την καταβολή λύτρων,[42][58] με την προϋπόθεση να επιστρέψουν πίσω εάν χάλαγαν οι διαπραγματεύσεις. Τελικά αυτό έγινε πραγματικά, καθώς η Ρώμη ψήφισε να θανατώσει όποιον από αυτούς έμενε πίσω.[59]

Το 278 π.Χ., όταν ο Γάιος Φαβρίκιος εκλέχτηκε Ύπατος, αποκάλυψε ο ίδιος με σχετικό του γράμμα στον Πύρρο ένα σχέδιο δολοφονίας που εξυφαινόταν εναντίον του. Οι Ρωμαίοι προχώρησαν στην πράξη αυτή από καθαρή υπερηφάνεια, επειδή δεν ήθελαν να ατιμάσουν το όνομα τους, κερδίζοντας τον πόλεμο με άτιμα μέσα. Ο Πύρρος και πάλι προσφέρθηκε να απελευθερώσει τους αιχμαλώτους του από ευγνωμοσύνη, ωστόσο η Ρώμη αρνήθηκε να τους δεχτεί ως δώρο. Τελικά τους αντάλλαξε με ορισμένους από τους αιχμαλώτους που η ίδια είχε συλλάβει στην προηγούμενη μάχη και αξίωσε και πάλι από τον Πύρρο να φύγει.[60]

Μάχη στο Άσκλο Edit

Ακολούθως ο Πύρρος, αφού αναδιοργάνωσε το στρατό του, προέλασε με κατεύθυνση μια πόλη με το όνομα Άσκυλο , όπου συγκρούστηκε και πάλι με το Ρωμαϊκό στρατό (279 π.Χ.). Ωστόσο το έδαφος ήταν ακατάλληλο τόσο για το ιππικό του όσο και για τη χρήση των ελεφάντων του. Οι Μακεδόνες έσπασαν τις γραμμές της πρώτης λεγεώνας και την αριστερή πτέρυγα των συμμάχων τους, ωστόσο η 3η και 4η λεγεώνα νίκησαν τους Ταραντίνους, τους Όσκους και τους Ηπειρώτες που μάχονταν στο κέντρο της παράταξης του Πύρρου. Ταυτόχρονα δέχτηκε επίθεση και το στρατόπεδό του, κάτι που αποφάσισε να αντιμετωπίσει στέλνοντας εφεδρικό ιππικό και κάποιους ελέφαντες. Κατόπιν εξαπέλυσε τους ελέφαντες ενάντια στην τρίτη και τέταρτη λεγεώνα. Οι Ρωμαίοι κρύφτηκαν σε δασώδη υψίπεδα, αλλά δέχτηκαν πυρά από τους τοξότες και τους σφενδονήτες και δεν κατόρθωσαν να απαντήσουν. Ο Πύρρος έστειλε Αθαμανούς, Αχαρνείς και Σαμνίτες πεζούς να εκδιώξουν τους Ρωμαίους από το δάσος, τους οποίους αντιμετώπισε το Ρωμαϊκό ιππικό. Και οι δύο πλευρές αποσύρθηκαν την δείλη χωρίς να έχουν σημειώσει πρόοδο.

Την αυγή ο Πύρρος έστειλε το ελαφρύ ιππικό του να καταλάβει το δύσκολο έδαφος που του είχε προξενήσει προβλήματα την προηγούμενη ημέρα, αναγκάζοντας τους Ρωμαίους να πολεμήσουν σε ανοικτό έδαφος. Όπως είχε συμβεί και στην Ηράκλεια, έλαβε χώρα σύγκρουση ανάμεσα στη φάλαγγα και τη λεγεώνα, μέχρι τη στιγμή που οι ελέφαντες, υποστηριζόμενοι από το ελαφρύ πεζικό, έσπασαν τις ρωμαϊκές γραμμές. Οι Ρωμαίοι είχαν προνοήσει αυτή τη φορά, φέρνοντας μαζί εξοπλισμό κατάλληλο για μάχη ενάντια στα ζώα αυτά, σημειώνοντας αρχικά κάποια επιτυχία. Ωστόσο αναχαιτίστηκαν από τους ψιλούς που εξουδετέρωσαν τα Ρωμαϊκά άρματα. Ταυτόχρονα ο Πύρρος διέταξε τη Βασιλική Φρουρά να εφορμήσει, σφραγίζοντας τη νίκη του.

Οι Ρωμαίοι έχασαν στη μάχη αυτή 6.000 άνδρες, σύμφωνα με τον Ιερώνυμο, ενώ από την πλευρά του Πύρρου, σύμφωνα με τα σχόλια του ίδιου του βασιλιά, χάθηκαν 3500 άνδρες.[60] Από την πλευρά του ο Διονύσιος, που παρέχει λεπτομερή περιγραφή της σύγκρουσης αυτής, δεν αναφέρει δύο μάχες στο Άσκλον, αλλά μοναχά μία ημέρα εχθροπραξιών. Σημειώνει επίσης ότι οι δυνάμεις του Πύρρου, έχοντας χάσει τις αποσκευές τους, τα ζώα, τις σκηνές και τους σκλάβους, στρατοπέδευσαν τη νύχτα στην ύπαιθρο, χωρίς αρκετό φαγητό και ιατρική φροντίδα, με αποτέλεσμα να ξεψυχήσουν πολλοί από τους τραυματίες. Όσο για εκείνους που διακρίθηκαν, ο Διονύσιος διαχωρίζει τους Μακεδόνες από την πλευρά του Πύρρου, που απέκρουσαν την 1η Λεγεώνα και τους Λατίνους συμμάχους, και από την πλευρά των Ρωμαίων τους άνδρες της 2ης Λεγεώνας που αντιμετώπισαν τους Μολοσσούς, Θεσπρωτούς και Χάονες. [61]

Η μάχη αυτή καθιέρωσε την έκφραση «Πύρρειος Νίκη» που περιγράφει μια επιτυχία με μεγάλο κόστος. Ο Πύρρος είχε πλέον χάσει μεγάλο μέρος των δυνάμεών του, καθώς και όλους τους φίλους και στρατηγούς του με ελάχιστες εξαιρέσεις. Επιπροσθέτως, δεν είχε κάποιον άλλον να καλέσει από την πατρίδα, ενώ οι σύμμαχοί του στην Ιταλία άρχισαν να δείχνουν απροθυμία για μάχη, σε αντίθεση με τους Ρωμαίους που διέθεταν μεγάλους πόρους και επικουρίες.

Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι όταν ο βασιλέας έλαβε συγχαρητήρια για τη νίκη του απάντησε:

«Εάν νικήσουμε σε άλλη μια μάχη τους Ρωμαίους, θα καταστραφούμε εντελώς» (ἂν ἔτι μίαν μάχην Ῥωμαίους νικήσωμεν, ἀπολούμεθα παντελῶς)

Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΣικελίαEdit

Τέτοια ήταν η κατάσταση όταν έφθασαν στον Πύρρο δύο απροσδόκητα μηνύματα.

Οι ελληνικές πόλεις της Σικελίας Ακράγας, Συρακούσες και Λεοντίνοι τον προσκάλεσαν στα εδάφη τους προκειμένου να τους απαλλάξει από την απειλή της Καρχηδόνας, της έτερης μεγάλης δύναμης στη Δυτική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα κατέφθασαν νέα από την Ελλάδα, ότι ο βασιλέας της Μακεδονίας, Πτολεμαίος ο Κεραυνός είχε χάσει τη ζωή του κατά τη διάρκεια μιας εισβολής Γαλατών (279 π.Χ.) και ότι το πεδίο για την κατάληψη της Μακεδονίας ήταν ελεύθερο. Ο Πύρρος βρήκε δελεαστικότερη την πρώτη πρόταση.

Πριν αναχωρήσει, έστειλε τον Κινέα στη νήσο να προλειάνει το έδαφος και εγκατέστησε φρουρά στον Τάραντα - προς μεγάλη δυσαρέσκεια των κατοίκων - να προσέχει τα πράγματα κατά την απουσία του.[62]

Οι Καρχηδόνιοι πολιορκούσαν εκείνη την περίοδο τις Συρακούσες από ξηρά και θάλασσα, λεηλατώντας παράλληλα τη γύρω περιοχή. Οι κάτοικοι της πόλης είχαν εναποθέσει τις ελπίδες του στον Πύρρο εν μέρει εξαιτίας των συγγενικών του δεσμών με τον παλαιό ηγεμόνα τους, τον Αγαθοκλή. Αφού απέπλευσε από τον Τάραντα, κατέπλευσε δέκα ημέρες μετά στους Λοκρούς,[63] όπου και εγκατέστησε το γιο του, Αλέξανδρο.[53] Αφού έλαβε ενισχύσεις σε άνδρες και από το Ταυρομένιο, έπλευσε στην Κατάνη, όπου και αποβίβασε τους άνδρες του. Καθώς προέλαυνε προς τις Συρακούσες, ο στόλος του τον ακολουθούσε σε πολεμική ετοιμότητα.

Φθάνοντας στην πόλη, αποκαλύφθηκε ότι τριάντα καρχηδονιακά πλοία έλειπαν σε αποστολές και τα υπόλοιπα απέφυγαν τη μάχη. Έτσι έγινε αναίμακτα κύριος της πόλης. Εκεί συμφιλίωσε το Θοίνωνα και το Σωσίστρατο, δύο επιφανείς Έλληνες που έριζαν για κυριαρχία στη νήσο, κερδίζοντας επιπλέον συμμάχους, στρατιώτες, εξοπλισμό αλλά και δημοφιλία ανάμεσα στον απλό λαό.

Ακολούθως άρχισαν να καταφθάνουν πρεσβείες από πολλές Σικελικές πόλεις, που παραδίδονταν και προσέφεραν την υποστήριξή τους στον πόλεμο. Ο Πύρρος τους δέχθηκε όλους με ευγένεια, κάνοντας φιλόδοξα σχέδια για το μέλλον.[63]

Αρχικά κυρίευσε την πόλη της Ηράκλειας, στην οποία στρατοπέδευσε φρουρά των Καρχηδονίων. Έπειτα τους Άζονες. Αργότερα απεσταλμένοι από το Σελινούντα και άλλες πόλεις ήρθαν σε επαφή μαζί του.[64] Ενισχυμένος με άνδρες των ελληνικών πόλεων της Σικελίας, έτρεψε σε φυγή τους Φοίνικες της γύρω περιοχής. Τελικά στράφηκε εναντίον του Έρυκα, μιας πόλης στην Δυτική Σικελία. Εκεί διέμενε μια σημαντική δύναμη Καρχηδονίων και εκ φύσεως η πόλη ήταν σχεδόν απόρθητη. Ο Πύρρος την πολιόρκησε με πείσμα, μια αιματηρή προσπάθεια με μεγάλη διάρκεια,[65] έχοντας στο δυναμικό του 30.000 πεζούς, 2.500 ιππείς και 200 πλοία.[66] Η πόλη έπεσε σε μια μάχη κατά τη διάρκεια της οποίας ο Πύρρος ηγήθηκε προσωπικά της επίθεσης στα τείχη.[65] Μετά τη νίκη του προσέφερε θυσίες και οργάνωσε λαμπρούς αγώνες.[66]

Κατά τη διάρκεια των επόμενων εκστρατειών του σε διάφορες πόλεις (όπως η Πάνορμος), ο Πύρρος στράφηκε εναντίον των Μαμερτίνων, μιας πολυπληθούς πολεμικής φυλής βαρβάρων που παρενοχλούσαν τους Έλληνες στην ευρύτερη περιοχή της Μεσσήνης. Η προσπάθειά του ήταν επιτυχής καθώς τους νίκησε σε μάχη και κατάφερε να τους αποσπάσει πολλά από τα στρατηγικά σημεία στα οποία διατηρούσαν οχυρά.[67]

Σύμφωνα με το Ρωμαίο ιστορικό Ιουστίνο, χάρις στις επιτυχίες του στην νήσο, έλαβε τον τίτλο του «Βασιλέως της Σικελίας» (278 π.Χ.). Ενθουσιασμένος από το γεγονός, προόριζε το βασίλειο της Σικελίας για τον γιο του, Έλενο, ο οποίος ήταν εγγονός του πάλαι ποτέ τυράννου των Συρακουσών, Αγαθοκλή μέσω της κόρης του Λάνασσας (ο Πλούταρχος και ο Διόδωρος θεωρούν τον Αλέξανδρο γιο της Λάνασσας ενώ τον Έλενο γιο της Βιρκέννας). Όσο για τις ιταλικές κτήσεις του, αυτές επρόκειτο να αποδοθούν στον Αλέξανδρο.[68]

Αυτές οι περιστάσεις τον έφεραν σε θέση ισχύος. Ως αποτέλεσμα, όταν η Καρχηδόνα επεδίωξε να διαπραγματευτεί μαζί του ειρήνη, αρνήθηκε κατηγορηματικά ζητώντας της να αποσύρει τα στρατεύματά της από ολόκληρη την νήσο. Στην πραγματικότητα είχε βλέψεις στην ίδια την Αφρική, σχεδιάζοντας μια εκστρατεία στη Λιβύη.

Για το σκοπό αυτό άρχισε να στρατολογεί άνδρες και να συλλέγει προμήθειες, μάλιστα με τρόπο που δυσαρέστησε τους Έλληνες της περιοχής, που έβλεπαν στο πρόσωπό του έναν τύραννο, μια εικόνα που δεν χαρακτήριζε μέχρι τότε το βίο του.

Η απλή δυσαρέσκεια μετατράπηκε σε αναβρασμό όταν ο Πύρρος στράφηκε ενάντια στο Θοίνωνα και το Σωσίστρατο, που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν ένθερμοι σύμμαχοι. Τελικά δημιουργήθηκε μια ισχυρή παράταξη αντιπολίτευσης εναντίον του, η οποία δεν δίστασε να απευθυνθεί στους Καρχηδόνιους και στους Μαμερτίνους για βοήθεια. Έτσι, όταν οι Ταραντίνοι και οι Σαμνίτες του έστειλαν απελπισμένο μήνυμα για βοήθεια επειδή η Ρώμη τους είχε φέρει σε δεινή θέση, ο Πύρρος χρησιμοποίησε το γεγονός ως αφορμή για να εγκαταλείψει το νησί, χωρίς παράλληλα να παραδεχθεί πως δεν μπορούσε πλέον να χειριστεί την κατάσταση.[69]

Στα παραπάνω συμφωνούν οι ιστορικοί Διονύσιος και Πλούταρχος. Ο Ιουστίνος διηγείται μια άλλη εκδοχή των πραγμάτων: όταν κατέφθασαν νέα από την Ιταλία για τις επικίνδυνες κινήσεις της Ρώμης, ο Πύρρος βρέθηκε σε μεγάλο δίλημμα: ήταν εξίσου επικίνδυνο να μην αντιμετωπίσει τους Ρωμαίους με το να αποσύρει στρατεύματα από τη Σικελία. Τελικά αποφάσισε να παραμείνει στη νήσο απομακρύνοντας οριστικά την απειλή των Καρχηδονίων και μετά να μεταβεί στην Ιταλία, αφού θα είχε ελευθερώσει τα χέρια του.

Ως αποτέλεσμα, όταν τελικά αποχώρησε από τη Σικελία, στους συμμάχους του φάνηκε ως παραδοχή ήττας. Έτσι επαναστάτησαν εναντίον του, κάνοντας τους κόπους του να πάνε χαμένοι.

3η Εκστρατεία στην ΙταλίαEdit

Καθώς όμως αναχωρούσε από τη Σικελία, ο στόλος του δέχτηκε επίθεση από εκείνον των Καρχηδονίων,[70] υποφέροντας μεγάλες απώλειες. Και όταν πλέον έφθασε στην Ιταλία με τους υπόλοιπους άνδρες του, αντιμετώπισε μια μεγάλη στρατιά Μαμερτίνων, που αν και δεν είχαν την αυτοπεποίθηση να τον παρασύρουν σε ανοιχτή μάχη, κατάφεραν να προκαλέσουν μεγάλη σύγχυση στο στράτευμά του. Μετά από αυτές τις περιπέτειες, ο Πύρρος αφήχθη στον Τάραντα με 20.000 πεζικάριους και 3.000 ιππείς. Σε αυτούς προσέθεσε μερικούς εκλεκτούς άνδρες από την ίδια την πόλη και κατόπιν αναχώρησε προς τη χώρα των Σαμνιτών, όπου στρατοπέδευαν οι Ρωμαίοι.[71] Στον Τάραντα παρέμειναν για να εποπτεύουν την κατάσταση ο γιος του, Έλενος, και ο φίλος του Μίλων.

Πριν ο Πύρρος επιτεθεί (275 π.Χ.), είχε φροντίσει να αποστείλει πρέσβεις στην Ασία και στο βασιλιά της Μακεδονίας, Αντίγονο Β' Γονατά, ζητώντας χρήματα και στρατιώτες. Στην πραγματικότητα δεν έλαβε βοήθεια (τουλάχιστον όχι από τον Αντίγονο), ωστόσο όταν επέστρεψαν οι απεσταλμένοι του, χωρίς καν να διαβάσει τις απαντήσεις, φρόντισε να διαδοθεί η φήμη ότι οι ενισχύσεις, Μακεδόνες και Ασιάτες, βρίσκονταν καθ' οδόν. Οι Ρωμαίοι, ωστόσο δεν έδειξαν καμία αντίδραση.[72] Προκειμένου να συγκεντρώσει χρήματα, ο Πύρρος φέρεται πως επιτέθηκε στους Λοκρούς, λεηλατώντας ένα ναό αφιερωμένο στην ΠερσεφόνηΠροσερπίνα, όπως είναι το ρωμαϊκό της όνομα).[73][74]

Μάχη στον Βενεουεντό Edit

Κοντά σε μια πόλη γνωστή με το όνομα Βενεουεντός (σημερινό Μπενεβέντο) είχε στρατοπεδεύσει με τους άνδρες του ο ένας εκ των δύο Ρωμαίων Υπάτων για τη χρονιά εκείνη, ο Μάνιος Κούριος. Ο έτερος Ύπατος βρισκόταν εκείνη τη στιγμή στη Λευκανία και έτσι ο Πύρρος έστειλε εναντίον του μέρος του στρατού του, για να τον εμποδίσει να ενισχύσει τον Κούριο, τον οποίο έμεινε να αντιμετωπίσει ο ίδιος ο Πύρρος. Αναχώρησε νύχτα προκειμένου να φτάσει κοντά στον εχθρό του κρυφά. Ωστόσο η πυκνή βλάστηση της περιοχής προξένησε προβλήματα στους άνδρες του, οι οποίοι τελικά έφτασαν με το φως της ημέρας, όταν ήταν πλέον κουρασμένοι και αδύνατο να περάσουν απαρατήρητοι.[75][76]

Ως αποτέλεσμα η επίθεση αποκρούστηκε,με τον Πύρρο να χάνει τους μισούς από τους ελέφαντές του.[77] Την επόμενη ημέρα οι Ρωμαίοι πήραν την πρωτοβουλία της επίθεσης. Η αρχική τους επίθεση, χάρις στην ευστροφία του Πύρρου και τη σθεναρή αντίσταση των Ηπειρωτών, απέτυχε. Ωστόσο ένα δεύτερο κύμα φόβισε τους ελέφαντες - πιθανώς με φλεγόμενα βέλη - κάνοντάς τους να ορμήσουν ενάντια στους Ηπειρώτες. Οι τελευταίοι εγκατέλειψαν το πεδίο της μάχης άτακτα και ο Πύρρος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποσυρθεί από τη μάχη.

Η ήττα αυτή, που έλαβε χώρα το 275 π.Χ., σε συνδυασμό με την έλλειψη συμμάχων και πόρων για να συνεχιστεί η εκστρατεία, οδήγησε το βασιλέα της Ηπείρου στη δύσκολη απόφαση να εγκαταλείψει τις κτίσεις του και να επιστρέψει στην Ήπειρο, έπειτα από έξι έτη σκληρών αγώνων.[η][78]

4η Ηπειρωτική Εκστρατεία στη Μακεδονία Edit

Αμέσως μετά την επιστροφή του στην Ήπειρο με 8.000 πεζούς και 5.000 ιππείς, αντιμετώπισε οικονομικό πρόβλημα αποζημίωσης και συντήρησης της στρατιωτικής του δύναμης.

Έτσι, το επόμενο έτος, αφού προσέθεσε Γαλάτες μισθοφόρους στο στρατό του, εισέβαλε στη Μακεδονία, την οποία βασίλευε ο Αντίγονος Β' ο Γονατάς.

Η εκστρατεία του είχε απρόσμενη επιτυχία. Έχοντας καταλάβει πολλές πόλεις και συμμαχώντας με δύο χιλιάδες πρώην άντρες του Αντίγονου, οι ελπίδες του αναπτερώθηκαν.

Ως αποτέλεσμα αποφάσισε να κυνηγήσει τον ίδιο τον Αντίγονο. Επιτέθηκε στο στρατό του σε μια στενή περιοχή, προκαλώντας σύγχυση στον αντίπαλο. Ο Μακεδονικός στρατός υποχώρησε, αφήνοντας μερικούς μισθοφόρους Γαλάτες να μάχονται ακόμη. Παρ' όλο που αντιστάθηκαν γενναία, τελικά έπεσαν. Ανάμεσά τους ήταν και εκείνοι που ήταν υπεύθυνοι για τους πολεμικούς ελέφαντες του Αντίγονου. Οι τελευταίοι στάθηκαν στη θέση τους, ώσπου περικυκλώθηκαν από τους άνδρες του Πύρρου και αναγκάστηκαν να παραδοθούν παραχωρώντας και τους ελέφαντες. Ο Πύρρος κυνήγησε και τους υπόλοιπους στρατιώτες του Αντίγονου, που έχοντας χάσει το ηθικό τους αρνήθηκαν να πολεμήσουν. Καθώς οι δύο στρατοί στάθηκαν αντιμέτωποι, ο Πύρρος κάλεσε ονομαστικά τους διάφορους αξιωματικούς πείθοντάς τους να συνταχθούν μαζί του.

Στον Αντίγονο δεν έμεινε παρά η επιλογή να διαφύγει με λίγους άνδρες αποκρύπτοντας την ταυτότητά του.

Ο Πύρρος είχε πλέον τον έλεγχο (274) της Άνω Μακεδονίας και της Θεσσαλίας, ενώ ο Αντίγονος είχε υπό τον έλεγχό του διάφορες παραθαλάσσιες πόλεις. Ο δεύτερος χρησιμοποίησε ως ορμητήριο τη Θεσσαλονίκη και συγκέντρωσε ένα στρατό μισθοφόρων Γαλατών σε μια προσπάθεια να ανατρέψει την κατάσταση. Ωστόσο ηττήθηκε σε δεύτερη μάχη, αυτή τη φορά από τον γιο του Πύρρου, τον Πτολεμαίο, χάνοντας κάθε ελπίδα να ανακτήσει τα εδάφη του. Έκτοτε περιφερόταν κρυφίως από τόπο σε τόπο.

Ταχύτατα όμως σημειώθηκε μεταβολή της Τύχης.

Καταλαμβάνοντας ο Πύρρος τις Αιγές, την αρχαία πρωτεύουσα της Μακεδονίας, εγκατέστησε φρουρά Γαλατών μισθοφόρων. Αυτοί, καθώς δεν μισθοδοτήθηκαν κανονικά, αναζήτησαν χρυσό στους Μακεδονικούς πατρογονικούς τάφους βεβηλώνοντας και διασκορπίζοντας τα λείψανα. Ο Πύρρος αδιαφόρησε και ανέβαλε την τιμωρία.[78][79] Ακόμη, αμέλησε να αποτελειώσει τον αντίπαλό του. Αφήνοντάς του τον έλεγχο των παραλίων πόλεων, περιορίσθηκε σε απλές προσβολές. Κατηγόρησε τον Αντίγονο που έφερε ακόμη τα βασιλικά χρώματα, δηλαδή το μωβ των βασιλέων, αλλά δεν έκανε σχεδόν τίποτα για να καταστρέψει τα υπολείμματα της δύναμής του.[78]

Ηπειρωτική Εκστρατεία στη Λακωνία Edit

Το 272 π.Χ., ο Κλεώνυμος, ο διάσημος Σπαρτιάτης τυχοδιώκτης, αποσκοπώντας σε αναρρίχηση στον θρόνο, παρότρυνε τον Πύρρο να επιτεθεί στη Λακωνία.[80] Ο βασιλέας της Ηπείρου (και της Μακεδονίας πλέον) αποφάσισε να αρπάξει την ευκαιρία και προετοίμασε εκστρατεία Πελοποννήσου. Αφού συγκέντρωσε έναν στρατό 25.000 πεζών, 2.000 ιππέων, και 24 ελεφάντων, διήλθε τον Ισθμό.[78] Τότε έφθασαν στο στρατόπεδό του πρέσβεις από την Αθήνα, την Αχαΐα, την Μεσσηνία και άλλες χώρες, οι οποίες εκφράζοντας το θαυμασμό τους για τα επιτεύγματά του στην Ιταλία, τον υποδέχθηκαν με ευχαρίστηση.[43]

Στη Μεγαλόπολη συνάντησε Σπαρτιάτες πρεσβευτές, τους οποίους και εξαπάτησε και καθησύχασε με ψευδείς υποσχέσεις περί μη εισβολής.

Ωστόσο, όταν εισήλθε στην επικράτεια της Σπάρτης άρχισε να λεηλατεί τη χώρα.[78] Καθώς ο βασιλέας των Σπαρτιατών Αρεύς Α' και οι στρατιώτες του απουσίαζαν στην Κρήτη εκείνες τις ημέρες, και συγκεκριμένα στη Γόρτυνα, ο Πύρρος θεώρησε ότι η πόλη θα καταλαμβανόταν εύκολα. Καθυστέρησε, όμως, περιμένοντας την αυγή, δίνοντας χρόνο στους λίγους υπερασπιστές της πόλης να οργανωθούν και να κάνουν δύσκολη την επέλαση του εχθρού σκάβοντας μεγάλο χάνδακα, εφόσον η πόλη δεν είχε τείχη. Επρόκειτο, κυρίως, για ηλικιωμένους και γυναίκες, που ενώ είχαν την ευκαιρία, αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη στην τύχη της. [81]

Στη μάχη συμμετείχε ο ίδιος ο Πύρρος, ο οποίος απεγνωσμένα προσπάθησε να βοηθήσει τους άνδρες του να περάσουν τον χάνδακα και τις γραμμές των Σπαρτιατών. Ωστόσο ο Ακρότατος, νεαρός γιος του Αρέως, οδήγησε μια ομάδα Σπαρτιατών στα νώτα των επιτιθέμενων. Η αιφνίδια αυτή επίθεση, έφερε σε σύγχυση τους στρατιώτες του Πύρρου, που συνωστίζονταν πλησίον του χάνδακα και πολλοί σφαγιάσθηκαν εκεί. Όταν ο Ακρότατος επέστρεψε στην πόλη, του επεφυλάχθηκε τιμητική υποδοχή. Ο Πλούταρχος κάνει επίσης ειδική μνεία στη γενναιότητα που επέδειξε και ένας άλλος Λακεδαιμόνιος, ο Φύλλιος.[82]

Την επόμενη ημέρα οι επιτιθέμενοι προσπάθησαν με κάθε μέσο να καταχώσουν τον χάνδακα με διάφορα υλικά, ακόμη και με τα σώματα των νεκρών. Όμως, οι αμυνόμενοι προέβαλαν λυσσαλέα αντίσταση. Κατά τη διάρκεια της μάχης, ο ίππος του Πύρρου τραυματίσθηκε θανάσιμα, ρίχνοντάς τον στο έδαφος. Μέσα στη γενικότερη σύγχυση ο Πύρρος διέταξε παύση των εχθροπραξιών σε μερικά σημεία, αναμένοντας ότι η πόλη θα παραδιδόταν υπό όρους. Ωστόσο, είχε ήδη δοθεί η ευκαιρία σε έναν από τους διοικητές του Αντίγονου Γονατά, τον Αμεινία από τη Φωκίδα, να φθάσει στην πόλη από την Κόρινθο με μία μικρή στρατιωτική δύναμη. Λίγο μετά ο Αρεύς επέστρεψε από την Κρήτη με 2.000 άνδρες, αντικαθιστώντας τους αμάχους που πολεμούσαν, με εκπαιδευμένους στρατιώτες.[83]

Ηπειρωτική Εκστρατεία στην ΑργολίδαEdit

Ο Πύρρος εξαπέλυσε νέες επιθέσεις κατά της Σπάρτης, αλλά δεν γνώρισε παρά μόνο την αποτυχία. Έτσι άρχισε να λεηλατεί τη Λακωνία με την πρόθεση να περάσει εκεί το χειμώνα. Εν τούτοις μια νέα πρόκληση φάνηκε στον ορίζοντα, όταν έλαβε ένα μήνυμα από το Άργος, τη δεύτερη ισχυρότερη πόλη της Πελοποννήσου μετά τη Σπάρτη.

Δυο επιφανείς άνδρες της, ο Αρίστιππος και ο Αριστεύς ήταν πολιτικοί αντίπαλοι και καθώς ο Αρίστιππος ήταν σύμμαχος του Αντίγονου, ο Αριστέας απευθύνθηκε τον Πύρρο, ώστε να τον βοηθήσει να καταλάβει την εξουσία (272 π.Χ.).

Ο Αρεύς ωστόσο εγκατέστησε άνδρες σε στρατηγικά σημεία της διαδρομής οι οποίοι προκάλεσαν φθορές στο στρατό των Μολοσσών.[84]

Σε μια από αυτές τις αψιμαχίες, και ενώ μαχόταν κατά των Λακεδαιμονίων, ο γιος του Πύρρου από την Αντιγόνη, Πτολεμαίος, φονεύθηκε. Όταν η μάχη έλαβε τέλος, ο Πύρρος οργάνωσε μεγαλοπρεπή τελετή ταφής προς τιμήν του υιου του συνέχισε την πορεία κατά του Άργους. [85]


Φθάνοντας στην πόλη, πληροφορήθηκε ότι ο Αντίγονος βρισκόταν ήδη εκεί, σε υψηλό σημείο με θέα ολόκληρη την πεδιάδα. Ο Πύρρος επέλεξε να στρατοπεδεύσει κοντά στη Ναυπλία.

Οι δύο βασιλείς είχαν απλά προλάβει να ανταλλάξουν προσβολές, όταν δύο πρεσβείες από την πόλη τους ζήτησαν να μεταφέρουν αλλού τη διαμάχη τους, επιτρέποντας στο Άργος να τηρήσει ουδέτερη στάση.

- Ο Αντίγονος έδειξε θετική διάθεση αποστέλλοντας το γιο του στην πόλη.

- Ο Πύρρος επίσης δέχθηκε, αλλά δεν έδειξε κάποιο σημείο δέσμευσης.[86]

Πράγματι κατά τη διάρκεια της νύκτας, ο Αριστεύς άφησε ανοικτή μια από τις πύλες της πόλης, δίνοντας την ευκαιρία στους Γαλάτες του Πύρρου να ξεχυθούν στην Αγορά.

Ωστόσο, οι ελέφαντές του αντιμετώπισαν μεγάλη δυσκολία στη διέλευση από τις πύλες, κάτι που έδωσε χρόνο στους κατοίκους να οργανωθούν και να στείλουν μήνυμα στον Αντίγονο. Ο τελευταίος κατέφθασε έξω από τα τείχη και έστειλε μέσα το γιο του να ελέγξει την κατάσταση. Την ίδια στιγμή συνέπεσε και η άφιξη του Αρέως με 1.000 Σπαρτιάτες και Κρήτες, οι οποίοι, αφού ενώθηκαν με τους άνδρες του Μακεδόνα βασιλέα, προκάλεσαν μεγάλη σύγχυση στους Γαλάτες μισθοφόρους. Παρά την είσοδο του Πύρρου στην πόλη δεν απετράπη η απόλυτη αταξία ανάμεσα στους στρατιώτες, καθώς οι δρόμοι ήταν πολύ στενοί και το σκότος πυκνό. Το μόνο που απέμενε και στις δύο πλευρές ήταν να περιμένουν την αυγή.[87]

Η εικόνα που είδε το πρωί ήταν αποκαρδιωτική για τον Πύρρο. Έτσι έκρινε καλύτερο να διατάξει υποχώρηση. Φοβούμενος ωστόσο πως οι πύλες θα μετατρέπονταν σε σημείο συνωστισμού για τους άνδρες του, έστειλε έναν αγγελιοφόρο στο γιο του, τον Έλενο, που περίμενε με μεγάλο τμήμα του στρατού έξω από την πόλη, με την παραγγελία να γκρεμίσει μέρος των τειχών. Ο αγγελιοφόρος όμως δεν κατάφερε να μεταδώσει καθαρά τις εντολές. Ωστόσο, ο Έλενος παρέλαβε τους υπόλοιπους ελέφαντες και τους καλύτερους άνδρες του και εισήλθε στην πόλη.[88]

Με τους μισούς στρατιώτες του να προσπαθούν να βγουν από την πόλη, και με τους άλλους μισούς να προσπαθούν να μπουν, ο στρατός του Πύρρου έπεσε σε αναρχία. Την κατάσταση επιδείνωσε η παρουσία των ελεφάντων. [89]

Θάνατος του Πύρρου Edit

Ο Πύρρος, βλέποντας την απελπιστική κατάσταση, αφαίρεσε τα διακριτικά του από το κράνος του και βασιζόμενος στο άλογό του όρμησε ανάμεσα στους εχθρούς που τον καταδίωκαν. Τότε δέχτηκε χτύπημα από ένα ακόντιο που τρύπησε την πανοπλία του στο θώρακα. Το τραύμα αποδείχτηκε αμελητέο και τότε στράφηκε ενάντια στο στρατιώτη που του είχε επιτεθεί, κάποιου άνδρα από το Άργος, που ήταν γιος κάποιας φτωχής ηλικιωμένης γυναίκας. Εκείνη είχε καταφύγει στη στέγη κάποιου οικήματος από όπου είχε θέα της μάχης. Όταν είδε τον κίνδυνο που διέτρεχε ο γιος της, εκσφενδόνισε μία κέραμο κατά του Πύρρου. Ο Πύρρος δέχθηκε το χτύπημα κάτω από το κράνος, με αποτέλεσμα να σπάσουν οι σπόνδυλοι στη βάση του τραχήλου του. Ως αποτέλεσμα έχασε τις αισθήσεις του και τα χαλινάρια του τού έφυγαν από τα χέρια. Έτσι έπεσε ανάμεσα στους μαχόμενους που δεν αντιλήφθηκαν τι είχε συμβεί.[90]

Εν τούτοις ένας άνδρας με το όνομα Ζώπυρος, ο οποίος υπηρετούσε υπό τις διαταγές του Αντίγονου, μαζί με δύο τρεις άλλους, κατάλαβαν ποιος ήταν και τον έσυραν στο κατώφλι ενός σπιτιού, πάνω στη στιγμή που άρχιζε να ανακτά τις αισθήσεις του. Τα χέρια του Ζώπυρου δίστασαν ελάχιστα μπροστά στο βλέμμα του βασιλιά, παρόλα αυτά κατέβηκαν χτυπώντας τον άτεχνα στο σαγόνι. Έτσι τον αποκεφάλισε αργά και με δυσκολία.[90]

Τότε ο γιος και διάδοχος του Αντίγονου, ο Αλκυονεύς, αφού βεβαιώθηκε για την ταυτότητα του νεκρού, άρπαξε ο ίδιος το κεφάλι και θριαμβευτικά το εναπόθεσε μπροστά στα πόδια του πατέρα του. Ωστόσο ο Αντίγονος, βλέποντας το αποτρόπαιο θέαμα, άρπαξε το ραβδί του κι άρχισε να χτυπά και να διώχνει το γιο του, αποκαλώντας τον άξεστο και βάρβαρο. Κατόπιν ξέσπασε σε λυγμούς ενθυμούμενος τις κακοτυχίες του πατέρα του, Δημητρίου, και του πάππου του, Αντίγονου.[90]

Κατόπιν διέταξε να προετοιμαστούν τα λείψανα του εχθρού του για την τελετή της ταφής και για την καύση. Όταν αργότερα ο Αλκυονεύς εντόπισε τον πρίγκιπα Έλενο κάπου σε κακή κατάσταση και ντυμένο με κουρέλια, δεν τον πείραξε. Του μίλησε με την αρμόζουσα ευγένεια και τον οδήγησε μπροστά στον πατέρα του. Ευχαριστημένος ο Αντίγονος αυτή τη φορά επαίνεσε το γιο του, επισημαίνοντας δε πως έπρεπε να του είχε δώσει καλύτερα ρούχα. Ύστερα, φρόντισε τον Έλενο και τιμώντας την κοινωνική του θέση, του έδωσε τα λείψανα του Πύρρου για να τις μεταφέρει με ασφάλεια στην πατρίδα τους.[43][90]. Το έτος 1885 σε τυχαία ανασκαφή στό Προδρόμι Θεσπρωτίας, βρέθηκε ασύλητος αρχαίος τάφος, με απίστευτα ανεκτίμητα κτερίσματα. Μεταξύ αυτών ήταν ολόκληρος ο οπλισμός ενός πολύ ψηλού ιστάμενου. Περιλάμβανε ένα μοναδικό ασημένιο κράνος, ένα ορειχάλκινο θώρακα, με χρυσές πόρπες, ακόντιο, σπαθιά, κλπ. τα οποία εκτέθηκαν αρχικά στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας και από το 2009 εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Με βάση την παράγραφο περιγραφής του Πλούταρχου, περί της ταφής του Βασιλιά Πύρρου, μελετητής από την περιοχή θεωρεί ότι ο τάφος ανήκει στον Βασιλιά Πύρρο Ι, του οποίο "τα λείψανα μεταφέρθηκαν στήν πατρίδα γιά ταφή"[91],[92],[93],[90]

Σημειώσεις Edit

α. Πρότυπο:Note label Στο σημείο αυτό ο Πλούταρχος αφηγείται μια στιχομυθία ανάμεσα στον Πύρρο και στον Κινέα, η οποία μας επιτρέπει μια ματιά στην ιδιοσυγκρασία και τα όνειρα του μεγάλου στρατηγού. Ιδιαίτερα εύστοχη είναι δε η απάντηση του Κινέα σχετικά με τη ματαιότητα της εκστρατείας. Κείμενο: §14 (αγγλική γλώσσα) Την άποψη ότι ο Κινέας αποθάρρυνε τον Πύρρο, υποστηρίζει και ο Δίων Κάσσιος. Κείμενο: 9.40
β. Πρότυπο:Note label Το πλήρες όνομά του ήταν Άππιος Κλαύδιος Καίκος (λατινικα: Appius Claudius Caecus), όπου Καίκος σημαίνει «τυφλός». Πρόκειται για τον κατασκευαστή του πρώτου υδραγωγείου της Ρώμης, καθώς και της περίφημης «Αππίας Οδού».
γ. Πρότυπο:Note label Ο Κιννέας μετέφερε στο βασιλιά πως η Σύγκλητος του είχε δώσει την εντύπωση ενός συμβουλίου από βασιλείς. Κείμενο: §19 και 18.2
δ. Πρότυπο:Note label Το Γάιο Φαβρίκιο μνημονεύει ο ρήτορας Κικέρων για την ασκητικότητα και το αδιάφθορο του χαρακτήρα του. Αναφέρεται επίσης στη Θεία Κωμωδία του Δάντη.
ε. Πρότυπο:Note label Την ίδια χρονιά με τη μάχη στο Άσκλο, δηλαδή το 279 π.Χ., έλαβε χώρα στην Ελλάδα μια φοβερή επιδρομή Γαλατών. Η φυλή αυτή πέρασε νικηφόρα από τη Μακεδονία και κινήθηκε νότια, φτάνοντας μέχρι τους Δελφούς. Εναντίον τους αγωνίστηκαν διαδοχικά οι βασιλείς της Μακεδονίας Πτολεμαίος Κεραυνός, ο Σωσθένης και ο Αντίγονος Γονατάς. Τελικά πολλοί από αυτούς ακολούθησαν τους Έλληνες βασιλείς ως μισθοφόροι, ενώ άλλοι πέρασαν στη Μικρά Ασία, σε μια περιοχή που ονομάστηκε έκτοτε Γαλατία.
στ. Πρότυπο:Note label Σύμφωνα με τον Ιουστίνο, πρώτα έλαβε χώρα η Μάχη στο Άσκλο και έπειτα εστάλη ο Κιννέας στη Ρώμη ως πρεσβευτής του Πύρρου. Ανάμεσα στα δύο γεγονότα, ο βασιλιάς υποδέχτηκε μια αποστολή Καρχηδονιών που επιθυμούσαν να διερευνήσουν τις προθέσεις του για τη Σικελία. Κείμενο: 18.2
ζ. Πρότυπο:Note label Ο Πλούταρχος σημειώνεί πως, αναχωρώντας από τη Σικελία, ο Πύρρος προέβλεψε ορθά ότι μελλοντικά η Καρχηδόνα και η Ρώμη θα εμπλέκονταν σε λυσσαλέα μάχη για επικράτηση στο νησί. Κείμενο: §23
η. Πρότυπο:Note label Αντίθετα με μια κοινή παρανόηση, ο Πύρρος δεν ήταν ο μοναδικός Έλληνας μονάρχης που εισέβαλε στην ιταλική χερσόνησο. Ο προκάτοχός του, Αλέξανδρος Α', πραγματοποίησε το 334 π.Χ. μια φιλόδοξη εκστρατεία εναντίον των Σαμνιτών, κατά τη διάρκεια της οποίας είχε σημαντικές επιτυχίες. Ωστόσο, έχασε ατυχώς τη ζωή του προτού πετύχει καθοριστικά αποτελέσματα.
θ. Πρότυπο:Note label Σύμφωνα με την εκδοχή του Justinus, ο Πτολεμαίος βρήκε το θάνατο μαχόμενος στην πόλη της Σπάρτης. Αφού κάλπασε στο μέσο της πόλης, σκοτώθηκε από το πλήθος. Επίσης αναφέρεται ότι ο λόγος που ο Πύρρος αποχώρησε ήταν ο θαυμασμός και η ντροπή του βλέποντας το θάρρος των γυναικών. Κείμενο: 25.4
ι. Πρότυπο:Note label Σύμφωνα με την αφήγηση του Πλουτάρχου, ο Πύρρος είδε το ξημέρωμα στην Αγορά του Άργους ένα χάλκινο μνημείο που αναπαριστούσε ένα λύκο κι έναν ταύρο, τοποθετημένους ο ένας εναντίον του άλλου. Τότε θυμήθηκε έναν παλαιό χρησμό βάσει του οποίου θα πέθαινε την ημέρα που θα έβλεπε έναν λύκο να μάχεται έναν ταύρο. Αυτή η ανάμνηση συνέβαλε συνεπώς στην απόφασή του να εγκαταλείψει την πόλη.

Χρονολόγιο Edit

Έτος Γεγονός
318 π.Χ. Γεννιέται ο Πύρρος, γιος του βασιλιά της Ηπείρου, Αιακίδη, και της Φθίας.
317 π.Χ. Ο Αιακίδης βοηθά τον Πολυπέρχονα να εξασφαλίσει τα δικαιώματα της ξαδέρφης του, Ολυμπιάδας και του πεντάχρονου βασιλιά της Μακεδονίας, Αλεξάνδρου Δ'. Δημιουργείται συμφωνία για αρραβώνα ανάμεσα στο μικρό Αλέξανδρο και την επίσης ανήλικη κόρη του Αιακίδη, τη Δηιδάμεια Α'. Η Ολυμπιάδα διατάζει την εξολόθρευση των ανταγωνιστών της στη Μακεδονία, αλλά τελικά πολιορκείται από τον Κάσσανδρο στην Πύδνα. Την ίδια χρονιά λαμβάνει χώρα η Μάχη της Παραιτακηνής ανάμεσα στον Ευμένη τον Καρδιανό και τον Αντίγονο το Μονόφθαλμο.
316 π.Χ. Ο Αιακίδης σπεύδει να ενισχύσει την Ολυμπιάδα, ωστόσο τον αναχαιτίζει ο στρατηγός Αταρχίας. Ακολούθως, μια μερίδα στρατιωτών και πολιτικών οργανώνουν κίνημα και τον ανατρέπουν. Ο Πύρρος φυγαδεύεται στην Ιλλυρία, στην αυλή του Γλαυκία. Τα στρατεύματα του Κάσσανδρου υποχρεώνουν σε ήττα τον Πολυπέρχονα και λίγο αργότερα η Ολυμπιάδα παραδίδεται. Ο Κάσσανδρος τη θανατώνει και φυλακίζει το μικρό Αλέξανδρο Δ' και τη μητέρα του, Ρωξάνη. Κατόπιν επανιδρύει τη Θήβα και εισβάλει στην Πελοπόννησο. Στην Ανατολή, ο Ευμένης ηττάται και χάνει τη ζωή του στη Μάχη της Γαβιηνής.
315 π.Χ. Ο Αντίγονος απορρίπτει το τελεσίγραφο που του αποστέλλουν οι Πτολεμαίος, Σέλευκος και Κάσσανδρος. Παράλληλα υπόσχεται στις ελληνικές πόλεις-κράτη την απελευθέρωσή τους.
314 π.Χ. Ξεσπά ο Τρίτος Πόλεμος των Διαδόχων: Κάσσανδρος, Πτολεμαίος και Λυσίμαχος, εναντίον του Αντίγονου και του γιου του, Δημητρίου του Πολιορκητή. Αντιβασιλιάς της Ηπείρου αναλαμβάνει ο Λυκίσκος, στρατηγός του Κάσσανδρου. Ο τελευταίος εισβάλλει στην Ιλλυρία και παίρνει την Επίδαμνο. Ο δε Αντίγονος καταλαμβάνει την Τύρο.
313 π.Χ. Ο Αιακίδης επιστρέφει στο θρόνο της Ηπείρου. Συγκρούεται δύο φορές με το Φίλιππο, αδερφό του Κάσσανδρου, και χάνει τη ζωή του κοντά στις Οινιάδες. Τον διαδέχεται ο μεγαλύτερος αδερφός του, Αλκέτας Β'.
312 π.Χ. Ο Λυκίσκος εισβάλλει με στρατό στην Ήπειρο και καταστρέφει τις Ευρυμενές μετά από πολιορκία. Ο Αλκέτας έρχεται σε συμφωνία με τον Κάσσανδρο, παρέχοντάς του στρατό για την (αποτυχημένη) εκστρατεία του κατά της Απολλωνίας στην Ιλλυρία. Μέσα στα επόμενα χρόνια ο Αλκέτας δολοφονείται από τους υπηκόους του. Την ίδια χρονιά ο Δημήτριος ο Πολιορκητής ηττάται από τα συνασπισμένα στρατεύματα των αντιπάλων του στη Μάχη της Γάζας.
311 π.Χ. Ο Σέλευκος άποκτά τον πλήρη έλεγχο της Βαβυλωνίας. Παράλληλα ο Αντίγονος συνάπτει ειρήνη με τους Κάσσανδρο, Λυσίμαχο και Πτολεμαίο.
310 π.Χ. Ο Δημήτριος ηγείται επιδρομής ενάντια στη Βαβυλωνία. Ο Πολυπέρχων διεκδικεί το θρόνο της Μακεδονίας για τον ανήλικο Ηρακλή. Οι Αλέξανδρος Δ' και Ρωξάνη δολοφονούνται από τον Κάσσανδρο.
309 π.Χ. Ο Πολυπερχων και ο Κάσσανδρος έρχονται σε συμφωνία, ενώ ο Ηρακλής θανατώνεται. Ο Σέλευκος αποτρέπει τον Αντίγονο από το να καταλάβει τη Βαβυλώνα. Ο Πτολεμαίος εισβάλλει στη Λυκία και την Καρία.
308 π.Χ. Ο στόλος του Πτολεμαίου καταλαμβάνει την Κόρινθο, αλλά αναχωρεί όταν Πτολεμαίος και Κάσσανδρος έρχονται σε συμφωνία.
307 π.Χ. Ξεσπά ο Τέταρτος Πόλεμος των Διαδόχων: Πτολεμαίος και Κάσσανδρος ενάντια στον Αντίγονο και το Δημήτριο. Ο Δημήτριος καταλαμβάνει τον Πειραιά και εξορίζει το Δημήτριο το Φαληρέα από την Αθήνα. Έπειτα κατακτά τα Μέγαρα και τη Μουνιχία. Με το θρόνο της Ηπείρου να είναι κενός μετά τη δολοφονία του Αλκέτα Β', στο θρόνο ανεβαίνει με τη βοήθεια των Ιλλυριών ο ανήλικος γιος του Αιακίδη, ο Πύρρος.
306 π.Χ. Ο Πτολεμαίος παθαίνει πανωλεθρία από τα στρατεύματα του Δημητρίου σε ναυμαχία στη Σαλαμίνα της Κύπρου. Έτσι παίρνει υπό τον έλεγχό του, ολόκληρο το νησί. Τόσο ο Δημήτριος, όσο και ο πατέρας του, Αντίγονος, υιοθετούν τον τίτλο του «βασιλέως».
305 π.Χ. Ο Δημήτριος πολιορκεί τη Ρόδο, ενώ οι υπόλοιποι Διάδοχοι διεκδικούν για τον εαυτό τους τον τίτλο του βασιλιά.
304 π.Χ. Ο Δημήτριος λύνει την πολιορκία της Ρόδου και αποκρούει επίθεση του Κάσσανδρου στην Αττική.
Η Δηιδάμεια Α', αδελφή του Πύρρου, νυμφεύεται το Δημήτριο τον Πολιορκητή.
303 π.Χ. Ο Δημήτριος καταλαμβάνει την Κόρινθο, τη Σικυώνα, τον Ορχομενό κι άλλες πόλεις της Πελοποννήσου.
302 π.Χ. Ο Δημήτριος δημιουργία νέα Πανελλήνια Συμμαχία και ανακηρύσσεται αρχηγός της. Εισβάλλει στη Θεσσαλία και μέχρι το τέλος του χρόνου αναχωρεί για τη Μικρά Ασία όπου τον κάλεσε ο πατέρας του. Την ίδια χρονιά οι Μολοσσοί ανατρέπουν τον Πύρρο, ο οποίος αναγκάζεται να καταφύγει στο στρατόπεδο του κουνιάδου του, Δημητρίου. Στο θρόνο της Ηπείρου ανεβαίνει ο θείος του, Νεοπτόλεμος Γ'.
301 π.Χ. Λαμβάνει χώρα η Μάχη της Ιψού ανάμεσα στους Διαδόχους. Στη μάχη συμμετέχει και ο νεαρός ακόμη Πύρρος, ως κουνιάδος του Δημητρίου. Την ήττα γνωρίζει ο συνασπισμός του Δημητρίου με τον πατέρα του, Αντίγονο. Ο τελευταίος βρίσκει το θάνατο στο πεδίο της μάχης. Την ίδια χρονιά ο Πτολεμαίος καταλαμβάνει την Ιερουσαλήμ.
300 π.Χ. Ο Δημήτριος αφήνει τον Πύρρο υπεύθυνο για τις φρουρές που είχε εγκαταστήσει στην Ελλάδα και αναχωρεί για τη Θρακική Χερσόνησο για να επιτεθεί στο Λυσίμαχο. Η Δηιδάμεια Α' πεθαίνει από ασθένεια κοντά στον άνδρα της. Την ίδια χρονιά ο Αγαθοκλής, τύραννος των Συρακουσών, καταλαμβάνει την Κέρκυρα και επιτίθεται στην Ιθάκη.
Ο Πύρρος αποστέλλεται στην Αίγυπτο από το Δημήτριο, με την ιδιότητα του ομήρου, όπου κερδίζει την εύνοια του Οίκου του Πτολεμαίου. Πραγματοποιείται γάμος ανάμεσα σε εκείνον και την κόρη της βασίλισσας Βερενίκης Α' από προγενέστερο γάμο, την Αντιγόνη.
297 π.Χ. Ο Κάσσανδρος πεθαίνει από ασθένεια. Δύο αδέρφια, ο Αλέξανδρος Ε' και ο Αντίπατρος Β', αντιμάχονται τα επόμενα χρόνια για το θρόνο της Μακεδονίας.
296 π.Χ. Ο Πύρρος επιστρέφει στην Ήπειρο, όπου με τη βοήθεια της Αιγύπτου, αναλαμβάνει το θρόνο από κοινού με το Νεοπτόλεμο Γ'. Οι σχέσεις τον δύο ανδρών υπήρξαν ταραγμένες.
295 π.Χ. Έρχεται στον κόσμο ο γιος του Πύρρου και της Αντιγόνης, ο Πτολεμαίος Α'. Την ίδια χρονιά η Αντιγόνη φεύγει από τη ζωή. Ο Πύρρος παντρεύεται τη Λάνασσα, κόρη του Αγαθοκλή, λαμβάνοντας την Κέρκυρα για προίκα. Ο Νεοπτόλεμος Γ' σχεδιάζει να δολοφονήσει τον Πύρρο, ωστόσο βρίσκει πρώτος το θάνατο από τον αντίπαλό του περίπου αυτή τη χρονιά.
294 π.Χ. Ο Αλέξανδρος Ε' προσκαλεί τον Πύρρο και το Δημήτριο τον Πολιορκητή στη Μακεδονία, προκειμένου να τον βοηθήσουν στη διαμάχη του με τον Αντίπατρο Β'. Στο κάλεσμα ανταποκρίνεται ο Πύρρος λαμβάνοντας εδαφικά ανταλλάγματα. Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής πολιορκεί τη Μεσσήνη κατακτά εκ νέου την Αθήνα. Λίγο αργότερα ανέρχεται στο θρόνο της Μακεδονίας.
Για πολιτικούς λόγους, ο Πύρρος παντρεύεται δύο ακόμη γυναίκες, μια κόρη του Αυτολέοντα, βασιλιά των Παιόνων και τη Βιρκέννα, κόρη του Βαρδύλλιος, ηγεμόνα των Ιλλυριών.
291 π.Χ. Ο Δημήτριος κυριεύει τη Θήβα και στρέφεται εναντίον του Πύρρου και των Αιτωλών. Καταφέρνει να διώξει τον Πύρρο από τη Θεσσαλία.
290 π.Χ. Η Λάνασσα εγκαταλείπει τον Πύρρο, προσφέροντας το χέρι της και την Κέρκυρα στο Δημήτριο.
289 π.Χ. Ο Δημήτριος εισβάλλει στην Ήπειρο, ενώ ο στρατηγός του, Πάνταυχος, συγκρούεται νοτιότερα με τον Πύρρο. Επωφελούμενος από ασθένεια του Δημητρίου, ο Πύρρος εισβάλλει στη Μακεδονία φτάνοντας μέχρι την Έδεσσα. Ωστόσο οργανωμένη αντεπίθεση των Μακεδόνων τον αναγκάζει να οπισθοχωρήσει.
288 π.Χ. Ο Δημήτριος προετοιμάζει φιλόδοξη εκστρατεία στη Μικρά Ασία, εντούτοις τα σχέδιά του ματαιώνουν ο Πύρρος και οι άλλοι Διάδοχοι, που συνασπίστηκαν εναντίον του. Ο Δημήτριος προελαύνει κατά του Λυσιμάχου, ωστόσο επιστρέφει μαθαίνοντας πως ο Πύρρος έφτασε μέχρι τη Βέροια. Ωστόσο τα στρατεύματά του πέρασαν στο στρατόπεδο του Ηπειρώτη μονάρχη κι έτσι ο Δημήτριος έχασε τον έλεγχο της Μακεδονίας, την οποία μοίρασαν μεταξύ τους ο Πύρρος και ο Λυσίμαχος. Ο Δημήτριος αναζητά συμμάχους στην υπόλοιπη Ελλάδα.
287 π.Χ. Ο Πύρρος επισκέπτεται την Αθήνα και εκεί υπογράφεται ειρήνη ανάμεσα σε εκείνον, το Δημήτριο και τους Αθηναίους. Κατόπιν ο Δημήτριος αποβιβάζεται στη Μικρά Ασία.
286 π.Χ. Ο Λυσίμαχος σκοτώνει τον Αντίπατρο Β', γιο του Κάσσανδρου, ενώ ο Πύρρος παραβιάζει τη συμφωνία και επιτίθεται κατά των στρατιωτών του Δημητρίου στη Θεσσαλία.
285 π.Χ. Ο Δημήτριος αιχμαλωτίζεται από το Σέλευκο, που αρνείται να τον θανατώσει. Ο Δημήτριος με σχετικό του γράμμα μεταβιβάζει τα εδάφη που του απέμεναν στο γιο του, Αντίγονο Β' το Γονατά. Την ίδια χρονιά ο Λυσίμαχος διώχνει τον Πύρρο από τη Μακεδονία.
284 π.Χ. Ο Λυσίμαχος εισβάλλει στην Ήπειρο, κατά τη διάρκεια απουσίας του Πύρρου.
282 π.Χ. Ο Δημήτριος πεθαίνει στην αιχμαλωσία, ενώ την ίδια χρονιά ξεσπά πόλεμος ανάμεσα στο Σέλευκο και το Λυσίμαχο.
281 π.Χ. Ο Λυσίμαχος ηττάται και χάνει τη ζωή του από το Σέλευκο στη Μάχη του Κουροπεδίου. Ακολούθως, βασιλιάς της Μακεδονίας γίνεται ο Πτολεμαίος Κεραυνός, δολοφονώντας το Σέλευκο. Ο Πύρρος ανακτά τον έλεγχο της Κέρκυρας με τη βοήθεια του Τάραντα. Έπειτα, οι Ταραντίνοι προσκαλούν τον Πύρρο στην Ιταλία για να τους βοηθήσει στον πόλεμό τους με τους Ρωμαίους. Ο Πύρρος κλείνει συμφωνία με τον Πτολεμαίο Κεραυνό και σχεδιάζει την εκστρατεία του στην Ιταλία.
280 π.Χ. Ο Πύρρος στέλνει τον Κινέα στον Τάραντα και αργότερα αναχωρεί κι ο ίδιος. Οι Σαμνίτες συμμαχούν μαζί του. Την ίδια χρονιά νικά τους Ρωμαίους στη Μάχη της Ηράκλειας και προελαύνει κατά της Ρώμης. Τελικά στρατοπεδεύει στην Καμπανία στέλνοντας τον Κινέα στη Ρώμη για διαπραγματεύσεις. Η Σύγκλητος απορρίπτει τις προσφορές του μετά την παρέμβαση του Άππιου Κλαύδιου Καίκου. Αργότερα ο Φαβρίκιος επισκέπτεται τον Πύρρο για να διαπραγματευτεί την επιστροφή Ρωμαίων αιχμαλώτων. Την ίδια χρονιά στην Ελλάδα, ο Πτολεμαίος Κεραυνός νικά τον Αντίγονο Γονατά, ενώ ιδρύεται και η Αχαϊκή Συμπολιτεία.
279 π.Χ. Πραγματοποιείται εισβολή Γαλατών στον ελλαδικό χώρο. Ο Πτολεμαίος Κεραυνός χάνει τη ζωή του στην προσπάθεια να τους αποκρούσει. Τελικά φτάνουν μέχρι τη νότια Ελλάδα και τους Δελφούς. Παράλληλα ο Πύρρος εισβάλλει στην Απουλία, όπου αντιμετωπίζει και πάλι το ρωμαϊκό στρατό. Νικά τους Ρωμαίους στο Άσκλο, αλλά υποφέρει βαρειές απώλειες.
278 π.Χ. Οι Έλληνες της Σικελίας στέλνουν πρέσβεις στον Πύρρο ζητώντας του να τους ενισχύσει στον πόλεμό τους με τους Καρχηδονίους. Οι Μαμερτίνοι συνασπίζονται με τους τελευταίους και προσπαθούν να εμποδίσουν τη μετάβαση του βασιλιά στο νησί. Ο Κινέας και πάλι μεταβαίνει στη Ρώμη, όπου δεν καταφέρνει να συνάψει ειρήνη. Ο Πύρρος φτάνει στη Σικελία, όπου συμφιλιώνει το Θοίνωνα με τους πολιτικούς του αντιπάλους στις Συρακούσες. Παράλληλα καταφτάνουν πολυάριθμες πρεσβείες κι από άλλες πόλεις του νησιού που ανακηρύσσουν τον Πύρρο βασιλιά του νησιού.
277 π.Χ. Ο Πύρρος παίρνει τον έλεγχο του Ακράγαντα και τριάντα άλλων πόλεων που ήλεγχε ο Σωσίστρατος. Ο Πύρρος επιτίθεται στους Καρχηδόνιους της Σικελίας και καταλαμβάνει την πόλη Έρυξ. Ακολούθως όλες οι κτήσεις των Καρχηδονίων στο νησί περνούν στα χέρια του, ενώ νικά και τους Μαμερτίνους. Την ίδια χρονιά ο Αντίγονος Γονατάς γίνεται βασιλιάς της Μακεδονίας.
276 π.Χ. Αρχίζουν διαπραγματεύσεις ανάμεσα στον Πύρρο και την Καρχηδόνα. Ο βασιλιάς εκτελεί το Θοίνωνα με την κατηγορία της προδοσίας, ενώ σιγά σιγά χάνει τη δημοφιλία του εξαιτίας της δεσποτικής του συμπεριφοράς. Ταυτόχρονα οι Ρωμαίοι επιτίθενται στους Σαμνίτες και τους Λευκανούς, κάτι που ο Πύρρος χρησιμοποιεί ως αφορμή για να φύγει από τη Σικελία. Στο δρόμο του προξενεί απώλειες ο στόλος της Καρχηδόνας. Την ίδια χρονιά ξεσπά πανούκλα στη Ρώμη.
275 π.Χ. Ο Πύρρος λεηλατεί τους Λοκρούς, καθώς και το Ναό της Περσεφόνης. Ωστόσο ο στόλος του καταστρέφεται λίγο αργότερα σε κακοκαιρία. Προκειμένου να συνεχίσει την εκστρατεία του, ο Πύρρος ζητά από τον Αντίγονο Γονατά να του στείλει βοήθεια, λαμβάνοντας μια ευγενική άρνηση. Τελικά οι Ρωμαίοι νικούν τον Πύρρο στον Βενεουεντό. Με τον τρόπο αυτό λαμβάνει άδοξο τέλος η εκστρατεία του Πύρρου στην Ιταλία.
274 π.Χ. Ο Πύρρος εισβάλλει στη Μακεδονία, νικώντας τον Αντίγονο Γονατά. Κατόπιν καταλαμβάνει και καταστρέφει τις Αιγές. Την ίδια χρονιά στην Ιταλία, μια ομάδα Ταραντίνων επιτίθενται χωρίς επιτυχία κατά του Μίλωνα, στρατηγού του Πύρρου.
273 π.Χ. Ο Πύρρος ανακαλεί το γιο του και άλλους αξιωματικούς από τον Τάραντα. Ο Πτολεμαίος, γιος του Πύρρου, νικά για δεύτερη φορά τον Αντίγονο.
272 π.Χ. Ο Κλεώνυμος ζητά από τον Πύρρο να εκστρατεύσει κατά της Σπάρτης. Λαμβάνουν χώρα διαπραγματεύσεις, ωστόσο τελικά ο βασιλιάς επιτίθεται στη Σπάρτη. Με αυτοθυσία οι Λακεδαιμόνιοι τον εμποδίζουν να μπει στην πόλη. Καθώς επιστρέφει άπραγος, δέχεται επίθεση κατά τη διάρκεια της οποίας σκοτώνεται ο γιος του, Πτολεμαίος. Ο Πύρρος μάχεται με τον Αντίγονο Γονατά και τελικά χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια πολύνεκρης επίθεσης στο Άργος. Ο Αντίγονος, κύριος πλέον του ελλαδικού χώρου, επιτρέπει στο γιο του Πύρρου, Έλενο, να μεταφέρει τα λείψανα του πατέρα του στην Ήπειρο.

ΥποσημειώσειςEdit

  1. Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb; Πρότυπο:Harvnb.
  2. Plutarch. Parallel Lives, "Pyrrhus".
  3. 3,0 3,1 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §1
  4. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §2
  5. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου»,17.3
  6. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §3
  7. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §4
  8. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §31
  9. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §25
  10. Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», 1.11
  11. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα plu4
  12. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα paus11
  13. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §5
  14. 14,0 14,1 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §6
  15. , Κατά τη διάρκεια των ετήσιων εορτασμών που λάμβαναν χώρα εκεί έλαβαν μέρος και οι δύο βασιλείς με την ακολουθία τους, ανταλλάσσοντας δώρα και φιλοφρονήσεις. Κάποιος από τους συμμάχους του Νεοπτόλεμου, ο Γέλων, προσέφερε στον Πύρρο ένα ζεύγος βόες για όργωμα. Τα βόδια αυτά ζήτησε από το βασιλέα ο υπηρέτης του, Μύρτιλος, ωστόσο η παράκλησή του δεν έγινε αποδεκτή. Εκμεταλλευόμενος την ευκαιρία, ο Γέλων πήρε κατά μέρος το Μύρτιλο και τον έκανε συνένοχο σε απόπειρα δολοφονίας κατά του Πύρρου. Ωστόσο ο Μύρτιλος αποδείχτηκε πιστός στο βασιλιά του, στον οποίο αποκάλυψε το σχέδιο. Προκειμένου να αποκτήσει περισσότερους μάρτυρες του ειδεχθούς σχεδίου, ο Πύρρος φρόντισε ώστε να μπει στο κόλπο κι άλλος ένας από τους έμπιστους άνδρες του, ο Αλεξικράτης. Από την πλευρά του ο Νεοπτόλεμος, ανυποψίαστος, ήταν τόσο σίγουρος ότι όλα πήγαιναν σύμφωνα με το σχέδιο, ώστε δεν μπορούσε να κρατηθεί και αφηγούταν τα πάντα στους φίλους του. Το ίδιο έπραξε και κάποιο βράδυ αργά στο σπίτι της αδελφής του, Καδμείας. Πίστευε πως κανείς άλλος δεν άκουγε, ωστόσο εκείνη τη στιγμή μια υπηρέτρια, η Φαιναρέτη, προσποιούμενη ότι κοιμάται γυρισμένη προς τον τοίχο, άκουγε τα πάντα προσεκτικά. Την επομένη, χωρίς να την αντιληφθεί κανείς, μετέφερε ότι είχε μάθει στην Αντιγόνη, τη σύζυγο του Πύρρου. Ο τελευταίος, αρχικά δεν αντέδρασε στα νέα αυτά, ωστόσο λίγο αργότερα, κάποια ημέρα που γίνονταν θυσίες, προσκάλεσε το Νεοπτόλεμο σε δείπνο και τον θανάτωσε, γνωρίζοντας πως η πράξη του έβρισκε σύμφωνους και τους άλλους ευγενείς.
  16. Cabanes
  17. Plutarch's Lives Volume 1 (Modern Library Classics) by Plutarch, Arthur Hugh Clough, John Dryden, and James Atlas (Paperback - April 10, 2001),page 525: "... He had the daughter of Autoleon, King of the Pxonians, Bircenna, Bardyllis the Illyrian's daughter, Lanassa, daughter of Agathocles the Syracusan, ..."
  18. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §9
  19. Διόδωρος ο Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», 21.4
  20. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §36
  21. Στράβων, «Γεωγραφία», 7.7.6
  22. Πολύβιος, «Ιστορίες», 21.30.9
  23. Γνωρίζοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στον Πύρρο και τον Πτολεμαίο, πλαστογράφησε ένα γράμμα, στο οποίο δήθεν ο Πτολεμαίος ζητούσε από τον Πύρρο να εγκαταλείψει την εκστρατεία του με χρηματικό αντάλλαγμα. Ο Πύρρος, αντιλήφθηκε την απάτη, από τον ψυχρό τρόπο που είχαν γραφεί οι χαιρετισμοί στο γράμμα - ο Πτολεμαίος συνήθιζε να τον αποκαλεί γιο του - ωστόσο ήρθε σε επαφή με τους αντιπάλους του προκειμένου να δώσουν όρκους ειρήνης. Οι οιωνοί ωστόσο αποδείχθηκαν μη ευνοϊκοί και έτσι ο Πύρρος αποχώρησε.
  24. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §7
  25. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα plu7
  26. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §40
  27. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §41
  28. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §8
  29. 29,0 29,1 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §10
  30. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §43
  31. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου»,16.2
  32. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §11
  33. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §45
  34. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §12
  35. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Δημήτριος», §44
  36. Ευσέβιος, «Χρονικόν», κείμενο
  37. Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», 1.9.7
  38. Αρχικά απέκοψε το στρατόπεδο του Πύρρου από προμήθειες φέροντας τους άνδρες του σε δύσκολη κατάσταση. Κατόπιν άρχισε με γράμματα να διαφθείρει τους επιφανείς Μακεδόνες που είχαν συμμαχήσει με τον Πύρρο, τονίζοντας το γεγονός ότι ο Πύρρος ήταν όχι απλά μη-Μακεδόνας, αλλά καταγόταν και από ένα έθνος που παραδοσιακά ζούσε στη σκιά της Μακεδονίας. Ως αποτέλεσμα ο Πύρρος τελικά αναγκάστηκε να αποσυρθεί οριστικά στην Ήπειρο. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρώγου»,16.3
  39. 39,0 39,1 Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», 1.12
  40. 40,0 40,1 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §13
  41. Τίτος Λίβιος, «Περιοχαί», Βιβλίο 12
  42. 42,0 42,1 42,2 42,3 Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου»,18.1
  43. 43,0 43,1 43,2 Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρώγου», 25.4
  44. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §15
  45. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρώγου»,17.2
  46. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §16
  47. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 19.9 και 19.10
  48. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 19.12
  49. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §17
  50. Δίων Κάσσιος, «Ρωμαϊκή Ιστορία», 9.40.18+24
  51. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα plu17
  52. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §18
  53. 53,0 53,1 53,2 Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου»,18.2
  54. Διόδωρος ο Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», 22.6
  55. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §19
  56. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 19.13
  57. Δίων Κάσσιος, «Ρωμαϊκή Ιστορία», 9.40.29
  58. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 19.18
  59. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §20
  60. 60,0 60,1 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §21
  61. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 20.1-3
  62. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §22
  63. 63,0 63,1 Διόδωρος ο Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», 22.8
  64. Διόδωρος ο Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», 22.10
  65. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα diod2210
  66. Σφάλμα αναφοράς: Άκυρο <ref> tag. Δεν δίνεται κείμενο για αναφορές με το όνομα plu22
  67. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §23
  68. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου», 23.3
  69. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 20.8
  70. Marcus Junianus Justinus, «Επιτομή του Πομπήιου Τρόγου», 25.3
  71. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §24
  72. Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», 1.13
  73. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 20.9
  74. Δίων Κάσσιος, «Ρωμαϊκή Ιστορία», 10.6.48
  75. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §25
  76. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 20.10
  77. Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, «Ρωμαϊκή Αρχαιολογία», 20.12
  78. 78,0 78,1 78,2 78,3 78,4 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §26
  79. Διόδωρος ο Σικελιώτης, «Ιστορική Βιβλιοθήκη», 22.12
  80. Παυσανίας, «Ελλάδος περιήγησις», 3.6.3
  81. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §27
  82. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §28
  83. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §29
  84. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §30
  85. Ο Πτολεμαίος βρήκε το θάνατο από το ξίφος του Όροισσου, ενός άνδρα από τα Άπτερα της Κρήτης. Πληροφορούμενος την δυσάρεστη είδηση, ο Πύρρος όρμησε αυτοπροσώπως κατά της ομάδας αυτή των Σπαρτιατών, επικεφαλής του ιππικού των Μολοσσών. Συνέτριψε τον αντίπαλο, θανατώνοντας έναν σπουδαίο αξιωματικό, τον Εύαλκο.
  86. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §31
  87. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §32
  88. Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §33
  89. Ο μεγαλύτερος ελέφας έπεσε μπροστά στην έξοδο διαφυγής και ένας άλλος, ο Νίκων, έψαχνε να βρει τον αναβάτη του που είχε πέσει νεκρός από την πλάτη του. Έπεσε πάνω στο κύμα των στρατιωτών που προσπαθούσαν να διαφύγουν, συντρίβοντας φίλους και εχθρούς, μέχρι που βρήκε το νεκρό του αναβάτη, τον έβαλε στους χαυλιόδοντές του με την προβοσκίδα του και συνέχισε την ξέφρενη πορεία του. Οι στριμωγμένοι στρατιώτες είτε ποδοπατήθηκαν, είτε φονεύθηκαν από φιλικό ξίφος καθώς ο συνωστισμός ήταν πολύ μεγάλος και δεν μπόρεσαν να αποτραπούν ατυχήματα.
  90. 90,0 90,1 90,2 90,3 90,4 Πλούταρχος, «Βίοι Παράλληλοι:Πύρρος», §34
  91. Χαράλαμπος Γκούβας: Ιστορία του Νομού Πρέβεζας, έκδοση 2009
  92. Χαράλαμπος Γκούβας: Ιστορία της Ηπείρου, υπό έκδοση
  93. Εκδοτική Αθηνών: Ηπειρος, έκδοση 2009, Αθήνα

Εσωτερική ΑρθρογραφίαEdit

ΒιβλιογραφίαEdit

 Αγγλικά)
 Αγγλικά)
Αρχαία ελληνικά και γαλλικά)
Αγγλικά)
Αγγλικά)

ΙστογραφίαEdit


Ikl.jpg Κίνδυνοι ΧρήσηςIkl.jpg

Αν και θα βρείτε εξακριβωμένες πληροφορίες
σε αυτήν την εγκυκλοπαίδεια
ωστόσο, παρακαλούμε να λάβετε σοβαρά υπ' όψη ότι
η "Sciencepedia" δεν μπορεί να εγγυηθεί, από καμιά άποψη,
την εγκυρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει.

"Οι πληροφορίες αυτές μπορεί πρόσφατα
να έχουν αλλοιωθεί, βανδαλισθεί ή μεταβληθεί από κάποιο άτομο,
η άποψη του οποίου δεν συνάδει με το "επίπεδο γνώσης"
του ιδιαίτερου γνωστικού τομέα που σας ενδιαφέρει."

Πρέπει να λάβετε υπ' όψη ότι
όλα τα άρθρα μπορεί να είναι ακριβή, γενικώς,
και για μακρά χρονική περίοδο,
αλλά να υποστούν κάποιο βανδαλισμό ή ακατάλληλη επεξεργασία,
ελάχιστο χρονικό διάστημα, πριν τα δείτε.



Επίσης,
Οι διάφοροι "Εξωτερικοί Σύνδεσμοι (Links)"
(όχι μόνον, της Sciencepedia
αλλά και κάθε διαδικτυακού ιστότοπου (ή αλλιώς site)),
αν και άκρως απαραίτητοι,
είναι αδύνατον να ελεγχθούν
(λόγω της ρευστής φύσης του Web),
και επομένως είναι ενδεχόμενο να οδηγήσουν
σε παραπλανητικό, κακόβουλο ή άσεμνο περιεχόμενο.
Ο αναγνώστης πρέπει να είναι
εξαιρετικά προσεκτικός όταν τους χρησιμοποιεί.

- Μην κάνετε χρήση του περιεχομένου της παρούσας εγκυκλοπαίδειας
αν διαφωνείτε με όσα αναγράφονται σε αυτήν

IonnKorr-System-00-goog.png



>>Διαμαρτυρία προς την wikia<<

- Όχι, στις διαφημίσεις που περιέχουν απαράδεκτο περιεχόμενο (άσεμνες εικόνες, ροζ αγγελίες κλπ.)


Also on Fandom

Random Wiki